مدیریت تغذیه دام




مدیریت تغذیه دام

نویسنده: مهندس مرتضی شاه محمد میراب

در سال های نه چندان دور تغذیه به معنا و مفهوم امروزی كاربردی نداشت و بیشتر به چرانیدن دام در مزارع و چراگاه ها محدود می شد. اما امروز با پیشرفت علم، خود به صورت یك علم درآمده و خود زمینه ی اشتغال هزاران نفر را فراهم آورده است. اصولا مدیریت تغذیه را می توان در دو بخش مختلف ارزیابی كرد: اول مهندسی تغذیه (جیره نویسی) و دوم مدیریت نگهداری مواد غذایی مصرفی.
    اما همانگونه كه تغذیه مناسب و اصولی و همسو با معیارهای انجمن ملی تحقیقات (NRC) می تواند موجب رشد بهینه و حداكثر تولید باشد، تغذیه ی نامناسب و غیر اصولی هم مشكلات و ناهنجاری های خاص خود را ایجاد می كند. یكی از این اختلالات، اشكالات تولیدمثلی است كه در اثر عدم رعایت پارامترهای مختلف ایجاد می گردد. به عنوان مثال انرژی زیاد در جیره سبب سقط جنین، سخت زایی و جفت ماندگی می گردد، در حالی كه كمبود انرژی در جیره سبب تاخیر در بلوغ، توقف فحلی و توقف تخمك گذاری می گردد.
    عامه مردم تغذیه نامناسب را در چگونگی كیفیت خوراك خریداری شده جست وجو می كنند و تصور می كنند با خریداری علوفه ی مناسب كار به اتمام می رسد. اما با نگاهی كارشناسانه می توان دریافت كه خوراك (تغذیه) به تنهایی عامل بروز این مشكلات نیست، بلكه زیرساخت های آن یعنی نواقص مدیریتی و فعل و انفعالات عفونی كه توسط میكروارگانیسم های عفونت زا ایجاد می گردند، از عوامل اصلی این اختلالات هستند. در نتیجه به صراحت می توان گفت: هیچ فرمول معجزه كننده ای وجود ندارد كه بتواند تولید مثل مطلوب را تضمین كند. یعنی در صورتی كه جیره ی غذایی متناسب با نیازهای حیوان و برابر جداول NRC باشد، باید رشد حداكثری و تولید حداكثری را داشته باشیم. اما آیا به واقع این گونه است؟ در نتیجه می توان ایرادات وارده را به بخش مدیریتی وارد كرد. به عنوان مثال تخمیر بیش از حد بعضی خوراك ها سبب كاهش كیفیت مواد غذایی می شوند كه خود عاملی كاهنده برای رشد و عاملی فزاینده برای افزایش اختلالات تولیدمثلی است. دقیقا چنین مساله ای را در كاهش بازده تولیدمثل گاوهای ماده ای كه در شرایط مرتع تغذیه می كردند و ناگه به دلیل خشكسالی از علوفه ذخیره شده در انبارها استفاده كردند، می توان مشاهده كرد.
    در آخر هم می توان مدیریت تغذیه را چنین تعریف كرد:
    چه نوع خوراكی را، چگونه تهیه كرده، چگونه نگهداری كرده، با چه درصد و نسبتی با هم تركیب كرده و چگونه به مصرف دام برسانیم. در نتیجه توصیه می شود كه علاوه بر اهمیت و تاكید در بخش جیره نویسی، به نگهداری و ذخیره كردن مواد مورد نگهداری هم به اندازه ی جیره نویسی آن اهمیت بدهیم.

ماهنامه دام کشت و صنعت، شماره 101


اثر افزودن پروبیوتیك در جیره‌های بر پایه جو بر كلسترول تخم مرغ و عملكرد مرغ‌های تخمگذار


امیر حسین مهدوی


آزمایش حاضر به منظور بررسی اثر افزودن پروبیوتیك در جیره های با سطوح مختلف جو بر كلسترول تخم مرغ و عملكرد مرغ های تخمگذار بر روی 240 قطعه مرغ تخمگذار لگهورن سفید سویه Hy-Line, W-36 در قالب آزمایش فاكتوریل بر پایه طرح كاملا تصادفی تحت تأثیر 12 تیمار با 4 تكرار و 5 مشاهده رد هر تكرار طراحی و اجرا گردید. دو فاكتورمورد بررسی شامل پروبیوتیك در 4 سطح صفر، 400، 1000 و 2000 گرم در هر تن خوراك با غلظت صفر و فاكتور درصدهای مختلف جایگزینی ذرت با جو شامل سه سطح صفر، 50، 100 درصد جایگزینی بودند. این آزمایش به مدت 12 هفته از آغاز هفته 28 تولید تا پایان هفته 39 تولید ادامه یافت. صفات مورد بررسی شامل درصد تولید تخم مرغ وزن تخم مرغ بازده تخم مرغ متوسط مصرف خوراك ضریب تبدیل خوراك ضخامت پوسته واحدها و كلسترول تخم مرغ كلسترول پلاسما HDL پلاسما تری گلیسرید پلاسما و آهن پلاسما بودند. در پایان آزمایش نیز به مطالعه اثر پروبیوتیك و جو بر مقاطع بافتی دئودئوم پرداخته شد. استفاده از سطوح مختلف جایگزینی ذرت با جو سبب كاهش بسیار معنی دار مصرف خوراك و ضریب تبدیل خوراك افزایش بسیار معنی دار تعداد سلول های جامی و چین خوردگی های دیواره جانبی پرزها افزایش معنی دار وزن تخم مرغ و تخریب سلول های راسی پرزها و عدم تفاوت معنی دار بر دیگر صفات گردید. استفاده از سطوح مختلف پروبیوتیك نیز اگرچه سبب افزایش بسیار معنی دار تعداد سلول های جامی افزایش معنی دار مصرف خوراك ضریب تبدیل خوراك تراكم باسیل در محتویات روده و میزان تخریب سلول های راسی پرز و همچنین كاهش معنی دار كلسترول پلاسما و تری گلیسرید پلاسما گردید ولی بر صفات دیگر اثرات معنی داری را در پی نداشت. اگرچه تغییرات میزان كلسترول تخم مرغ به دنبال مصرف پروبیوتیك معنی دار نبود اما كاهش معنی داری به دنبال مصرف پروبیوتیك در جیره های بر پایه ذرت مشاهده شد. اثر متقابل سطوح جایگزینی ذرت با جو و سطوح پروبیوتیك بر مصرف خوراك ضریب تبدیل خوراك و كلسترول تخم مرغ بسیار معنی دار و بر واحدها و معنی دار بود.

منبع: موسسه اطلاعات مرغداری


جدیدترین مطالعه محققان هلندی برروی تغذیه جوجه های گوشتی
هضم نشاسته با سرعت كند

نوشته eter Best
منبع :Feed International-March 2003-PP12-14
ترجمه
مهندس محمد رضا اسدپور-مهندس آرش جوانمرد
مركز تحقیقات كشاورزی ،منابع طبیعی و اموردام آذربایجانشرقی

شاید متخصصان تغذیه طیور، در جیره نویسی برای جوجه های گوشتی ، نیازمند بازنگری مجددی در رابطه با نحوه و چگونگی ارزیابی منابع اصلی تامین كننده انرژی جیره های غذایی باشند. هر چند متخصصان تغذیه طیور برای دستیابی به منافع اقتصادی مورد انتظار ، استفاده از مواد مغذی با قابلیت هضم سریع را همواره توصیه می نمایند واین مطلب به صورت یك عقیده متدوال برای بسیاری از مرغداران پذیرفته شده است .اما آزمایشات انجام شده در هلند پیشنهاد كرده است كه احتمالا بین سرعت تجزیه پذیری پایین نشاسته در دستگاه گوارش و بهبود عملكرد جوجه های گوشتی ارتباط نزدیكی وجود دارد.
برای اولین بار نتایج بدست آمده در این آ زمایشات در سال 2003 توسط دكتر Piet Vander Aarرئیس انستیتو تغذیه حیوانی DeSchothorst هلند در كنفرانس علوم تغذیه دانشگاه ناتینگهام انگلستان ارائه شد. وی سخنرانی خود را با یادآوری اینكه نشاسته ، به طور معمول تامین كننده 50 الی 70 درصد جیره های غذایی طیور گوشتی می باشد، آغاز نمود و سپس بیان نمود كه بیشتر متخصصان تغذیه فرض می كنند ،نشاسته موجود در مواد غذایی در تغذیه جوجه های گوشتی بطورتقریبا كامل یا كامل در داخل روده كوچك هضم می شود.اما او اظهار داشت این فرض همیشه صحیح نمی باشد و هضم نشاسته بویژه در طیور جوان،اغلب كمتر از 100 درصد اتفاق می افتد. یكی از دلایل این پیامد را می توان بوجود تفاوتهای عمده بین مواد خام حاوی انواع مختلفی از نشاسته مرتبط دانست. بهر حال بنظر می رسد یكی از فاكتورهای ایجاد كننده تفاوت در عملكرد رشدطیور منابع مختلف تامین كننده نشاسته و همجنین اختلافات موجود در فرایند هضم این ماده مغذی باشد.پس به این دلیل در هنگام فرمولاسیون جیره باید مقدار انرژی تامین شده به وسیله تك تك اجزاء تشكیل دهنده مواد غذایی ، مدنظر قرار گرفته شود.
تنوع نشاسته در منابع حاوی نشاسته:
بطور كلی تفاوتهای مشاهده شده در انواع نشاسته به اندازه دانه های آنها مربوط میشود بعنوان مثال انواع نشاسته ممكن است از نظر نوع آمیلوز و همچنین طول زنجیره آمیلوپكتین متفاوت باشند . دكتر Vander Aar در ادامه افزود مدارك مبتنی برمقالات منتشر شده در ده سال اخیر ثابت كرده است كه از عوامل دیگری كه برروی عملكرد رشد طیور و همچنین بر هضم نشاسته موثر می باشد، مدت زمانی توقف مختلف نشاسته برای طی فرایند هضم در محل روده كوچك ، می باشد. چرا كه بیشترین مقدار هضم نشاسته در این محل صورت می پذیرد.
بیشترین اطلاعات علمی موجود در رابطه با محل اصلی هضم نشاسته در جوجه های گوشتی از تحقیق انجام شده در انستیتو تغذیه حیوانی De Schahrost بدست آمده است.در این پروژه 12 ماده خام در یك دوره طولانی مدت برروی جوجه های گوشتی 28 روزه بر اساس تفاوتهای عمده در قابلیت هضم در ایلئوم(I leal) یا قابلیت هضم مدفوع با یكدیگر مقایسه شده اند. در طول ده سال اول انجام این پروژه قابلیت هضم در روده كوچك یا قابلیت هضم مدفوع در جوجه های گوشتی 28 روزه هیچ تفاوت معنی داری را نشان نداد.
با وجود تنوع منابع تامین كننده نشاسته ، نشاسته های تامین شده از مواد غذایی مانند كاساوا ،ریشه كاساوا ،مقدار جزئی گندم و ذرت و یا ذرت زرد همه در قسمت میانی روده كوچك هضم شدند در حالی كه بطور قابل توجهی هضم نشاسته تامین شده از لگومهایی مانند نخود و لوبیاها در نیمه دوم دستگاه گوارش(روده باریك) مشاهده گردید.
چه پیچیدگیهایی در نتیجه این پیامد ،در عملكرد رشدی حاصل ازجوجه های گوشتی قابل انتظار است؟
پس از طراحی یك آزمایش با فرمولاسیون و طراحی دو جیره غذایی با محتوای قابلیت هضم یكسان ولی با سرعتهای هضم متفاوت(سریع،كند) نشاسته ، برروی جوجه های گوشتی 38 روزه جواب سوال فوق ارائه داده شد.
در این آزمایش جیره ای كه منابع نشاسته آن از كاساوا و ذرت تامین شده بود و دارای نشاسته باسرعت هضم سریع بودند بامنابع حاوی نشاسته مانند سورگوم و نخود كه سرعت هضم پایینی داشتند مقایسه شده بود.تنها در 14 روز اول شروع ازمایبش گروه حاوی جیره غذائی با نشاسته با سرعت هضم كند،25 گرم وزن بیشتری را از گروه حاوی جیره غذایی با نشاسته سریع الهضم داشتند همچنین در تیمارهای نشاسته با قابلیت هضم كند ضریب تبدیل خوراكی مصرفی بهتری از تیمار بعدی بود.در نهایت در پایان 38 روزه آزمایش تفاوت در وزن زنده بین دو گروه آزمایشی، بطور معنی داری مشاهده گردید.
سرعت هضم كند نشاسته بهتر است:
ما نتیجه گرفتیم كه نشاسته با قابلیت هضم آهسته بهتر است دكتر Vandar Aar گفت: بنظر می رسد هضم نشاسته در نیمه دوم روده كوچك تاثیرات مثبتی را داشته باشد.بررسی نتایج آزمایش عملكرد جوجه های گوشتی به سطوح مختلف نشاسته در سرعتهای هضم متفاوت نشان می دهد كه ضریب تبدیل غذایی از یك منحنی سیگموئیدی تبعیت می كند.علاوه بر سطوح معین نشاسته، میزان سرعت پایین نشاسته در بروز اثرات مثبت مورد انتظار نیز دخالت دارد.اما پایین بودن سرعت هضم نشاسته از یك حد آستانه ای ،نه تنها در هضم نشاسته بهبودی حاصل نمی گردد بلكه باعث پیچیدگیهای در هضم نشاسته در ایلئوم میشود.
تاثیر فرآیند كردن غذا برروی سرعت هضم نشاسته
از پروژه ای كه در انستیتو De Schothrest انجام شده می توان نتیجه گرفت منابع نشاسته ای پلت شده بیشترین تغییرات را برروی سرعت هضم نشاسته دارند و به دنبال آن عملكرد رشدی را در صورت استفاده از فرمولاسیون ویژه تغییر می دهند.در این آزمایش پلتهایی از نخود و ذرت یا كاساوا و گندم كه تامین كننده نشاسته جیره های غذایی بودند.تهیه گردید.بعضی از پلتها تحت بخار آب قرا گرفتند و منبسط شدند
پلتهای تحت بخار در مقایسه با پلتهای حرارت داده نشده دارای بیشترین سرعت هضم نشاسته بودندبالاترین سرعت نشاسته مربوط به تیمار با اعمال حرارت بالا در كوتاهترین زمان بود.در مقایسه دیگری كه بین تیمارهای حرارت ندیده صورت گرفت،جیره هایی كه نشاسته آنها از ذرت و كاساوا تامین شده بود نسبت به گروههای دیگر تعییر جزئی در هضم غذا و عملكرد رشدی جوجه های گوشتی ایجاد كرده بودند.
دكتر vander Aar نتیجه گرفت اگر چه سرعت پایین تجزیه شدن نشاسته باعث بهبود در عملكرد و رشد جوجه های گوشتی می شود ولی این بهبودی شاید نتیجه عدم توجه به نحوه فرایند كردن اقلام خوراكی از دست برود بطورئیكه سرعت پایین هضم نشاسته نتیجه مورد انتظار را ندهد.بعنوان یك قانون كلی.روشهای فرایندهای كر دن تنها باعث افزایش تجریه پذیری نشاسته می شود ولی قادر به كاهش سرعت هضم نشاسته نمی باشد.
پیش بینی نتایج حاصل از فرایندهای كردن:
در حقیقت حالا امكان دارد پیش بینی كرد كه آسیاب و پلت كردن با فشار بخار در سرعت هضم نشاسته موجود در منابع تامین كننده نشاسته جیره ها تاثیر دارد.در پروژه ای كه در آزمایشگاه انستیتو De Schothrost بر روی قابلیت تجزیه پذیری نشاسته انجام شد و در كنفرانس ناتینگهام ارائه گردید گزارش گردید كه نشاسته تامین شده از منابع مختلف در دو ساعت اول تغذیه شده اكثرا مورد تجزیه قرار می گیرد اما در مواردی كه جیره مخلوطی از منابع تامین كننده نشاسته ای همانند سورگوم و گندم باشد،سرعت تجزیه پذیری آن آهسته می باشد و مخصوصا در سنین 9 ال 30 روزگی بیشترین تاثیر را بر بازده ضریب تبدیل غذایی خواهد داشت.
انسولین و سوالات پروتئین:
نهایتا علت اینكه سرعت تجزیه شدن چگونه برروی رشد جوجه های گوشتی تاثیرگذار می بشد به عنوان یك رویدا قابل پیش بینی می باشد بهر حال محققان هلندی پیشنهاد كردند كه وقتی همه نشاسته در نیمه ابتدائی روده كوچك جوجه های گوشتی هضم شود، پاسخ به هورمون انسولین كوتاهتر خواهد بود در حالی كه استفاده از جیره ای حاوی نشاسته با هضم انتهایی روده ای باعث دسترسی كامل جوجه به مواد مغذی هضم شده می شود و میزان جذب بیشتری صورت خواهد گرفت.
دكتر Vander Aar خاطر نشان كرد كه سرعت پایین در تجزیه پذیری نشاسته می تواند یك مزیت قابل توجه بواسطه صرفه جویی در مصرف پروتئین داشته باشد.
در یك نظریه ارائه شده مكانیزم احتمالی هضم در انتهای روده كوچك براین مبناست كه در این قسمت سلولهای دیواره روده كوچك قادر به ساختن مقدار بیشتری گلوگز می باشند در نتیجه این عمل دیگر نیازی به اكسیداسیون اسید آمینه برای تامین انرژی بیشتر نمی باشد.
در مطالعه مقالات به نظر می رسد كه افزودن اسید امینه به جیره تنها در زمانی باعث بهبود در بازده مصرف خوراك خواهد گردید كه نشاسته موجود در جیره سریعا قابل هضم باشد. بنابراین به خوبی می توان به این نتیجه كلی رسد كه بازده مناسب در جذب پروتئین به طور قابل ملاحضه ای به وجود همزمان منابع نشاسته با سرعت هضم پایین بستگی دارد
و این پیامد به ویژه هنگام استفاده از جیره هایی با سطوح پایین اسید آمینه به طور قابل ملاحضه ای دیده می شود.
احتیاجات اسید امینه ای پایین تر نتایج آزمایشات مختلف نشان می دهد كه در جیره های حاوی نشاسته باسرعت هضم پلیین ،نیازمندیهای اسیدامینهای جیره ای به میزان 5 ال 7 درصد كاهش می یابد.یكی دیگر از مزایای كه بیان آن از عناوین ذكر شده در سخنرانی دكترVandar Aar فراموش گردید این بو د كه در حال حاضر مرغداران پرورش دهنده جوجه های گوشتی تمایلی به استفاده از داروهای آنتی كوكسیدیوز را ندارند.برای اطلاع این مرغداران باید این نكته را بیان كرد كه در جیره های خاوی نشاسته با سرعت هضم بالا ، سكوم جوجه ها جمعیت بالایی را ار میكروبهای راClostridi را از خود نشان داددر حالی كه در جیره های حاوی نشاسته با سرعت هضم كند تعداد باكتریهای مضر كمتر می باشد كه می توان نتیجه گرفت كه جیره ای حاوی نشاسته با سرعت هضم كند باعث تغییر جمعیت میكروبی انتهای روده و متعاقبا باعث سلامتی دستگاه گوارش می گردد.


استفاده از پماك گوجه فرنگی در تغذیه طیور

 

استفاده از پماك گوجه فرنگی در تغذیه طیور

 مقدمه

          كمبود مواد غذائی مهمترین مشكلی است كه در سر راه پیشرفت صنابع طیور در اكثر نقاط جهان وجود دارد همین امر باعث شده است كه توجه محققین به منابع غذائی دیگر از جمله محصولات نهائی كارخانجات مواد غذائی جلب گردد و درجستجوی منابع غذائی قابل استفاده تلاش و كوشش فراوانی از خودشان دهند . پماك گوجه فرنگی كه محصولات نهائی كارخانجات رب سازی است میتواند بعنوان یك منبع غذائی با ارزش محسوب گردد . گرچه اطلاعات زیادی در مورد روشهای تولید و نحوه استفاده و عمل آوری محصول نهائی كارخانجات در دسترس میباشد اما در مورد این ماده جدید وتوانائی آن بعنوان یك منبع غذائی اطلاعات دانشمندان كم بوده و احتیاج به تحقیقات بیشتری دارد .

 پماك گوجه فرنگی چیست؟

 پماك گوجه فرنگی محصول نهائی كارخانجاتی است كه از گوجه فرنگی تازه محصولاتی نظیر رب گوجه فرنگی آب گوجه فرنگی و سس گوجه فرنگی تهیه می كنند و شامل پوست ، ‌دانه و قسمتهای نرم گوجه فرنگی است . قبل از اینكه استفده از این ماده با ارزش در تغذیه طیور مطرح گردد پماك حاصل از كارخانجات در محیط زیست مانند رودخانه ها و مزارع ریخته میشد و موجبات آلودگی محیط را فراهم می آورد . بنابراین محققین برای حل نمودن این معضل به فكر چاره افتاده و به این نتیجه رسیدند كه با استفاده از این ماده مغذی در غذای طیور نه تنها میتوانند از آلودگی محیط بكاهند بلكه موفق به  عرضه یك نوع غذای جدید و با كیفیت به صنعت مرغداری خواهند شد.

 ارزش غذائی پماك

 پماك گوجه فرنگی یك منبع خوب پروتئینی برای طیور و چهار پایان محسوب میشود و تجزیه شیمیائی این غذا نشان داده است كه پروتئین خام آن 25-20 درصد و میزان لایزین آن 13% بیشتر از سویا است همچنین این غذا منبع ویتامینه خوبی از نظر ویتامینهای A,B است مقدار زانتونیل موجود دراین غذا mg/g240-200 است و از این نظر قابل كیفیت تخم مرغ خوشرنگی زرده خواهد شد . چون پماك یك ماده آنتی اكسید ان است بنابراین وجود آن در جیریه طیور نه تنها باعث بالا رفتن كیفیت غذا میشود بلكه از بروز اختلالات گوارشی جلوگیری می كند . آزمایشات نشان داده است كه جوجه هائی كه با این ماده تغذیه شده اند كمتر به اسهال و دیگر اختلالات گوارشی مبتلا شده اند.

 عمل آوری و نحوه استفاده از پماك

 مطالعات و تحقیقات زیادی برای عمل آوری وقابل استفاده نمودن این ماده در جیره غذائی طیور صورت گرفته و روشهای مختلفی پیشنهاد گردیده است این روشها شامل موارد زیراست .

1-    روش حراراتی = دراین روش پماك را به مدت 30 دقیقه در حرارت 121c قرار میدهند.

2-  روش عمل آوری توسط اسید : ‌دراین روش از محلول اسید كلریدریك (2%) برای مدت 20 ساعت در درجه حرارات اتاق استفاده میگردد.

3-  روش غوطه وری درآب: دراین روش پماك بمدت 20 ساعت درآب غوطه ور میشود وبه منظور جلوگیری از رشد باكتریها تولوئن به میزان 5/1 سی سی به ازاء‌هر لیتر آب اضافه میگردد.

4-  روش عمل آوری توسط مواد قلیائی : دراین روش از هیدرو كسیدسدیم (458%) بمدت 24 ساعت استفاده شده سپس توسط اسید كلریدریك مراحل خنثی سازی صورت می پذیرد.

 لازم به توضیح است كه پماكهای كه توسط روشهای غیر حرارتی عمل آوری شده اند ابتدا در درجه حرارات 52 خشك شده بطوری كه رطوبت آن به كمتر از 10% میرسد . سپس آسیاب شده وبه میزان 20% به جیره طیور اضافه میگردد . (جدول 1).

درمورد پماكهائی كه توسط روش حرارتی عمل آوری شده اند احتیاج به انجام مراحل  فوق نبوده وپس از آسیاب شدن در جیره طیور استفاده میشوند.

 جدول 1

تركیبات جیره حاوی پماك

مواد تشكیل دهنده

درصد

مواد تشكیل دهنده

درصد

سویا

6/30

لیمستون

72/0

ذرت

9/41

فسفات كلسیم

45/2

پماك

20

شن

05/0

روغن سویا

9/2

نمكهای ید دار

45/0

متیونین

52/0

ویتامین

36/0

 

 

مواد معدنی

05/0

 

 

 

 

 

 

 

 

نتایج تحقیقات و مطالعات انجام شده در مورد عمل آوری پماك نشان میدهد كه عوامل مضری در پماك عمل آوری نشده وجود دارد كه در پرامترهای مانند افزایش وزن و تولید انرژی متابولیسم نمی تواند تاثیر چندانی داشته باشد لذا با توجه به این موضوع میتوان اظهار نمود كه پماك در صورتی كه عمل آوری نشده باشد میتواند جهت تامین پروتئین و مواد مغذی مورد نیاز طیور در جیره بكار رود . این مطلب بخصوص در جاهائی كه افزایش كیفیت غذا مورد نظر است اهمیت فراوان دارد ونكته قابل توجه آن است كه میزان پماك مورد استفاده در جیره مرغداریهای گوشتی و تخمگذار نباید بیش از 20% باشد زیرا این ماده تلخ بوده درصورتیكه میزان یاد شده رعایت نگردد باعث میشود كه جیره خوش طعم نباشد همچنین چون 30% پماك را فیبر خام تشكیل میدهد افزایش میزان آن باعث میشود كه انرژی جیره تحت تاثیر قرار گرفته و محدود شود.

تهیه و تنظیم:

سید مهرداد اسحق حسینی

دانشجوی دکتری دامپزشکی از دانشگاه آزاد گرمسار


 

اثر مكمل های ویتامینه A و E روی مقدار ویتامین E زرده تخم مرغ

             شهلا نعمت الهیان نشریه دنیای كشت و صنعت

مقدمه:
تغذیه مناسب مستلزم استفاده هر چه بیشتر از منابع حیوانی است كه منجر به افزایش تقاضا برای تولیدات دامی می شود. با دستكاری جیره غذایی مرغان تخم گذار مكان تغییر در تركیبات تخم مرغ وجود دارد. با استفاده از ویتامین های محلول در چربی مقدار اسیدهای چرب موجود در تخم مرغ تغییر می كند. ثابت شده است كه ویتامین E از اكسیداسیون مواد در بافت های حیوانی و غذاهای با منشاء حیوانی جلوگیری می كند . از آنجائیكه اكسیداسیون چربی ها روی كیفیت غذا تاثیری منفی دارد، استفاده از این ویتامین به عنوان آنتی اكسیدان در جیره غذایی ضرورت دارد.
مداركی وجود دارد كه همبستگی مستقیمی را بین سطح ویتامین E جیره با غلظت ویتامین E زرده را تایید می كند. اما مقدار این همبستگی و رابطه آن با جیره های مختلف به طور كامل ثابت نشده است. با این وجود Frigg و همكاران (1992) گزارش كردند كه با استفاده از 320 واحد بین المللی ویتامین E در كیلوگرم جیره ، غلظت ویتامین E زرده تخم مرغ به 700 میلی گرم در كیلوگرم زرده می رسد. همچنین Jiang و همكاران (1994) گزارش كردند كه با استفاده از 400 واحد بین المللی (IU) ویتامین E در كیلوگرم جیره، مقدار ویتامینE زرده به 390 میلی رم در كیلوگرم زرده می رسد.
تفاوت های موجود بین این گزارشات می تواند به دلیل تنوع بیولوژیكی، نا مناسب بودن آنالیزها و وجود سینرژیسم یا آنتاگونیسم بین اجزای تشكیل دهنده جیره باشد. به عنوان مثال برخی از تركیبات محلول در چربی موجود در غذا ممكن است مانع جذب و توزیع توكوفرول ها (ویتامین E) در بدن شوند.
در اواخل سال 1940 Daris و Moore وجود تداخل متابولیكی بین ویتامین E و A موجود در جیره را گزارش كردند. غلظت بالای ویتامین A جیره، جذب و ویتامین E را كاهش داده و متعاقباً مقدار آن را در بافت ها نیز كاهش می دهد.
گفته می شود كه آنتاگونیسم بین این دو ویتامین در طول فرایند هضم اتفاق می افتد. همچنین زمانیكه ویتامین E جیره به صورت اصولی كنترل شود، میزان آنتاگونیسم بطور محسوسی كاهش می یابد.
تامین ویتامین E مرغان تخم گذار و سایر حیوانات تولید كننده از علائم كلینیكی مربوط به كمبود این ویتامین جلوگیری می كند. اخیراً گفته شده است كه مقدار ویتامین E مورد استفاده در جیره بایستی به اندازه ای باشد كه علاوه بر جلوگیری از بروز علائم كمبود، از اكسیداسیون مواد موجود در بافت های حیوانی یا غذاهای با منشاء حیوانی نیز پیش گیری كند.
هدف از تحقیق حاضر تعیین اثر مكمل های ویتامینه E و A روی غلظت ویتامین E زرده تخم مرغ و بررسی تاثیر ویتامین E در جلوگیری از اكسیداسیون چربی ها می باشد.
مواد و روش ها
در این آزمایش از 96 قطعه مرغ قهوه ای ISA (مرغان تخمگذار با پوسته تخم مرغ قهوه ای رنگ) در سن 32 هفتگی در قفس هایی با ابعاد 41 * 38 سانتی متر بودند، استفاده شد. تغذیه مرغ ها به صورت آزاد همراه با 15 ساعت روشنایی در روز بود برای تامین احتیاجات غذایی طیور، جیره ای بر پایه ذرت - كنجاله سویا فرموله شد (1994 NRC) و مكمل های ویتامینه و معدنی استفاده شده در جیره غذایی فاقد ویتامین های E و A بودند.
جیره پایه بر اساس غلظت های متفاوتی از ویتامین های E و A به دو نوع تقسیم شده بود. جیره اول شامل 4000 واحد بین المللی ویتامین A (ترانس رنتیل استات كامل) و 8 سطح ویتامین E (جیره Iu/Kg 1280، 640، 160، 80، 40، 20، 0) و جیره دوم شامل 40000 واحد بین المللی ویتامین A و 4 سطح ویتامین E بود. هر دو جیره به طور همزمان استفاده شدند و آزمایش8 هفته به طول انجامید.
نتایج
برای تعیین اثر غلظت های مختلف ویتامین A و E جیره بر روی مقدار ویتامین E زرده تخم مرغ ضخامت پوسته، رنگ زرده، وزن تخم مرغ و تولید روزانه تخم مرغ تجزیه واریانس انجام گردید.
اثرات اصلی و اثرات متقابل ما بین ویتامین های A و E هیچ تاثیری روی عملكرد تولید مرغان تخمگذار نداشت ولی رابطه مستقیمی بین سطح ویتامین E جیره با غلظت ویتامین E زرده تخم مرغ در جیره ای كه سطح ویتامین A آن كمتر بود، وجود داشت.
استفاده از سطوح بالاتر ویتامین E منجر به افزایش واریانس مربوط به مقدار ویتامین E زرده شد. برای همگن كردن واریانس ها از تبدیل لگاریتمی استفاده گدید و یك رابطه خطی بین میزان ویتامین E جیره با مقدار ویتامین E زرده مشاهده گردید. (001/0 " P). با افزایش سطح ویتامین E جیره، مقدار ویتامین E موجود در زرده نیز افزایش یافت ولی این یك رابطه خطی كامل نبود.
تنوع زیادی در درصد جذب ویتامین E توسط مرغانی كه از جیره یكسانی استفاده كرده بودند، مشاهده شد. اثر سطوح ویتامین A جیره (جیره Iu/kg 40000 و 4000) روی غلظت ویتامین E زرده تخم مرغ می باشد.
به دلیل ناهمگنی واریانس ها در ارقام اولیه برای ویتامین A نیز تبدیل لگاریتمی انجام گرفت و اثر ویتامین A معنی دار مشاهده شد، مرغانی كه جیره غذایی آنها حاوی سطح بالای ویتامین A بود. غلظت ویتامین E زرده در تخمم مرغ های آنها پایین بود (001/0 " P) .
هیچگونه اثر متقابلی بین سطح ویتامین A و سطح ویتامین E جیره كه منجر به افزایش غلظت ویتامین E زرده شود، مشاهده نگردید.
همچنین سطوح مختلف ویتامین های A و E و مدت نگهداری تخم مرغ ها روز غلظت مواد غیر فعال (TBA) كه یكی از مهمترین شاخص های اكسیداسیون زرده تخم مرغ است، موثر نبود.


علوفه كلزا در تغدیه دام

 

علوفه كلزا در تغدیه دام

  

چكیده

با افزایش روز افزون جمعیت ،توسعه دامداری ها وبهبود وضعیت تغذیه مردم نیاز به منابع جدید غذایی خصوصاً چربی ها و پروتئین های گیاهی بیشتر احساس میشود در همین راستا جهت تغذیه علوفه دام ، تحقیقات گسترده ای در زمینه زراعت كلزا شروع شده ،و كشورهای چین، فرانسه، انگلستان، هندو كانادا پیشگامان كشت و توسعه كلزا می باشند . ارقام اولیه كلزا به علت داشتن "اسید اوراسیك" در روغن و گلوكزینولیتهای سمی در كنجاله كمتر مورد استفاده قرار می گرفت . اما هم اكنون ارقام یك صفردو صفر كه در ارقام سه صفر اسید اوراسیك كمتر از دو درصد و گلو كزینولیتهای سمی كنجاله به 18 تا 30 میكرو مول در هر گرم كنجاله رسیده است ، برای تهیه علوفه دام مناسب می باشند . استان گلستان با سطح زیر كشت حدود 35 هزار هكتار ، یكی از قطبهای تولید محصول كلزا در كل دانه های روغنی كشور می باشد و با كاهش سطح زیركشت پنبه ، امید است با تولید علوفه كلزا به صورت علوفه كنجاله سبز یا سیلویی تا حدودی مشكلات دامداران برطرف شود . علاوه براین در مصرف علوفه كلزا باید احتیاط هایی صورت گیرد كه از آن جمله زمان مناسب برداشت علوفه می باشد كه باید در اوایل غلاف بندی گیاه قطع و به مصرف دام برسد .زیرا بعد از تشكیل غلاف (محل اصلی سنتز گلو كزینولیتها ) درصد مواد سمی علوفه بالا میرود . همچنین بعد از خشك شدن علوفه ، ودر موقع جمع آوری ساقه های خشك ، باید از خشك بودن علوفه اطمینان حاصل نمود ، زیرا چنانچه علوفه مرطوب برداشت شود ، قارچ ها در علوفه رشد كرده و باعث كپك زدگی می شود . علوفه كلزا در رژیم غذایی دامها منبع پروتئینی خوبی است كه دامداران برای جلوگیری از تاثیرات سو ء"گلوكزینولیت ها " مجازند كه تنها 50تا 60 در جیره غذایی دامها از آن استفاده كنند . زیرا بیشتر از آن برای دامها مشكلاتی ایجاد مینمایند . به طور كلی باید پذیرفت كه تغذیه انحصاری نشخواركنندگان از علوفه سبز و تازه كلزا به خاطر بالا بودن مقدار پروتئین خام و كم بودن فیبر صحیح نیست .

مقدمه:

بسیاری از گونه های جنس براسیكا و سایر جنسهای خانواده ی كروسیفر دارای ارقام علوفه ای هستند كه به صورت علوفه كم و تازه سیلو شده مصرف می گردد . همچنین گاه ارقام اصلاح شده این گونه از جمله كلزا در تعلیف دامها استفاده میشود . از مزایای این ارقام زمان تولید علوفه در تیپ های پاییزه آنهاست كه مصادف با كمبود شدید علوفه مخصوصاً در شرایط آب و هوای ایرا ن می باشد . گذشته از ارزش و اهمیت غذایی ، بالا بودن مقدار روغن و پروتئین در دانه كلزا این امكان را فراهم می سازد تا با كشت این گیاه مقدار قابل توجهی روغن و پروتئین های گیاهی از هر هكتار زمین استحصال نمود . برداشت 3 تن دانه از یك هكتار زمین معادل تولید 1200 كیلوگرم روغن نباتی 1650 كیلوگرم كنجاله در هر هكتار می باشد . در حالی كه برداشت این مقدار روغن و پروتئین از سایر دانه های روغنی مقدور نخواهد بود .كنجاله كلزا در ارقام جدید از نظر كیفی نزدیك به كنجاله سویا و حدود 40 درصد پروتئین دارد از این رو یكی از منابع بسیار غنی پروتئین گیاهی در تغذیه دام و طیور می باشد .همچنین كنجاله كلزا حاوی 13در صد فیبر می باشد . وجود مقدار نسبتاً زیاد فیبر در كنجاله یك عامل محدودكننده در استفاده از آن به عنوان خوراك دام محسوب میشود چرا كه توان تولید انرژی را در جیره غذایی كاهش میدهد . جدود58_50 درصد وزن خشك دانه كلزا را كنجاله تشكیل می دهد . پروتئین موجود در كنجاله حاوی تركیب مناسب از اسیدهای آمینه است و قابل مقایسه ورقابت با كنجاله سایر دانه های روغنی می باشد . یكی از مشكلات جدید دامداران استان در تامین علوفه ، كاهش سطح زیر كشت پنبه است كه باعث كم شدن كنجاله پنبه در استان شده و در نتیجه با ورود تفاله چغندر قند و ملاس در جیره غذایی دامها ی استان در صد چربی شیر كاهش یافته و دامداران منطقه از نظر فروش شیر به كارخانه های شیر پاستوریزه به خاطر افت درصد چربی شیر متضرر می شوند . امید است با تولید كنجاله كلزا ، تا حدودی مشكلات دامداران استان برطرف شود .

علوفه كلزا:

كلزا و خردل قهوه ای یا زرد آسیایی می توانند در برنامه تغذیه دام ها وارد شوند اما در زمینه مصرف آنها باید احتیاط هایی صورت گیرد این گیاهان می توانند غذای خوش طعمی برای دامها مخصوصاً گاوها باشند و بهتر است چند روز به مقدار كم به دام خورانده شود تا با طعم و مزه ی آن سازگار شوند . میانگین پروتئین خام بر پایه ماده خشك آن 10 تا 12 درصد است كه تا 16 درصد می تواند افزایش یابد . میانگین كل مواد معدنی قابل هضم ، 50 تا 55 درصد یا بالاتر است .جهت تعیین ارزشهای واقعی مواد معدنی در علوفه ،تجزیه علوفه توصیه میشود .

برای بدست آوردن حداكثر ماده خشك و همچنین حفظ پروتئین خوب با سطح انرژی بالاتر ، بهتر است گیاهان در مرحله ابتدای غلاف بندی درست قبل از آنكه گلها ریزش كنند ، از محل ریزش برگها بریده شوند . اكثر تولید كنندگان علوفه كلزا اظهار می دارند كه عدل بندی این گیاهان در رطوبت مناسب مشكل است و پیشنهاد می كنند كه عدل هایی ساخته شود كه مشكلات ضا یعات علوفه را كاهش دهد و همچنین خرد كردن علوفه خشك، تضمین مناسبی برای خشك شدن یكنواخت است . كلزاوخردل همچنین میتوانند به عنوان علوفه قصیلی (سیلویی)مطرح شوند . در این گیاهان میزان رطوبت در زمان برداشت بالا است (80-75درصد ) پلاسیده شدن علوفه سبز در زیر65 در صد رطوبت مشكل است و اگر رطوبت در هنگام سیلو كردن بالای 70 درصد باشد ، مشكلاتی در علوفه سیلوشده بوجود می آید . خرد كردن فرآیند (خشك شدن )علوفه را تسریع خواهد نمود . بعضی از تولید كنندگان علوفه سیلویی نتایج خوبی بدست آوردند زمانی که سیلو علوفه كلزا یا خردل با لایه های متناوب از كلزا و غلات كه بصورت قصیلی (تر) برداشت شدند ،پر شده بود . و در هنگام تغذیه دام ها لایه ها یا یكدیگر اختلاط یافتند . همچنین تجمع باكتری های تلقیح كننده در علوفه سیلو شده ممكن است برای گیاهانی كه كربوهیدرات محلول كمی دارند ،مفید باشد .بعضی از تولید كنندگان علوفه معتقدند كه دامها فقط از یك نوع علوفه كلزا تغذیه شوند واگر علوفه خشك باشد بهتر است . در اینجا ذكر این نكته ضروری است كه فقط 50 تا 60 درصد از كل تغذیه روزانه دامها از علوفه خشك كلزا یا خردل مجاز می باشد و بیشتراز این درصد توصیه نمی شود زیرا در اثر رژیم غذایی طولانی مدت دامها از این منبع غذایی ، ممكن است شرایطی كه كم خونی همو لیتیك نامیده میشود ،توسعه یابد . تغذیه نزدیك به 50 درصد یا كمتر از علوفه كلزا یا خردل در رژیم غذایی روزانه دامها از كم خونی همولیتیك جلوگیری می كند . تغذیه گاوها از علو فه های خانواده براسیكا در دوره های طولانی مدت ممكن است به مقدار ناچیز مانع از جذب مواد معدنی مخصوصاً مس و سلنیوم شود بنابراین اطمینان از وجود مقادیر توصیه شده مواد معدنی مخصوصاً مس و سلنیوم در جیره غذایی گاوها،ضروری می باشد . همچنین به مقادیر ناچیز باعث معدنی شدن نمك و مكمل های معدنی مانند مس و سلنیوم میشود .این ماده (مس و سلنیوم) باید به نسبت های لازم به محتویات علوفه خانواده براسیكا اضافه شود . اطلاعات نشان میدهد كه كلزا می تواند منبع غذایی خوبی برای دامها باشد . هوپ 2001 اظهار میدارد كه بریدن و قطع به موقع ومناسب علوفه برای جلوگیری از كاهش كیفیت علوفه ضروری می باشد . حداكثر تولید ماده خشك در علوفه خشك شده زمانی بدست می آید كه كلزا در ابتدای مرحله غلاف بندی بریده شود .(زیرا بعد از تشكیل غلاف ،میزان گلوكز ینولیتها در علوفه بالا می رود چون غلافها محل اصلی سنتز گلوكز ینولیتها هستند ) جهت برداشت كلزا در مرحله ی ابتدای غلاف بندی آب و هوا باید چند روز مساعد باشد زیرا خشك شدن علوفه كلزا وقت زیادی میگیرد . در موقع جمع آوری ساقه های خشك شده ،باید از خشك بودن علوفه اطمینان حاصل نمائید زیرا در اثر مرطوب بودن ،قارچ ها در علوفه رشد كرده وباعث كپك زدگی علوفه می شوند و اگر خشك شدن علوفه مناسب نبود باید در مزرعه چند روز دیگر باقی مانده تا در اثر هوادهی كاملاً خشك شود .متاسفانه برگهای خشك شده كانول مستعد (خرد شدن )می باشند. و به طور ایده آل اگر علوفه خشك شده بعد از شبنم عدل بندی شود از ریزش و خرد شدن برگ ها تا حدودی جلوگیری می شود . همچنین هوپ 2001 اظهار می دارد كه كلزا منبع پروتئینی خوبی در رژیم های تغذیه حیوانات می باشد . در نمونه های (علوفه خشك كلزا ) كه از شمال (داكوتا) برداشت شده بود حاوی 16 درصد رطوبت و TDN آن 92/106 بر اساس ماده خشك بود .همچنین اگر علوفه كلزا سیلو شود از نظر ارزش غذایی رقیبی برای (علوفه خشك یونجه ) می باشد . علوفه خشك شده همچنین برای دامها خیلی خوش طعم می باشد اما برای این كه دامها با مزه و بوی آن سازگار شوند در ابتدا باید مصرف آن كم باشد وایده خوب این است كه در طی اولین روزهایی كه دامها از علوفه خشك كلزا استفاده می كنند ، علوفه خشك كلزا باید 10 تا 15 درصد جیره غذایی روزانه دامها را تشكیل دهد .

ورن ركز(2001) از دانشگاه مركزی( ساسكا چوان كانادا) اظهار می دارد كه كیفیت تغذیه كلزا وابسته به زمان بلوغ است . كلزا در زمان گل دهی در حدود 14 درصد پروتئین بر اساس بر ماده خشك دارد كه حجم انرژی آن با علوفه سبز غلات مشابه است .با آنكه پروتئین به عنوان مثال كلزا كاهش اما هنوز عمدتاً كیفیت غذایی در حد موثر می باشد . همچنین ورن ركز (2001) پیشنهاد میكند كه در اثر سرما و بالا بودن رطوبت هوا ، چون خشك كردن علوفه مقدور نمی باشد ، سیلوكردن علوفه به طور واضح دارای برتری می باشد . علوفه سبز كلزا جهت سیلوكردن ، به علت این كه "قند" محلول زیادی ندارد ،نیاز به سطوح كربوهیدرات برای باكتریهای تخمیر كننده دارد. سیلوكلزا را مانند هر علوفه دیگر می توان به صورت لایه لایه پر كرد واگر به صورت لایه های متناوب با علوفه سبز غلات در سیلو قرار گیرد ،باعث كمك به فرآیند تخمیر سیلو میشود . در بعضی از مزارع ،كلزا به همراه یولاف وحشی برداشت شده و بعد از خرد كردن به صورت توام سیلو میشوند . فایده این عمل داشتن سطح بالاتر از قندهای محلول در گیاه (یولاف وحشی )می باشد . همچنین ممكن است از تولید كنندگان علوفه سیلویی از اسپری ماده تلقیحی خشك برای كمك به عمل تخمیر سیلو استفاده كنند . كه در نهایت باید محل سیلو كاملاً پوشیده شود تا هوا به داخل سیلو نفوذ نكند . همچنین بر اساس نظر ركز (2201) تنها 40 درصد جیره غذایی روزانه دامها باید از علوفه كلزا تامین شود . در استان گلستان یكی از علفهای هرز مزارع كلزا ،(یولاف وحشی ) می باشد كه در صورت عدم مبارزه شیمیایی مشكلاتی در زمان برداشت به وجود می آید . پس بهتر است اگر مزرعه كلزایی برای برداشت علوفه ای در نظر گرفته شد . با علف های هرز آن مخصوصاً یولاف وحشی مبارزه نشود .

بریان دویگ (2002) اظهار می دارد كه زمان برداشت علوفه كلزا هنگامی است كه برگها كاملاً خشك باشد و برای تغذیه از علوفه كلزا عدل بندی شده بهتر است ابتدا توسط یك خرد كننده ، ساقه ها شكسته شود تا دامها تشویق شوند كه بطور خیلی كامل علوفه را مصرف كنند .به نظر دویگ (2002) در كلزا مقدار سولفور بالا می باشد كه این مقدار با مس وسلنیوم رابطه دارد . و باید از معدنی شدن مكها و مكملهای معدنی که محتوی مس و سلنیوم هستند اجتناب شود . همچنین به نظر دویگ 50 تا 60 درصد از چیره غذایی دامها باید از علوفه كلزا تامین شود و بیشتر از این مقدار مشكلاتی برای دامها ایجاد می كند . در یكی از مطالعاتی كه در خصوص انواع مقادیر مواد معدنی در زراعت كلزا در كشور فرانسه به عمل آمده است ، مواد مهم غذایی استخراج شده از خاك در یك هكتار زراعت كلزا با تولید 5/3 تن محصول به شرح زیر بوده است .

مواد معدنی

مقادیر مصرفی(كیلوگرم در هكتار)

ممقداری كه با محصول برداشت شده (كیلوگرم)

مقدار برگشتی به زمین با بقایای گیاه (كیلوگرم)

ازت

210

95

115

فسفر

75

40

35

پتاس

300

30

270

آهك

150

15

135

منیزیم

75

12

63

گوگرد

185

62

123

به طوری كه ملاحظه می شود اگر در تناوب زراعی ،به سطوح بالای ازت نیاز باشد . كلزا به عنوان یك محصول مناسب در تناوب نمی باشد .زیرا (كاه و كلش) آن محتوی مقادیر نسبتاً زیادی ازت می باشد كه پس از برداشت در مزرعه باقی مانده و متعاقباً معدنی می شود . بالا بودن مقدار ازت در كاه و كلش كلزا تا حدودی نگران كننده است و احتمال بالا بودن نیترات سمی در علوفه وجود دارد . در كلزا نیترات مثل بعضی از گیاهان علوفه ای تجمع نمی یابد . اما پتانسیل آن مخصوصاً زمانی كه گیاه تحت تنش خشكی ، گرما و آب گرفتگی پای بوته های یا آب و هوای سرد قرار می گیرد ،وجود دارد . بقایای كلزا در طی زمان اثر سمیت خود را از دست می دهند (نیترات سمی ) ولی دما های پایین در طی زمستان ،باعث به تعویق افتادن فرآیند(تجزیه میكروبی) و (سمیت زدایی) می شود . ركز(2001) اظهار می دارد كه ممكن است جهت تغدیه علوفه كلزا توسط دامها به آنالیز علوفه جهت تعیین نیترات نیاز باشد و اگر علوفه كلزا بعد از سرمازدگی برداشت شود نیتراتها تا حدودی محدود میشوند . قطع علوفه سریعاً بعد از سرمازدگی دارای اهمیت می باشد زیرا در این زمان نیتراتها در ریشه تجمع می یابند . انتظار مساعد شدن هوا بعد از بارندگی برای برداشت علوفه كلزا به گیاه اجازه فتوسنتز مجدد را داده و گیاه میتواند از مقادیر بالای نیتراتها در خاك استفاده نموده و سطح نیترات علوفه بالا می رود . به طور كلی باید پذیرفت كه تغذیه انحصاری (نشخواركنندگان ) با علوفه سبز و تازه كلزا صحیح نیست . زیرا از تركیب غذایی نامناسبی برخوردار است :مقادیر بسیار زیاد (پروتئین) و مقادیر كم (الیاف) علت این موضوع می باشد .

تركیبات شیمیایی و مسمومیت های ناشی از مصرف علوفه خانواده براسیكا:Brassica napus

در ایستگاه تحقیقاتی schothoest "هلند" ،مشاهده شد كه تغذیه حیوانات با b.n یخ زده موجب مسمومیت با علایم زیر شده :

ناراحتی،ازدیاد حركات تنفسی، حركات غیر ارادی، سیانوز مخاطات،سقط جنین به خصوص در خوك علایم فوق مشخصه مسمومیت با نیتریت است و می توان چنین نتیجه گرفت كه در نتیجه یخ زدگی b.n و سپس آب شدن آن مقداری از مواد قندی ریشه ها از بین رفته ، موجب ازدیاد مقدار نیترات در ریشه ها شده است و این تغییرات مخصوصا ً در مزارعی كه میزان ازت نیتریك خاك زیاد باشد ، بیشتر مشاهده میشود .در نشخوار كنندگان نیترات درشكمبه حیوان تبدیل به نیتریت دو سود و سپس تبدیل به آمونیاك می شود . اما ممكن است نیتریت وارد خون شده موجب تغییر هموگلوبین شود، چنانچه مقدار آن زیاد باشد . موجب مسمومیت حیوان می گردد . در حقیقت در این نوع مسمومیت خون نمی توان اكسیژن را به بافت ها و سلولها برساند . دانه در خانواده براسیكا حاوی ماده ضد تیروئیدی به مقدار تقریبی 8 گرم در هر كیلو دانه می باشد . كه این ماده مانع رشد حیوان شده و ایجاد گواتر می نماید . برای درمان مسمومیت باید بلافاصله رژیم غذایی حیوان را عوض نموده و مواد قندی بیشتری به حیوان خورانده شود . اضافه كردن دانه غلات به جیره غذایی به مدت طولانی بسیار مفید است .

Brassica rapa:

دانه در این گونه حاوی گلوكزید allylique و میروزین است . جراحات باعث می شود كه معده و قسمتی از روده باریك متورم شود . در پاره ای اوقات در كبد طحال لكه های بزرگی نكروزی و احتقان وجود دارد . علایم مسمومیت با خستگی و افسردگی و جاری شدن ترشحات مخاطی از بینی و دهان شروع میگردد ،سپس قولنج حاد روده و معده ظاهر می گردد . در موقع ظهور مسمومیت می توان از مسهلات روغنی ، مواد لعاب دار ، مقویات عمومی و قلبی برای درمان دامهای مسموم استفاده به عمل آورد .

منابع:

1- دهشیری ، ع 1378. زراعت كلزا . دفتر تولید برنامه های ترویجی و انتشارات فنی 

2- شماع ، م وه ،ساعدی . 1370 . گیاهان سمی و تاثیر مسمومیت آنها در حیوانات . انتشارات دانشگاه تهران .

3- عزیزی م و ا . سلطانی و س خاوری ، 1378 . كلزا، فیزیولوژی ، زراعت ، به نژادی ، تكنولوژی زیستی . انتشارات جهاد دانشگاهی مشهد .

4- Berayan doig 2002 . brassica crops for hay and silage ( canola and mustard)

5- D Arce Mcmillam .2002. canola gets new life as feed silage .google search .

6- Hoppe .2001 . voluntree camola a good forage google search .

مجله دامدار شماره 161


استفاده از پروبیوتیك ها درتغذیه طیور

استفاده از پروبیوتیك ها درتغذیه طیور 

 

دكتر مهرداد مدیر صانعی

 

میكروفلورطبیعی دستگاه گوارش شامل بیش از 400 گونه ازانواع میكروارگانیسم های مختلف می باشد كه جمعیتی  بالغ بر1014 جرم زنده را تشكیل میدهند. حضور این جمعیت كثیر از میكروارگانیسم ها به دلایل زیر برای میزبان ضروری است :

1. كمك به فرآیندهضم مواد غذایی

2. كمك به سنتز و جذب ویتامین ها و مواد معدنی

3. تجزیه سلولز و سایر پلی ساكاریدها

4. تحریك سیستم ایمنی

جمعیت میكـروفلـورطبیـعی روده تحت تاثیـرعوامل مختلفی نظیـر بروز بیماریهای معدی روده ای ، تغییـرات جیره غذایی، استفاده ازآنتی بیوتیك ها جهت درمان بیماریها،كمبود تغذیه ای، مسافرت (حمل و نقل)، تراكم بالای گله، سن، واكسیناسیون و استرس دستخوش تغییراتی میگردد.

از آنجایی كه امروزه در صنعت پرورش طیور، به منظور دستیابی به سطوح بالای بازده اقتصادی، پرندگان در سیستم های  پرورشی متراكم وگله های باجمعیتهای زیاد نگهداری و پرورش می یابند به همین جهت تحت تاثیرعوامل گوناگون درمعرض تنش قرارمی گیرند. همانگونه كه اشاره گردید این عوامل منجر به بروزاختلال در تعادل میكروفلور روده و درنتیجه تضعیف  مكانیسم های دفاعی بدن می گردند و بدین ترتیب اجرام بیماریزا فرصت فعالیت پیدا میكنند. درچنین شرایطی اغلب به منظور مهـاریا حـذف اجـرام زیـان آورموجـود در روده وهمچنیـن جهت بهبـود بازده غذایـی وافـزایـش تـولیـد،ازافـزودنیـهای  غذایـی  ضد میكروبی مانند آنتی بیوتیك ها استفاده می شود.

بررسیـهای بعمل آمده نشان می دهند مصرف  مستمر وطولانی مدت مقادیـر تحت درمانی این تركیبات درخوراك دام و طیور ممكن است منجر به حضوربقایای آنها درفرآورده های  دامی گردیده و پس ازمدتی  موجب  بوجود آمدن میكروارگانیسم های  مقاوم به داروها در انسان گردد. بر اساس گزارشهای  موجود، افزایش روزافزون ناهنجاریهای  مادرزادی، وقوع  بیماریـهای مـزمن، عـدم تاثیر آنتی بیـوتیك ها و برخی از عوارض دیـگر كه امـروزه از آنـها به عنوان مشكلات بهـداشتی جوامع بـشری  یاد می شود، به مصرف بی رویه همین تركیبات نسبت داده می شود.

با توجه به موارد فوق، درحال حاضر  استفاده از آنتی بیوتیك ها به عنوان یك افزودنی غذایی متداول درخوراك حیوانات در برخی از كشورها بطوركامل ممنوع شده و در سایر كشورها نیز به تدریج رو به كاهش نهاده است.

پروبیوتیك ها Probiotics   :

واژه « پروبیوتیك» ازكلمه یونانی Probiosis  به مفهوم « برای زندگی » مشتق شده است. این واژه اولین باردرسال 1965 توسط Lilly وtillwell  برای توصیف « عوامل محرك رشد كه بوسیله میكروارگانیسم ها تولید می شوند» ارائه گردید.

مكانیسم های اثر پروبیوتیك ها :

اگرچه مكانیـسم عمل ضـد باكتریایـی پروبیوتیك ها هنـوزبطـوركامل  ودقیق مشخص نگردیده، ولی ممكن است مكانیسم های پیشنهادی زیر در این  زمینه نقش داشته باشند :

الف) حفظ جمعیت میكروبی مفید در دستگاه گوارش

1- مكانیسم های پیشنهادی دراین زمینه عبارتند از:

2- رقابت برای متصل شدن به جایگاههای اتصال موجود در سلول های بافت پوششی روده.

3- رقابت برای دریافت مواد مغذی یا سوبستراها ( كربنؤازت، عناصر معدنی ).

4- چسبیدن به میكروارگانیسم های بیماریزا و كمك به حذف آنها از بدن میزبان.

5- تولید تركیبات ضد باكتری.

 

ب) افزایش میزان دریافت غذا و بهبود هضم آن

1- فلور میكروبی روده در موارد زیر نقش عمده ای دارد:

2- متابولیسم مواد مغذی از قبیل كربوهیدرات ها، پروتئین ها و چربیها.

3- افزایش ماندگاری مواد مغذی ( چربی، ازت، كلسیم، فسفر، مس، منگنز) در مرغان  تخمگذار

4- سنتز ویتامین ها

5- تحریك اشتها

پ) تغییر در متابولیسم باكتریایی

1- فعالیت آنزیم های گوارشی.

2- فعالیت آنزیم های باكتریایی.

3- كاهش تولید آمونیاك و فعالیت آنزیم اوره آز.

ت) تحریك سیستم ایمنی

تجویز كشت های باكتریایی به عنوان پروبیوتیك، ممكن است به روشهای زیر موجب تحریك سیستم ایمنی گردد:

1- تحریك تولید پادتنها ( موضعی و عمومی )

2- افزایش فعالیت سلول های بیگانه خوار ( ماكروفاژها )

3- افزایش سطوح پروتئین تام سرم و بالا رفتن نسبت گلبولین ها به آلومین ها.

4- افزایش تعداد گلبول های سفید.

5- ترغیب و افزایش فعالیت لمفوسیت های ‏T و افزایش تولید پادتنهای IgM  ( ضد سالمونلا )

ث) خنثی كردن انتروتوكسین ها

بعضی از سمومی كه بوسیله باكتری ها تولید می شوند، تحت تاثیر مواد تولید شده توسط پروبیوتیك ها خنثی می گردند

 


  • کل صفحات:4  
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  •   


آخرین پست ها


آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :