تبلیغات
بزرگترین بانک مقالات علوم دامی - مطالب شهریور 1388

پرورش جوجه تیغی (تشی)

پرورش جوجه تیغی (تشی)
پروش تشی
    امسال به نام سال اصلاح الگوی مصرف نام گذاری شده است. اصلاح الگوی مصرف فقط به این معنا نیست كه در مصرف آب و برق صرفه جویی شود، بلكه باید در هر جای ایران به هر طریقی كه می توانیم برای این كار تلاش كنیم. مثلا ما در بخش كشاورزی می توانیم با پرورش یك گونه داخلی به نام «تشی» كه در داخل كشور به عنوان یك آفت كشاورزی شناخته شده است الگوی مصرفی دارویی كشور را اصلاح نموده و به سمت «طبیعت درمانی» سوق دهیم. ایران دارای تعداد زیادی بیماران تنفسی و جانبازان شیمیایی است كه باید روزانه از داروهای شیمیایی با عوارض خطرناك استفاده كنند ولی می توان با پرورش تشی گوشت آن را در صورت نظارت و بررسی و موافقت كارشناسان جایگزین داروهای شیمیایی كرد. آیا این اصلاح الگوی مصرف نیست . پس چرا وقتی شخصی برای گرفتن مجوز پرورش حیوانات وحشی داخلی مراجعه می كند، با مخالفت شدید مسئولان مواجه می شود. آیا درست است به متقاضی اجازه پرورش آهو را نمی دهند ولی اجازه پرورش كروكودیل نیل را می دهند؟
     تشی
    تشی از خانواده جوندگان است كه وزن آن تا 30 كیلوگرم می رسد و عمرش 15 سال است. این حیوان گیاهخوار بوده و دوره آبستنی آن 112 روز می باشد كه موقع زایمان بچه ها با مو و چشمانی باز متولد می شوند و تا 2 ماهگی شیر می خورند.
    پرورش تشی به 2 صورت باز یا بسته انجام می پذیرد.
    
    پرورش در سیستم باز
     در سیستم باز حیوان در داخل محیط گودی كه دیواره های آن به عمق 1 متر است قرار می گیرد. در این سیستم برای هر جفت از مولدین 15 متر مربع فضا لازم است. گرچه تغذیه حیوان از گیاهانی كه در داخل محوطه رشد می كنند صورت می گیرد، ولی به غذای كمكی نیز احتیاج دارد و برای شرب آنها بهتر است از آب جاری استفاده شود. در این سیستم حیوان فقط یك بار در سال و در موارد نادر 2 بار در سال تولید مثل می كند. این سیستم دارای بازدهی پایینی می باشد ولی هزینه اولیه تاسیس سالن را ندارد.
    
    پرورش در سیستم بسته
    در این سیستم، 2 نوع قفس طراحی شده است: قفس مولدین و قفس پرواربندی كه بچه ها بعد از 2 ماه از قفس مولدین به قفس پرواربندی انتقال داده می شوند.
     در قفس مولدین، هر قطعه تشی به فضای 2 در 5 متر احتیاج دارد كه دارای كفی بتونی می باشد .
    
    امكانات قفس
    اولین مسئله مهم برای قفس مولدین ایجاد لانه است. لانه باید به طول 1 متر وبه عرض نیم متر بوده و در عمق نیم متری زمین كار گذاشته و شیب آن نیز 30 درجه باشد. به علاوه لانه را بایستی در جوار یكی از دیوارها ساخت كه از بیرون دریچه ای برای دستیابی به داخل لانه و یك دریچه در داخل در ورودی قفس وجود داشته باشد كه در مواقع نظافت بسته شود. بستر لانه از كاه می باشد كه به غیر از 3 هفته بعد از زایمان هر هفته باید عوض شود .
    قفس پرواربندی
     فرق این قفس با قفس مولدین، انفرادی بودن آن است. علت انفرادی بودن لانه این است كه حیوانات جوان مخصوصا نرها علاقه خاصی به جنگیدن وبازی كردن با هم را دارند و اگر در قفس جداگانه قرار نگیرند ممكن است پوست و تیغ حیوان آسیب ببیند .
    نكته مهم این كه هنگام ورود به قفس باید از چكمه بلند و یا یك چوب به اندازه یك متر استفاده كرد و علت این است كه تشی و یا هر گونه جوجه تیغی دیگری قدرت تیغ پرتاب كردن ندارد و فقط در مقابله با خطر خود را به صورت توده در آورده و به بدن شخص مهاجم می كوبد كه این امر باعث شكستن نوك تیغ ها و عفونت و در نهایت مرگ حیوان مهاجم می شود.
    
    دوره تولید مثل در سیستم بسته
    در این سیستم می توانیم 4 بار در سال تولید توله داشته باشیم
    یك راهكار برای پرورش تشی در فارم های كوچك
    در كشور ما تشی را به عنوان یك آفت می شناسند و كشاورزان و باغداران وقتی با تشی مواجه می شوند آن را از بین می برند ولی می توان با هماهنگی مسئولان ذی ربط این حیوان را صید كرده و پرورش داد و بعد از دوران تولید تعداد تعیین شده ای را به طبیعت بازگرداند و مازاد را راهی بازار كرد. با این كار با كمترین مقدار سرمایه اولیه، هم اشتغال زایی كرده و هم جلوی انقراض نسل این حیوان را می گیریم.
    
    ظروف غذایی حیوان
    ظروف آب و غذای حیوان باید به گونه ای تعبیه گردد كه فقط سر حیوان وارد آن شود . زیرا به این شكل آب و مواد غذایی آلوده نمی شود. نكته دیگر در مورد ظروف غذایی این كه ظرف آب و غذا بایستی از هم فاصله داشته باشند زیرا تشی عادت دارد مقداری از غذای داخل دهانش را وارد آب كند . تشی علاقه خاصی به نمك دارد به صورتی كه دیده شده است به چوب بری هایی كه از نیترات سدیم استفاده می كنند نزدیك می شود. در طبیعت این حیوان نمك را از خاكهای شور و گیاهان آبی مثل زنبق به دست می آورد و به همین دلیل وجود یك سنگ نمك در داخل قفس برای بالا بردن ضریب تولید ضروری است. روشن كردن 2 الی 3 ساعت لامپ مادون قرمز نیز در افزایش بازدهی نقش به سزایی دارد.
    تشی به علت رشد دندانها علاقه زیادی به جویدن اجسام دارد. برای مقابله با این امر می توانیم جنس ظروف را به گونه ای انتخاب كنیم كه حیوان نتواند آنها را بجود و كار دیگر قرار دادن یك كنده درخت در داخل قفس است كه می تواند به این مسئله كمك كند.
    
    شرایط محیطی
     دمای مناسب برای پرورش تشی بین 20 الی 25 درجه سانتیگراد است كه اگر دما به پایین تر از 12 درجه برسد حیوان فعالیت خود را كم می كند و تمایلی به تولید مثل ندارد. تهویه هوا باید منظم انجام پذیرد زیرا اوره متصاعد شده از ادرار حیوان ممكن است مشكلات تنفسی ایجاد كند . تشی به جریانات هوا حساس است و باعث بیماری حیوان می گردد.
    
    تغذیه تشی
     برای تغذیه تشی می توان از انواع ضایعات كشاورزی و پس مانده صنایع غذایی استفاده كرد. تشی علاقه وافری به سیب زمینی و میوه جات دارد. گاها دیده شده حتی از خرما نیز تغذیه میكند . البته در دوران شیر دهی باید كلسیم به جیره غذایی اضافه گردد تا حیوان مولد ضعیف نشود . هم چنین به جیره غذایی حیوانات جوان باید از موادی كه پروتئین بالا دارند استفاده كرد تا به حداكثر رشد برسند. البته ما برای حیوانات جوان از سنگ نمك استفاده نمی كنیم. از نمك به عنوان چاشنی غذایی استفاده می كنیم. تشی های جوان به سنگینی آب بسیار حساس هستند.
    
    نكته جالب
     تشی های جوان معمولا بعد از تغذیه به صورت درازكش در كف قفس قرار می گیرند كه باعث می شود افراد تصور كنند كه حیوان بیمار است، ولی این امر یكی از نشانه های سالم بودن حیوان می باشد چون نشان می دهد كه حیوان از كل ظرفیت معده خود استفاده كرده است.
    
    حمل و نقل حیوان
     برای حمل و نقل تشی باید به وسیله یك چوب سر پهن، ضربات ملایمی به حیوان وارد آورد كه حیوان بعد از توده شدن به ظرف حمل ونقل انتقال پیدا كند. توجه كنید كه به حیوان نباید بدون محافظ دست زد، زیرا حیوان حتی در حالت توده نیز با برخورد با اجسام خودش را به جسم می كوباند.
    تشی ها بعد از 4 ماه به وزن 8 كیلو گرم می رسند كه وزن ایده آل بازار است
    كشتار حیوان
    به علت توده شدن حیوان دسترسی به رگهای خونی سخت است و به همین سبب حیوان را به روی كمر خوابانده به صورتی كه چاك توده به سمت بالا باشد به وسیله یك چاقوی سر خم یكی از رگهای گردنی را زده و بعد از خروج خون، حیوان ضعیف شده و به راحتی باز می شود و بعد رگهای خونی قطع شده لاشه به قسمت پوست كنی انتقال داده می شود، در این قسمت حیوان را به پشت می خوابانیم. فقط باید دقت كرد تیغ ها به سمت خواب خودشان قرار بگیرند تا به آنها آسیبی وارد نشود و بعد عمل پوست گیری انجام می پذیرد. باید موقع عمل پوست گیری به غدد مقعدی توجه كرد تا به آنها آسیبی وارد نشود زیرا در صورت بی دقتی به گوشت بو و طعم نا مطبوعی می دهد. وقتی پوست همراه با تیغ ها جدا شد، تیغ ها را با دقت به گونه ایی كه به پوست آسیبی نرسد، جدا كرده و به مرحله دباغی انتقال می دهیم . بعد از خالی كردن امعا و احشا كمر را شكانده و لاشه را از روی همان شكستگی در سرد خانه به مدت 4 تا 5 ساعت آویزان می كنیم تا عمل خون گیری انجام پذیرد.
     نكته
     دباغی پوست حیوانات خاص مخصوصا در مقیاس صنعتی حتی در كشورهایی كه مبدا پرورش حیوانات خاص هستند انجام نمی پذیرد. این كار تنها در كارخانجات شركت الدا در كشور فرانسه انجام می گیرد.
    محصولات تشی
     اولین محصول تشی گوشت آن است كه بعد ار عمل خون گیری با توجه به تقاضای بازار بسته بندی و راهی بازار می شود. از پوست تشی یكی از زیباترین و گرانترین چرم های دنیا به دست می آید. از تیغ و جمجمه تمیز شده تشی به عنوان لوازم لوكس تزئینی استفاده می شود از امعا و احشای تشی می توان برای تغذیه دام و طیور استفاده كرد.
     بازار هدف
     در پرورش حیوانات خاص مهمترین نكته پیدا كردن بازار هدف است. بازار هدف برای گوشت تشی كشورهای آسیای شرقی می باشد و در داخل همان طور كه گفته شد می توان از آن به عنوان دارو استفاده كرد. بازار هدف برای چرم و تیغ و جمجمه، اروپا و آمریكای لاتین است.


باغ وحش های ایران

باغ وحش های ایران


در ماه های اخیر با انتشار اخباری مبنی بر عدم نگهداری و تغذیه نامناسب حیوانات و مرگ یك قلاده شیر در باغ وحش دزفول موضوع رسیدگی به باغ وحش های ایران بار دیگر بر سر زبان ها افتاد و نگرانی فعالان و دوستداران محیط زیست را دوچندان كرد. این نگرانی نه فقط برای مرگ یك حیوان بلكه خبر از بروز یك فاجعه است كه باغ وحش دزفول یكی از آنهاست. وضعیت تاسف بار حیوانات كمیاب و در حال انقراض در قفس های كوچك و كثیف موسوم به باغ وحش از یك طرف و بی توجهی مسوولین امر، دولت و مردم از طرف دیگر نشان دهنده ی این مطلب می باشد كه جامعه ما هیچ ارتباطی با محیط زیست خود نداشته و نسبت به آن كاملا بی توجه شده است. در این مقاله به چرایی این مساله و نقش باغ وحش ها و وضعیت آنها در جامعه امروز خواهیم پرداخت:
    ***
    امروزه یكی از ویژگی های كلان شهرهای دنیا توسعه نهادهایی است كه علاوه بر حفظ محیط زیست خود ارتباط شهروندانش را با محیط زندگی خود بیشتر كند. باغ وحش به عنوان یكی از این نهاد ها توانسته علاوه بر جنبه آموزشی، فرهنگی به عنوان نماد توریستی این شهرها نیز استفاده شود. توكیو، پكن، سیدنی؛ نیویورك، برلین، لندن و رم از شهرهای بزرگ دنیا هستند كه با داشتن باغ وحش های استاندارد علاوه بر جذب توریست های داخلی و خارجی، سرمایه زیادی را نیز از فروش حیوانات بومی و غیربومی به دست آوردند. همچنین این باغ وحش ها از طریق تعامل با دانشگاه های دامپزشكی دنیا از لحاظ علوم دامپزشكی به پیشرفت های بزرگی رسیده اند، به گونه ای كه بعضی از داروهای دامپزشكی زیر نظر این موسسات تولید می شود. در هر یك از این كلان شهرها كمپین ها و سازمان های قدرتمند و بانفوذ حمایت از محیط زیست فعال هستند كه از حمایت كامل شهروندان خود برخوردار می باشند.
    احزاب سبز، صنایع سبز و انرژی سبز كه جهت حفظ محیط زیست و توسعه آن در حال فعالیت هستند قسمتی از دستاوردهای وجود نهادهایی مانند باغ وحش در اروپاست.
    این در حالی است كه درآمدهای بالایی كه از طریق جذب توریست نصیب باغ وحش ها می شود دولتمردان این كشورها را به حمایت هر چه بیشتر این نهادها ترغیب كرده است. زیرا علاوه بر ورود سرمایه امكان اشتغال زایی برای شهروندان را فراهم می كند.
    و اما ایران
    ایران كشوری است كه از لحاظ جغرافیایی چهار اقلیم آب و هوایی را داراست. این وضعیت نادر باعث شده كه اكوسیستم ایران حیوانات و گیاهان متفاوت را درون خود رشد دهد. در شمال غرب گوزن زرد ایرانی و قوچ؛ در شمال پلنگ، یوز و درنا؛ در جنوب و جنوب غرب شیر ایران و در آب های خلیج فارس دلفین و نهنگ حیواناتی بودند كه در ایران یافت می شدند. متاسفانه در چند دهه اخیر به علت شكار بی رویه، عدم مدیریت و مشخص نبودن وظایف دستگاه های دولتی حیات وحش ایران در معرض نابودی قرار گرفته است. امروزه دیگر خبر كشته شدن دسته جمعی دلفین ها در جنوب، مرگ نهنگ بر اثر آلودگی در بندرعباس، كشته شدن یك پلنگ نادر و در حال انقراض در لرستان و به سرقت رفتن سه توله اش و كشته شدن گوزن های كمیاب ایرانی بر اثر برخورد با ماشین ها آن قدر برای مردم ما معمولی شده كه دیگر خبر تلف شدن یك شیر در باغ وحش دزفول یك امر عادی است. اتفاقی كه فعالین محیط زیست ایران از آن نگران هستند بی توجهی مردم است. بی توجهی كه بر اثر عدم فرهنگ سازی و برنامه ریزی دستگاه های آموزشی و ذی ربط به وجود آورده است.
    باغ وحش های ایران در شهرهای تهران، مشهد، شیراز، اصفهان، زابل، اراك، بابلسر، آمل و دزفول قرار دارد. باغ وحش هایی كه نه تنها شرایط استاندارد برای نگهداری حیوانات را ندارند بلكه هیچ نهادی جوابگوی مشكلات آنها نیست. این در حالی است كه به گفته محمدی، مدیر كل حیات وحش سازمان محیط زیست كشور متولی باغ وحش ها در كشور شهرداری ها هستند و سازمان محیط زیست بعد از شهرداری وظیفه نظارت را بر عهده دارد.
    وی افزود كه هم اكنون 23 باغ وحش در كشور فعال است كه از این تعداد 14 واحد زیر نظر شهرداری و 9 واحد توسط بخش خصوصی اداره می شود، ولی تنها 10 باغ وحش از محیط زیست جواز دریافت كرده اند و شایان ذكر است باغ وحش ارم تهران زیر نظر بنیاد مستضعفان انقلاب اداره می شود. این در حالی است كه به گفته امیر الهامی مسوول باغ وحش ارم تهران بزرگترین مشكل پیش روی آنها مشكل مالی است و هزینه های این محل فقط از طریق فروش بلیط تامین می شود.
    در باغ وحش تهران حدود 290 گونه حیوانی نگهداری می شود كه در گروه های گوشت خواران، علف خواران و همه چیزخواران، دانه خواران، خزندگان و آبزیان تقسیم شده اند. از گونه های شاخص هر گروه می توان به گوزن آسیایی و انواع گوزن ها در گروه علف خواران، خرس و شامپانزه در گروه همه چیزخواران، شیر و كفتار و گربه وحشی در گروه گوشت خواران، درناها، قرقاول و طاووس در گروه دانه خواران، انواع مارهای سمی و غیرسمی و بزمجه در گروه خزندگان و انواع ماهیان آكواریومی در گروه آبزیان اشاره كرد. این در حالی است كه طبق ضوابط هر باغ وحش باید 30 هكتار زمین مساحت داشته باشد ولی باغ وحش ارم فقط 5/5 هكتار مساحت دارد و وضعیت كنونی آن در شان تهران نیست.
    دكتر آل داوود، رییس انجمن حمایت از حیوانات در مورد وضعیت نامناسب باغ وحش های كشور می گوید روش نگهداری حیوانات در باغ وحش ما با معیارهای جهانی فاصله زیادی دارد كه باعث گردیده استقبال از این مراكز روند نزولی داشته باشند، به همین دلیل درآمدزایی خوبی نداشته و بالطبع منجر به آن می شود تا مسوولان باغ وحش ها هزینه ها را كاهش دهند. نتیجه آن كه نامرغوب و كم شدن غذاهای حیوانات را شاهد هستیم.
    وی افزود: در باغ وحش های ایران حیوانات گرمسیری و سردسیری در فضای مشابه هم نگهداری می شوند، این شیوه نگهداری اثر نامطلوبی بر حیوانات می گذارد.
    رییس انجمن حمایت از حیوانات در ادامه گفت: ساختار باغ وحش های كشور بسیار قدیمی و نیازمند تجدیدنظر جدی است و در حال حاضر اغلب باغ وحش های كشور مانند باغ وحش های اصفهان و مشهد در آستانه تعطیلی قرار دارند. با توجه به این كه بیشترین منابع درآمد باغ وحش ها از طریق فروش بلیط می باشد بیشترین حجم بازدیدكننده از این مراكز را تورهای مدراس تشكیل می دهند و كمتر شاهد بازدیدكنندگان دیگر هستند. همچنین این بازدیدها بدون آگاهی مربی از اطلاعات در مورد حیوانات است و اكثرا اطلاعات اشتباه به دانش آموزان می دهند. همچنین وضعیت بهداشتی و نگهداری غیراستاندارد و بوی نامطبوع بر ذهن كودكان تاثیر منفی گذاشته و آنها را از باغ وحش دور می سازد.
     حال با توجه به مشكلات مطرح شده چه نهادی متولی و ناظر بر باغ وحش ها و حیات وحش می باشد؟ اگر به گفته ی محمدی، مدیر كل حیات وحش سازمان محیط زیست متولی اصلی باغ وحش ها در كشور شهرداری است و پس از مجوز از شهرداری باید مجوز سازمان محیط زیست را بگیرند.
    حال این سوال پیش می آید كه اگر متولی شهرداری استان ها می باشد:
    1ـ چرا شهرداری ها هیچ گونه نظارتی بر باغ وحش های استان ها ندارند و چرا تنها منبع درآمد این مراكز از فروش بلیط آنهاست كه هر روز نیز كمتر می شود و یا هیچ گونه تسهیلاتی برای این مراكز فراهم نمی شود.
    2 ـ چرا برای باغ وحش ارم كه باید دارای 30 هكتار زمین می بوده تنها 5/5 هكتار زمین تهیه شده است.
    3 ـ سازمان محیط زیست كشور چه نقشی در اداره و نظارت باغ وحش ها دارد.
    4 ـ اگر سازمان محیط زیست باید به باغ وحش ها جواز دهد چرا از 23 باغ وحش كشور تنها 10 باغ وحش جواز گرفته اند و بقیه فاقد جواز هستند، آیا این به منزله عدم هماهنگی شهرداری ها با سازمان محیط زیست نمی باشد؟
    طبق ارزیابی محیط زیست از 23 باغ وحش 6 باغ وحش در شرایط مطلوب، 7 واحد قابل قبول و 11 واحد در شرایط نامطلوب به سر می برند. معیار سازمان محیط زیست برای باغ وحش مطلوب چیست؟
    نظارت سازمان محیط زیست برای باغ وحش ها در چه شرایطی است؟
    پارك پردیسان كه زیر نظر مستقیم سازمان محیط زیست وضعیت بهتری نسبت به باغ وحش های دیگر ندارد. مرگ ماریتا در سال 84 در همین پارك نمونه ای بارز در عدم رسیدگی مسوولین این پارك است. فضای كم نگهداری، تغذیه نامناسب و نبود پزشك از عواملی بودند كه از ماریتا یوزپلنگ ایرانی، تنها پوست آن برای بازدیدكنندگان در پردیسان باقی مانده است.
    آیا بهتر نیست شهرداری ها برای برو ن رفت از وضعیت نامناسب باغ وحش های كشور كه عملا مكانی نیست تا گردشگران برای آن بها بپردازند آن را به استانداردها نزدیك كنند.
    آیا بهتر نیست تا سازمان محیط زیست با نظارت درست و به موقع و ایجاد استانداردهای علمی باغ وحش های كشور دستورالعملی مناسب برای باغ وحش های كشور صادر نماید و راهكارها و منابع آنها را در اختیار باغ وحش ها قرار دهد.
    آیا بهتر نیست تا سازمان هایی مانند بنیاد مستضعفان انقلاب جوابگوی سازمان محیط زیست باشند تا باغ وحش ارم از وضعیت فعلی خارج شود و...





آخرین پست ها


آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :