تبلیغات
بزرگترین بانک مقالات علوم دامی - مطالب بهمن 1387

اثرات گرما و رطوبت بالا بر تولید مثل گاو

اثرات گرما و رطوبت بالا بر تولید مثل گاو   

                                     

                                        دکتر عبدالرسول دهقانی 

 

افزایش حرارت و رطوبت محیط در تابستان می تواند موجب تغییرات فیزیولوژیکی و رفتاری درگاوها ودرنتیجه کاهش موفقیتهای تولید مثل گردد. این تغییرات عموما در نتیجه (استرس گرما)  بوده وشامل موارد ذیل است:

1.افزایش تنفس.        

2.افزایش درجه حرارت رکتوم.       

3.افزایش مصرف آب.

4.کاهش غذای مصرفی.     

5.کاهش وزن.                              

6.کاهش فعالیت.

البته استرس حرارتی خیلی بالا باعث عدم تعادل ، کلاپس((Collaps و در نهایت  مرگ دام خواهد شد.

علاوه براین علائم ،تغییراتی در اندام تناسلی گاو نروماده در اثر استرس گرما اتفاق می افتدکه ممکن است باعث کاهش باروری در آنها گردد. آستانه حرارت محیطی که در آن تغییرات فوق رخ می دهد به خوبی روشن نیست بلکه استرس گرما بسته به طول مدت وشدت آن اثرات خود را روی اعضای تناسلی به جای می گذارد . حرارت محیطی بالا که برای هفته ها ثابت بماند ممکن است اثرات زیان آور خود را در اندام تنا سلی نشان دهد . شب های خنک به کاهش استرس گرما کمک خواهد کرد و ممکن است که اثر استرس گرمائی روز را جبران کند .

دیگر عواملی که باعث کاهش اثراسترس گرمایی می شوند عبارتند از :

1.تهویه کافی(چه مکانیکی و چه طبیعی ).         

2. وجود سایه وآب آشامیدنی.

3.استفاده مناسب از آب مثل ایجاد غبار آب وکاهش حرارت در اثر تبخیر آن.

 

تاثیر استرس گرما بر گاونر:

علائم استرس گرما در گاو نر با افزایش حرارت وثابت ماندن در 90 درجه فارنهایت (2/32  درجه سانتیگراد) بروز می کند. حرارت محیطی 100 درجه فارنهات (7/37 درجه سانتیگراد) خطر ناک بوده و ممکن است علائم پیشرفته استرس گرما را  ایجاد کند . بسیاری از داده ها در مطالعات تجربی موید تاثیر استرس گرما بر کیفیت منی گاو نر می باشد. تغییرات بعدی استرس گرما می تواند هنگام ارزیابی منی مشاهده گردد وآن  شامل تغییرات در شکل ، سر و دم سلول اسپرم می باشد.

پوشش گذاری بر روی اسکروتوم بیضه در گاو نر می تواند 4-1 درجه فارنهایت(2/2-6/. درجه سانتیگراد) حرارت پوستی اسکروتوم را افزایش دهد . این عمل آزمایشی موجب ایجاد شرائط استرس گرمائی می شود. پوشش گذاری بر روی اسکروتوم گوساله های نر یک ساله به مدت 72-24 ساعت موجب کاهش سلولهای طبیعی اسپرم شده است . این کاهش از 2-1 هفته بعد از پوشش گذاری اتفاق میافتد.وقتی این استرس بر داشته می شود ، کیفیت منی تا 4-1 هفته به همان صورت ادامه می یابد .  بسته به طول مدت استرس گرمائی کیفیت منی تقریبا تا 8-4 هفته بعد از آن به سطح قبل از استرس باز می گردد. در مکانهائی که دامها به مدت زیادی تحت شرائط آزمایشات استرس گرما و هوای گرم قرار گرفته اند (95-88 درجه فارنهایت معادل 35-31 درجه سانتیگراد به مدت هشت هفته) ، نتایج مشابهی به دست آمده است و دامهــــــــای فوق بعد از هشت هفته کـــــه استرس بر داشته شده به شرائـــط قبلی خود برگشته اند.

نتایج عملی استرس گرمائی بر روی گاوهای نر به خوبی مشخص نیست. تغییرات در کیفیت منی ممکن است به کاهش باروری منجر شود و خصوصا اگر که گاو نر موجود   بارور کننده  گله ،تنها گاو نر قبل از استرس گرما بوده است . آزمایشات نشان داده که گاوهای نر در بروز علائم استرس و نشان دادن حساسیت نسبت به استرس گرمایی متفاوت می باشند و بصورت انفرادی ممکن است گاو نری باشد که در مقابل استرس گرماعلائم چندانی نشان ندهد در حالی که سایرین دارای علائم شدید باشند . چنانچه گاو نری در معرض استرس گرما قرار گرفته و1 الی 2 هفته بعد  این گاو در برنامه همزمانی روی تعدادی از گاو ها به کار گرفته شود ،ممکن است کاهش زیادی درباروری گاو ها اتفاق افتد. با این وجود تحت شرایط بسیاری که در فیلد وجود دارد با یک گاو نر نرمال غیرمحتمل است که استرس گرمائی حاد اساساً به تنهایی بتواند باروری گاو را تحت تاثیر خود قرار دهد. اطلاعات داده ای موجود اجازه ی ارزیابی دقیق میزان تاثیرگذاری  استرس گرما بر روی باروری در شرایط مختلف مدیریتی در فیلد را نمی دهد .

 

با کاربرد مدیریت تولید مثلی صحیح ممکن است استرس گرما به شرح ذیل در گاو نرکاهش یابد :

1-استفاده بهینه از گاو نر(نسبت 1 به 20 برای گوساله های نر یکساله به گاوهای ماده و نسبت 1 به 40 برای گاوهای نر بالغ).

2-تهیه سایه و تهویه مناسب (نصب فن (Fan ) یا استفاده از جریان باد به صورت طبیعی)

3- استفاده از گاوهای نر با باروری بالا.

4-تهیه میزان کافی آب با کیفیت مناسب و مواد معدنی.

5-کاهش استرس های دیگر شامل حشرات مزاحم ، عفونت سم ، و غیره.

6-نگهداری گاو نر در شرائط وضعیت بدنی خوب.

7-گردش گاوهای نر بین مزارع (اگر که مزارع دیگری در دسترس است) این کار باعث افزایش مقاومت گاونر حساس به استرس گرمائی و جبران استرس فوق می شود.

 

اثرات استرس گرما بر تولید مثل گاو ماده:

افزایش استرس گرما به بیش از 86 درجه فارنهایت (30 درجه سانتیگراد) ممکن است که روی هورمونها در گاو ماده تاثیر گذار باشد. کاهش طول زمان فحلی و کم شدن شدت علائم آن ممکن است که یکی از اثرات استرس گرما باشد. استرس گرما در زمان باروری و یا بلافاصله 10-7 روزبعد از آن ممکن است که باعث کاهش ریت  باروری ( conception rate ) گردد. این خصوصا وقتی به وقوع می پیوندد که گاو ها به استرس گرما عادت نداشته باشند.این تغییرات نه تنها شامل نارسائی در بــــاروری تخمک است بلکه  اساسا موجب افزایش مرگ زود رس جنین نیز در گــــــاو می باشد.

بامرگ زودرس جنین در رابطه با استرس گرما ، گاو ظرف 21 روز به فحلی باز می گردد. در واقع جنین قبل از شناسائی توسط مادر از بین رفته و آبستنی زایل گردیده است.بنابر این گاو مجددا ظرف 21 روز به فحلی باز می گردد.

کاهش باروری در گاوها، بیشترین احتمال، متعاقب استرس گرما می باشد.اما در برخی از تلیسه ها هم ممکن است کاهش باروری اتفاق افتد..

درحالی که بطور سنتی غا لب توجهات معطوف به اثرات کاهش باروری در گاو نر است، اما این واقعیت مهم است که استرس گرما بر روی باروری گاو ماده موثر می باشد.

بنا بر این استرس گرما خصوصا در زمان اجرای برنامه همزمانی باید مورد توجه قرار گیرد. در یک برنامه همزمانی در زمان بروز فحلی برای اجتناب از استرس آب و هوای گرم و یا به کار گیری ابزار مدیریتی در جهت کاهش این استرس برای حصول یک نتیجه خوب ، باید مد نظر قرار گیرد.

 

This publication and others can be accessed electronically from the SDSU

College of Agriculture & Biological Sciences publications page, which is at

http://agbiopubs.sdstate.edu/articles/ExEx2018.pdf


Levels of Selection on Threshold Characters

 

Levels of Selection on Threshold Characters

 

برای دریافت مقاله روی لینک زیر کلیک کنید

 

http://www.genetics.org/cgi/reprint/179/2/899.pdf


نطام دامپروری کشور

برای دریافت کتاب نطام دامپروری کشور بر روی لینک زیر کلیک نمائید.

 

نطام دامپروری کشور

http://h1.ripway.com/alikhany/nezamdamdari.pdf


تعیین جنسیت اسپرم

تعیین جنسیت اسپرم

 

در سالهای اخیر انتخاب جنس یك نوزاد با استفاده از تعیین جنسیت اسپرم مورد توجه زیادی قرار گرفته است . حد اقل دلایل بسیار زیادی در مورد استفاده از این تكنیك در صنعت دامپروری وجود دارد . از قرار معلوم در هلند در آینده ای نزدیك تعیین جنسیت اسپرم در بهبود صنعت گاو شیری تكامل می یابد.

 

تعیین جنسیت اسپرم

 

اساسا در یك آزمایشگاه علمی ؛ تكنیك تعیین جنسیت اسپرم وجود دارد . كاربرد این تكنیك برای بهبود صنعت گاو شیری مشكل است . تعداد اسپرمهای لازم برای تلقیح مصنوعی زیاد هستند ؛ بطور نمونه 10 میلیون اسپرم در یك پایوت. نظر به اینكه اقدامات لازم قدم به قدم انجام میشود؛ تعیین جنسیت اسپرم های لازم برای تلقیح مصنوعی زمان می برد. هزینه های تجهیزات و پرسنل متخصص ؛ هزینه تمام شده برای اسپرم تعیین جنسیت شده را نسبتا بالا می برند . زمانی كه قیمتها پایین بیاید و سرعت انجام این تكنیك افزایش یابد ؛ احتمالا همه چیز تغییر می كند اما برای اینده نزدیك فروش گسترده اسپرم تعیین جنسیت شده برای تلقیح مصنوعی در دزهای قراردادی اسپرم خیلی محتمل و حتمی نیست . با پیشرفت و استفاده از تكنیكی كه شامل تلقیح غلظتهایی از اسپرم تعیین جنسیت شده با دز پایین در عمق رحم باشد ؛ می توان به بخشی از این مشكل فایق آمد. استفاده از اسپرم تعیین جنسیت شده برای تلقیح گاوهایی كه تحت تیمار تخمك ریزی چند گانه قرار گرفتة اند مفید است زیرا تعداد تلقیح برای این مورد محدود است . اما كاربرد وسیع استفاده از اسپرم تعیین جنسیت شده احتمالا تولید جنین به روش آزمایشگاهی خواهد بود.. تعداد سلولهابی اسپرم لازم برای تولید جنین به روش آزمایشگاهی بسیار پایین است .منافع این روش در كارایی آن معلوم می شود:

جنین های تولید شده به این روش جنسیت دلخواه را  دارا هستند و باعث كاهش معنی داری در هزینه ها می شود و در كل موجب پیشرفت ژنتیكی  سریع می شود.

 

كروموزومهای  ایكس  و  وای :

تعیین جنسیت اسپرم بر اساس تفاوتهای موجود در  دی ان ای  بین جنسیتها  برنامه ریزی شده است. دی ان ای  خود به كروموزومهای  مذكور تقسیم میشود. كروموزومهای موجود در یك گونه ؛ برای مثال گاو ؛ همیشه از نظر تعداد و اندازه مشابهند. تفاوتها فقط بین  نر ها و ماده ها  وجود دارد. در پستانداران ؛ سلولهای نر حاوی كروموزومهای ایكس و  وای هستند و سلولهای ماده  حاوی دو كروموزوم ایكس هستند . در سلولهای اسپرم و تخمك  كروموزومها  تقسیم شده اند. یك تخمك همیشه  حاوی یك كروموزوم ایكس  و یك اسپرم می تواند حاوی هر دو نوع كروموزوم ایكس و یا  وای  باشد. باروری با اسپرم حاوی كروموزوم  ایكس منجر به ایجاد جنین ماده و باروری با اسپرم حاوی كروموزوم  وای منجر به تولید  جنین نر میشود. به  عبارت دیگر سلولهای اسپرم ؛ جنسیت را تعیین می كنند. معمولا 50 % سلولهای اسپرم حاوی كروموزوم ایكس و 50 % حاوی كروموزوم وای هستند. با جور كردن و استفاده از نوع مطلوب و دلخواه اسپرم ؛ ما میتوانیم جنسیت را كنترل كنیم.

 

تكنیكها:

 

تنها روش موفقیت آمیزی كه برای تعیین جنسیت اسپرم وجود دارد روش فلورسانس است كه بر اساس تفاوت در محتوای دی ان ای  پایه ریزی شده است. كروموزوم ایكس بزرگتر از كروموزوم  وای است. به همین خاطر  مقدار كل دی ان ای  در یك سلول اسپرم حاوی كروموزوم ایكس  نسبت به سلول اسپرم حاوی كروموزوم  وای  بیشتر  است . در گاو ؛ این تفاوت در حدود 4% است. قبل از جور كردن كروموزومها ؛ سلولها كه حاوی دی ان ای هستند  توسط رنگ فلورسانس  رنگ آمیزی می شوند. هرچه از فلورسانس بیشتر استفاده شود ؛ دی ان ای در سلول بیشتر ظاهر میشود. سلولها توسط دستگاهی بنام " فلوسیتومتر/جور كننده سلول" مرتب میشوند.

در این دستگاه چندین هزار سلول در هر ثانیه می توانند با خلوص بیش از 90 % مرتب شوند. كارایی روشهای دیگر ؛ برای مثال روشهایی كه بر اساس سانتریفوژ  یا تفاوت در سرعت شناوری عمل می كنند  هنوز مورد بحث است. هیچیك از این روشها به ثبت نرسیده است .

 

در هلند:

در اوایل دهه 1990 ؛ روش فلورسانس با استفاده از دستگاه فلوسیتومتر  مركز پزشكی در آمستردام  توسط موسسه هلند ژنتیك برای تولید آزمایشگاهی جنین بكار برده شد . متاسفانه ؛ باروری اسپرمهای تعیین جنسیت شده پایین بود و نمو جنین ها به خوبی اسپرمهای تعیین جنسیت نشده نبود. این مورد بیانگر این است كه تاثیرات منفی در رنگ آمیزی با فلورسانس یا اشعه فرابنفش ( یو  وی) وجود دارد . هر چند ؛ گوساله های متولد شده با اسپرم تعیین جنسیت شده در آمریكا  و اخیرا  ؛ بیشتر در انگلستان ؛ سالم  هستند. با این وجود روشی كه  نیاز به رنگ فلورسانس و اشعه یو وی نداشته باشد ترجیح داده میشود. در سال 1999 ؛ موسسه سی آر  دلتا و آمریكن  ایكس وای با همكاری دانشگاه  آمستردام  شروع به طراحی و ساخت ماشینی جدید كردند. اساسا ؛ این ماشین اندازه هر سلول اسپرم عبوری را مورد سنجش قرار می دهد . این ماشین  از تكنیكی استفاده می كند كه احتیاج به رنگ فلورسانس یا اشعه یو وی  ندارد . این روش هنوز در دست بررسی است  ولی میتواند به عنوان ابزار  ارزشمندی  مطرح شود.

 

فلوسیتومتر/جور كننده سلول

 

با نمایان كردن سلولهای اسپرم  با استفاده از اشعه فرابنفش ؛ محققان استفاده از نور فلورسانس را كنار گذاشتند. مقدار اشعه  توسط یك نمایانگر اشعه اندازه گیری میشود و یك كامپیوتر وجود كروموزومهای ایكس و یا وای را تشخیص می دهد ( كروموزوم ایكس فلورسنت بیشتری به خود جذب میكند ). بعد از اندازه گیری ؛ جریانی از سلولها به درون دو صفحه كوچك روانه میشوند . هر یك از ذرات دارای یك بار الكتریكی است . اسپرم حاوی كروموزوم ایكس دارای بار مثبت و اسپرم حاوی كروموزوم وای بار منفی دارد . ذرات خمیده هستند و بخاطر وجود بار الكتریكی از بین دو صفحه دارای بار الكتریكی زیاد عبور كرده و جدا می شوند . در پایان ؛ ذرات در دو شیشه داروئی كوچك جمع آوری میشوند. در حقیقت ؛ محل جریان اسپرمها بسیار باریك است( 0.1 میلی متر یا كمتر) و سرعت جریان بسیار بالا است( بالای 10 متر در هر ثانیه). این امر باعث میشود كه بیشتر از 1000 سلول در هر ثانیه مرتب شوند.

مهندس حمید رضا  كامیارنژاد  و  مهندس  طوطیان


بهینه سازی سیستم گرمایش در سالن های مرغداری

بهینه سازی سیستم گرمایش در سالن های مرغداری

نصب و كاربرد این وسایل تابع نكات ایمنی و حفاظتی خاص است. یك منبع حرارتی مناسب و مطمئن باید قادر به تولید گرمای یكنواخت و منطبق بر شرایط سالن باشد، به سادگی قابل راه اندازی باشد، نیاز به مراقبت نداشته باشد، هزینه های آن زیاد نباشد و برای كارگران و طیور خطرناك نباشد. از مادر های مصنوعی نفتی، گازی، برقی، لامپ های مادون قرمز، انواع بخاری ها، سیستم های مولد هوای گرم(هیتر) و دستگاه های حرارت مركزی(شوفا‍ژ) كه سوخت آنها ممكن است گازوئیل، نفت، گاز و برق باشد، جهت تأمین حرارت سالن استفاده می شود.
بر حسب نوع و شرایط پرروش از مولدهای حرارتی برای گرم كردن سالن استفاده می شود. در پرورش بر روی بستر می توان از مادرهای مصنوعی و سایر روش های گرم كردن استفاده كرد. در حالی كه در پرورش در داخل قفس بیشتر از روش های گرم كردن مركزی استفاده می شود، لازم است شرایط و نحوه گرم كردن سالن طوری تنظیم شود كه دمای سالن در طبقه های مختلف قفس یكسان باشد. معمولاً در سیستم های گرمایی برای تنظیم درجه حرارت از ترموستات استفاده می شود. ظرفیت گرمایی دستگاه های گرم كننده را با واحدهای Kcal و BTU تعیین می كنند.
هم اكنون از دستگاه های حرارتی كه به صورت مستقل و مجزا از یكدیگر هستند(بخاری) به علت مشكلات استفاده و هزینه های فراوان كمتر استفاده می شود و در عوض به دلیل سهولت و كارایی مناسب، بیشتر از سیستم های گرم كننده مركزی و یا هیتر هایی كه هوای گرم را به داخل سالن می دمند، استفاده می شود. در زمستان كه هوای كمتری برای تهویه، مورد نیاز طیور است، برای كارایی بهتر منابع حرارتی لازم است دورترین هواكش ها به منبع حرارتی روشن شوند تا جریان هوای گرم بطور یكنواخت در سالن پخش شود.
روش های گرمایشی
روش گرمایش در مرغداری ها در حال حاضر بدلیل استفاده از روش جابجایی هوا (Convection) تؤام با اتلاف بسیار زیاد انر‍ژی است. تعداد دفعات تهویه در مرغداری از سایر فضاهای صنعتی بسیار بالاتر است لذا انرژی جذب شده به هوا در هیترهای مورد استفاده قبل از تبادل حرارتی با محیط سالن،از طریق اگزوزفن های خروج هوا، به خارج از سالن هدایت می شود و این یعنی اتلاف پول و سوختی كه با دشواری تهیه شده است، خیسی و رطوبت بیش از حد كف و عدم یكنواختی گرما در سطح كل سالن از مشكلات دیگر سیستم های متداول غیرتابشی است.
در سیستم گرمایش از طریق جابجایی هوای گرم، حرارت بیشتر در زیر سقف متمركز می گردد و سطوح نزدیكتر به كف و محل استقرار پرندگان از دمای مناسب برخوردار نخواهد بود و اتلاف انرژی از طریق سقف بسیار زیاد است. ولی در سیستم تابشی از طریق امواج مادون قرمز منقل می شود، لذا امكان جهت دادن به مسیر گرمایش وجود داشته و حرارت بیشتر در فضای نزدیك به كف و سایر مكان های مورد نیاز متمركز می گردد
بیش از 20 سال تجربیات كشورهای اروپایی نشان داده است كه راه حل این معضل استفاده از دستگاه های گرمایش تابشی است، این دستگاه ها در زیر سقف سالن های مرغداری نصب می شود و گرما را از طریق تابش امواج مادون قرمز(Infrared)‌ به طرف كف سالن و بدن جوجه ها هدایت می كند، تبادل حرارت عمدتاً از طریق تابش یا Radiation صورت می گیرد و اتلاف انرژی از طریق هوا بسیار جزیی می باشد.
در این روش، كف سالن گرم و رطوبت آن تقلیل یافته و انتقال آلودگی به جوجه ها كاهش می یابد ضمن اینكه پراكندگی گرد و غبار در داخل سالن نیز به حداقل می رسد. برای جلوگیری از كاهش اكسیژن در داخل سالن، دستگاه، هوای مورد نیاز مشعل را توسط لوله ای از خارج سالن دریافت می كند و لذا در غلظت اكسیژن داخل سالن تغییری ایجاد نمی شود، علیر غم سوخت نسبتاً كامل این دستگاه ها، گازهای حاصل از احتراق به خارج از سالن هدایت می گردد.
مزایای دستگاه های گرم كننده تابشی در مرغداری ها
· تأمین گرمایش مطلوب و راحت در تمام سطح سالن
· مصرف كم سوخت (كمتر از 50% نسبت به سایر دستگاه ها )
· مصرف جزیی برق ( هر دستگاه 1/0 كیلو وات در ساعت)
· تقلیل انتقال آلودگی و عدم چرخاندن غیر ضروری هوا
· توزیع یكنواخت تر و امكان كنترل درجه حرارت
· جلوگیری از ازدحام پرنده ها و كاهش امراض و تلفات
· گرم و خشكی كف سالن
· بالا بودن سوخت و ساز جوجه ها
· امكان شستشو و ضد عفونی دستگاه در هر دوره
· امكان تأمین دمای 32 درجه سانتیگراد در روزهای اول جوجه ریزی
· گرمایش سالن های پرورش بوقلمون و شترمرغ نیز با دستگاه های گرمایشی تابشی یه نحوه مطلوب تأمین می گردد

http://www.teyor.blogfa.com/


از این مزرعه کروکودیل می‌روید

از این مزرعه کروکودیل می‌روید
 
 
سالانه ۲ میلیون طاقه پوست کروکودیل در دنیا تجارت می‌شود که هر طاقه آن ارزشی معادل ۱۰ هزار دلار دارد. ارزش هر کیلو‌گرم از گوشت این حیوان حرام‌گوشت نیز به ۱۷ دلار می‌رسد.
اما آنچه باعث شده تا شیلات ایران موافقت اصولی ایجاد اولین مزرعه پرورش تمساح را در ایران صادر کند، استفاده پزشکی‌ای است که از خون، استخوان و حتی گوشت این حیوان دوزیست می‌شود؛ هرچند در این میان سود اقتصادی ناشی از صادرات پوست و گوشت کروکودیل بی‌تاثیر نبوده است.
مهندس تاجیک، مدیر کل دفتر توسعه منابع آبزی و ماهیان آب شیرین سازمان شیلات در گفت‌وگو با همشهری در این زمینه می‌گوید: بحث پرورش کروکودیل به عنوان یک موجود آبزی و دوزیست پیش از این در شیلات ایران سابقه داشته است اما علم و آگاهی لازم و اراده برای پرورش این حیوان در ایران نبود. وی در ادامه می‌افزاید: در یک سال اخیر بحث سرمایه‌گذاری برای پرورش تمساح مطرح شد و به دنبال فتوایی که شهریورماه پارسال به‌کوشش نماینده ولی فقیه در سازمان دامپزشکی برای مجاز بودن این فعالیت صنعتی در ایران صادر شد، شرایط برای فراخوان متقاضیان پرورش تمساح در ایران مهیا شد.
پروانه پرورش تمساح تنها در صورتی به متقاضیان ارائه می‌شود که علاوه بر رعایت نکات بهداشتی و نیز حداقل نکات زیست محیطی، از تحصیلات مرتبط برخوردار باشند و از اصول علمی لازم برای نگهداری این حیوان آگاه باشند: «ما پیش از این مواردی داشته‌ایم که متقاضیان برای پرورش ماهی از دانش لازم بی‌بهره بوده‌اند و در نتیجه نه تنها در کار خود با شکست مواجه شده‌اند، بلکه در باز‌پرداخت تسهیلاتی که استفاده کرده بودند نیز با مشکل روبرو شدند، در نتیجه این بار فقط با درخواست کسانی موافقت می‌کنیم که از دانش لازم بهره‌مند باشند و طرح قانع‌کننده‌ای برای اجرا به ما ارائه دهند. »
تحصیلات آکادمیک در رشته‌های دامپروری، دامپزشکی، زیست‌شناسی جانوری، شیلات و محیط‌زیست پیش‌شرط اعطای مجوز به متقاضیان است؛ ضمن اینکه این افراد باید مدرکی معتبر مبنی بر گذراندن دوره‌های لازم برای پرورش تمساح را ارائه دهند و طرح اجرایی ایجاد مزرعه‌شان از سوی متخصصان شیلات و سازمان دامپزشکی مورد تایید باشد. به گفته مدیرکل دفتر بهداشت و بیماری‌های آبزیان سازمان دامپزشکی که از صدور کد مربوط به بازرسی زمین‌ها توسط سازمان حفاظت از محیط زیست خبر داده است، کار نخست سازمان دامپزشکی قبل از صدور پروانه بهداشتی این است که حداقل‌های مورد نیاز برای یک مرکز پرورش تمساح را به متقاضی اعلام کند و او را ملزم به رعایت آنها سازد تا هم بخت تولید موفق را افزایش دهد و هم از احتمال خروج این خزنده از مرکز و ورودش به منابع طبیعی جلوگیری کند. دکتر محمد عزیز‌زاده می‌افزاید: اگر قرار باشد تخم و یا بچه تمساح برای تکثیر وارد کشور شود، تخم و بچه را بر اساس بیماری‌های اعلامی دفتر بین‌المللی مبارزه با بیماری‌های واگیر (OIE) کنترل می‌کنیم و به محموله‌هایی اجازه ورود به کشور می‌دهیم که فاقد بیماری و یا عوامل بیماری‌زا باشند.
● تمساح یا دارو؟
برای پرورش تمساح توجیهات علمی و البته اقتصادی فراوانی ذکر می‌شود و به همین دلیل هم‌اکنون در بیش از ۵۰کشور جهان، پرورش این خزنده برای بهره‌برداری از پوست، گوشت و خون آن رایج است. علاوه بر ساکنان جنوب شرقی آسیا که از خوردن گوشت هیچ جنبنده‌ای نمی‌گذرند و مرفهانی که باید کیف و کفششان از پوست کروکودیل باشد، مصارف پزشکی از خون و گوشت این حیوان است که به پرورش آن وجهه علمی بخشیده است. به گفته محققان، گوشت تمساح دارای خواص دارویی زیادی است و در درمان برخی بیماری‌ها مانند آسم، دردهای عضلانی و تقویت قوای بدنی کاربرد دارد. وجود عاملی به‌نام «کروکودیلین» در خون این جانور که قدرت آن تا ۵۰۰بار قوی‌تر از آنتی‌بیوتیک‌های موجود است و توانسته ویروس ایدز را در محیط آزمایشگاهی به‌آسانی از بین ببرد، این امید را در دل دانشمندان ایجاد کرده که با خون تمساح به جنگ ایدز روند. هم‌اکنون در کشورهای مختلف تحقیقات برای یافتن دارویی با استفاده از خون تمساح برای درمان این بیماری مهلک ادامه دارد.
بر اساس اطلاعات مأخوذ از دفتر بهداشت و مقابله با بیماری‌های آبزیان سازمان دامپزشکی، چند خاصیت دارویی در حال بررسی دیگر نیز به اجزای تمساح نسبت می‌دهند که استفاده از کروکودیلین در درمان عفونت‌های مقاوم به تمامی آنتی‌بیوتیک‌ها در سیستم تنفسی، ادراری از جمله آنهاست. همچنین از پودر استخوان تمساح برای درمان سرطان پوست که یکی از شایع‌ترین سرطان‌های شناخته شده است، استفاده می‌شود.استفاده از خون تمساح در سرم‌سازی و سم‌زدایی مجروحان شیمیایی مورد دیگری است که تاجیک به آن اشاره می‌کند و می‌گوید: تحقیقاتی انجام شده که نشان می‌دهد از خون این خزنده می‌توان در سم‌زدایی از بدن مجروحان شیمیایی استفاده کرد، البته تا آنجایی که ما اطلاع داریم در ایران هنوز تحقیقات جدی در این زمینه انجام نشده است. وی در ادامه می‌افزاید: هماهنگی‌هایی با مراکز مربوط مانند انستیتو ‌پاستور، موسسه تحقیقات و سرم‌سازی رازی و ... انجام داده‌ایم تا همزمان با تاسیس مزارع پرورش کروکودیل در ایران، تحقیقات روی خواص دارویی این حیوان را شدت ببخشند.
● خانم‌ها با کروکودیل‌ها سازگارترند!
۶۰ تا ۷۰ درصد پرورش‌دهندگان تمساح در دنیا را خانم‌ها تشکیل می‌دهند. تاجیک با ارائه این آمار و با بیان اینکه پرورش این حیوان کاری دقیق و پر از ظرافت و ریزه‌کاری است که خانم‌ها از عهده آن بهتر بر می‌آیند، اولین پرورش‌دهنده کروکودیل در ایران را هم یک خانم معرفی می‌کند؛ جانورشناسی که در مالزی دوره‌های مخصوص پرورش کروکودیل را گذرانده است.
اما آیا تمام متقاضیان این صنعت باید راهی دیگر کشور‌ها شوند تا از اصول پرورش این خزنده آگاهی یابند؟ تاجیک در پاسخ به این سوال می‌گوید: در حال حاضر ما در کشور مدرسی نداریم که به این علم آشنا باشد، اما برنامه‌ای برای اعزام متخصصان شیلات به کشور‌های صاحب تکنولوژی داریم تا در آینده نزدیک توان ارائه تسهیلات به متقاضیان را داشته باشیم.
به گفته این متخصص در جنوب ایران با توجه به شرایط آب و هوایی و وجود آب شور، پتانسیل پرورش تمساح‌های آب شور وجود دارد و در مناطقی چون دشت مغان، گلستان و خراسان رضوی امکان پرورش گونه‌های آب شیرین تمساح وجود دارد. مهندس تاجیک با بیان اینکه اولین مجوز مزرعه کروکودیل ایران برای جزیره قشم صادر شده می‌افزاید: برای اینکه کروکودیل‌ها پوست لطیف و مرغوبی داشته باشند، لازم است منطقه پرورششان دست کم در سه چهارم از طول سال گرم و مرطوب باشد.مدیر کل دفتر توسعه منابع آبزی و ماهیان آب شیرین شیلات، گونه کروکودیلی که قرار است در اولین مرحله در مزرعه ایرانی پرورش یابد را Porosus ذکر می‌کند و می‌گوید: این گونه، بومی استرالیاست و در آب شور زندگی می‌کند و در مناطقی چون مالزی، تایلند، هند و پاکستان هم دیده می‌شود.
اولین محموله از بچه پروسوس‌ها و مولد این نوع کروکودیل تابستان سال آینده وارد قشم می‌شود و ۴‌تا‌۵ سال آینده می‌توان ایران را هم در زمره کشور‌های صاحب این صنعت به شمار آورد، البته مشروط بر آنکه فرآیند‌های اخذ مجوز از محیط زیست، تملک زمین و ساخت و ساز مزرعه، اعطای وام بانکی و تسهیلات مورد نیاز و ... همه و همه به خوبی پیش روند.
● مزرعه تمساح‌ها
حداقل فضا برای پرورش هر قطعه تمساح، یک مترمربع است. هر تمساح اغلب سالی یک بار و گاه دو بار و هر بار ۲۰ تا ۶۰ تخم می‌گذارد و دارای سرعت رشد بالایی است، به‌طوری که به‌ازای مصرف هر یک کیلوگرم ماده غذایی، ۱/۱کیلوگرم افزایش وزن دارد. بهترین دما برای پرورش تمساح، بین ۲۸ تا ۳۴ درجه سانتیگراد است و بهترین رطوبت برای پرورش این حیوان بین ۷۵ تا ۹۰درصد است، یعنی جانور تقریبا به‌طور مرتب باید در آب باشد.
نوزادان تا یک سالگی باید در فضای سرپوشیده نگهداری شوند و جانوران بیش از یک سال در صورت فراهم بودن شرایط هوایی مورد نیازشان ( ۳۰درجه به بالا) می‌توانند در محیط باز پرورش یابند و در غیر این صورت باید در گلخانه‌های بزرگ با آبگیرهای جداگانه نگهداری شوند.
تمساح برای تغذیه نیاز به جیره غذایی کامل شامل پروتئین، قند، ویتامین و املاح دارد که این غذا را می‌توان از ضایعات کشتارگاهی و تلفات دامداری‌ها و مرغداری‌ها البته زیر نظر ادارات دامپزشکی و ضایعات صید آبزیان به اضافه افزودنی‌های مجاز تامین کرد.در ایران نوعی از تمساح، موسوم به پوزه‌کوتاه با نام محلی «گاندو» که جانور ویژه هندوستان است، به تعداد محدودی در حوزه رودخانه فصلی باهوکلات و تالاب‌های اطراف آن، در منتهی الیه جنوب شرقی استان سیستان و بلوچستان زندگی می‌ کند.
منبع:
سپیده سمائی
روزنامه همشهری


http://www.articles.ir/article2162.aspx


تغذیه ذرت در گاوهای شیرده

تغذیه ذرت در گاوهای شیرده
 
 
كیفیت ذرت در تغذیه گاوهای شیری منحصر به فرد است . این گیاه دارای ارزش غذایی بالایی است و حاوی مقادیر زیادی انرژی و نشاسته می باشد . این گیاه قادر است در هر هكتار 40 تن علوفه تازه و در برخی شرایط حتی بیشتر از این مقدار تولید كند به عبارت دیگر تولید آن در هر هكتار 10 تا 15 تن ماده خشك است .
بر اساس هدف مصرف گیاه ذرت نحوه برداشت آن متفاوت است :
1-ذرت تازه : ذرت تازه رامی توان درهرمرحله ای از رشد گیاه حتی در مرحله اولیه رشد نیز برداشت كرد . در مراحل اولیه رشد علوفه ذرت ارزش غذایی مناسبی دارد ولی باید مواظب بود كه میزان زیادی از علوفه تازه به صورت یك جا به مصرف دام نرسد زیرا دارای تركیباتی است كه به سرعت هضم شده لذا توصیه می شود كه در هر وعده غذایی بیش از 10 كیلو گرم علوفه تازه در اختیار دام ها قرار نگیرد .
2-ذرت دانه ای (كنسانتره) : برداشت ذرت دانه ای باید در زمانی صورت گیرد كه بلال آن كاملاً رسیده باشد .سه روش برای ذرت دانه ای وجود دارد :
الف ) برداشت بلال كامل و خرد كردن و قرار دادن آن در سیلو
ب ) برداشت بلال كامل به روش خرمن كوبی كه محصول حاصل از این روش شامل دانه های بلال و قسمتی از چوب بلال است كه فرایند شده و سیلو می شوند .
ج ) استفاده از كمباین كه در این روش چوب بلال خرد شده و دانه های آن جدا می شود محصول این روش تنها شامل دانه ذرت است.
3- سیلوی ذرت :برداشت دانه های ذرت برای سیلو كردن باید در زمانی صورت گیرد كه به اندازه كافی رسیده باشند ( مرحله خمیری سفت ) . همچنین طول مطلوب قطعات ذرت خرد شده باید 8/0 سانتی متر باشد . این اندازه برای تهیه سیلو مناسب است و امكان فشردگی كافی علوفه را در ساختمان سیلوی زمینی فراهم می كند . این مسأله بسیار حیاتی است كه تمام دانه های ذرت در طی مرحله چاپر كردن به خوبی عمل آوری شوند. این عمل باعث شده كه در هنگام هضم به میزان بیشتری در دسترس دام قرار گیرند زیرا دانه های سالم وفرایند نشده هضم نمی شوند و در نهایت از طریق مدفوع دفع می شوند.
در تهیه سیلو مهمترین مسأله مدیریت صحیح آن است كه شامل : برداشت علوفه ، ذرت در مرحله مناسب رشد ، پر كردن و متراكم كردن سریع سیلو ، پوشاندن سریع و مناسب سیلو .
برداشت علوفه ذرت باید در مرحله ای از رشد گیاه صورت گیرد كه دارای 35 – 30 % ماده خشك باشد .این مرحله زمانی است كه برگ های علوفه ذرت از پایین بوته شروع به زرد شدن كرده و دانه های ذرت به صورت خمیری و در حال سفت شدن باشند در غیر این صورت اگر علوفه ذرت در مرحله ای برداشت شود كه ماده خشك آن كمتر از 30 % باشد ضایعات سیلو به صورت از دست رفتن مواد مغذی از طریق پساب زیاد می شود . از آنجایی كه غالباً میزان ماده خشك علوفه ذرت در مرحله برداشت مناسب نیست بهتر است برای كنترل آب مازاد اقداماتی انجام داد . در این راستا می توان در هر تن علوفه بر اساس رطوبت آن 40 تا 70 كیلوگرم تفاله خشك چغندر قند اضافه نمود . این تفاله باید به صورت پرك و یا كل علوفه مخلوط شود نه این كه به صورت یك لایه ریخته شود .
تفاله خشك چغندر قند علاوه بر جذب مقدار زیادی آب مازاد می تواند اقداماتی از قبیل در نظر گرفتن یك لایه ضخیم از كاه غلات در كف سیلو برای جذب آب مازاد و نیز عمل آوری كاه انجام شود .افزودن اوره به علوفه سیلو شده ( 1 تا 2 كیلو گرم در هر تن ) در زمان پر شدن سیلو می تواند مفید باشد زیرا باعث:
1-افزایش سطح پروتئین علوفه سیلو شده
2-تهیه ازت سهل الهضم برای رشد باكتریایی سیلو شده و در نتیجه از كاهش كیفیت پروتئین علوفه جلوگیری می كند
3-افزایش سهم تولید اسید استیك در توده سیلو شده و طول عمر سیلوی ذرت در آخورها افزایش می یابد .توصیه می شود 1 تا 5/1 كیلوگرم كربنات كلسیم به هر تن علوفه در حال سیلو شده اضافه گردد .


زیست شناسی سلول های جنسی كپور

زیست شناسی سلول های جنسی كپور
 
چكیده
این مقاله مروری بر زیست شناسی سلول های جنسی كپور معمولی و گونه های نزدیك به آن می باشد. میزان هماوری كپور معمولی بالاست(100000 تا 300000 تخم به ازاء هر كیلوگرم وزن بدن در هر چرخه تخمك زایی).قطر و وزن تخمك ها به ترتیب 24/1 – 42/1 میلی متر و 86/0 -41/1 میلی گرم گزارش شده است. سیتوپلاسم تخمك دارای مقدار زیادی زرده و ارگانل های مختلف (اندوپلاسمیك رتیكلوم، دستگاه گلژی و میتوكندری) و ذرات كناری می باشد. از مهم ترین خصوصیات مایع تخمدانی كپور می توان به موارد زیر اشاره كرد: فشار اسمزی در حدود 300 میلی اسمول، Mg2+ به میزانmM 58/2 و pH بالای مایع تخمدانی(9pH=). تخمك دارای غشاء ویتلین ضخیم (VE) یا زونارادیاتا بوده كه بعد از لقاح به غشاء لقاح (FE)تغییر می یابد. میكروپیل در قطب حیوانی دارای ساختاری قیف مانند بوده و در انتقال اسپرماتوزوآ به سطح سیتوپلاسم تخمك نقش دارد.
اسپرم ماهی كپور از نوع اولیه بوده و دارای كروماتین با تراكم پایین در هسته و یك قطعه ی میانی كوچك می باشد. مانند بیشتر ماهیان استخوانی عالی ، اسپرم در لوله اسپرم و مایع منی غیر فعال بوده و بعد از آزاد شدن در آب شیرین فعال می شوند. القاء تحرك اسپرم به خاطر كاهش فشار اسمزی می باشد. ساختار تاژك اسپرم در آب شیرین به سرعت بهم خورده و بعد از 30 ثانیه، حركت آن متوقف می شود. هنگامیكه اسپرم با محلولmM 50 نمك (NaCl) رقیق گردد ، تغییر اسمزی برای القاء تحرك آن كافی است و ساختار تاژك بهم نخورده و تحرك اسپرم چند دقیقه به طول می انجامد.
كلمات كلیدی:كپور، تخمك، میكروپیل، اسپرم
مقدمه
ماهی كپور معمولی از جمله ماهیانی است كه پرورش آن قدمتی چند هزار ساله دارد. اگرچه در ابتدا، پرورش این ماهی وابسته به لاروهای موجود در رودخانه ها و دریاچه ها بود، ولی امروزه در سطح وسیع تكثیر مصنوعی آنها در كارگاههای تكثیر انجام می گیرد. برای افزایش میزان بازدهی تكثیر و بهبود شرایط تكثیر مصنوعی این ماهی، برای انجام كارهای تحقیقاتی بر روی سلول های جنسی ، ذخیره و انجماد گامت ها و انجام برنامه های اصلاح نژاد و مولد سازی این ماهی ، دانستن زیست شناسی سلول های جنسی امری ضروریست. در این مقاله زیست شناسی سلول های جنسی كپور معمولی و گونه های نزدیك به آن به اختصار مرور گردیده است.
1- تخمك
1-1- تولید و كیفیت تخمك
میزان هماوری كپور معمولی بالا بوده و از 100000 تا 300000 تخم به ازاء هر كیلوگرم وزن بدن در هر چرخه تخمك زایی متغیر می باشد.قطر و وزن تخمك ها به ترتیب 24/1 – 42/1 میلی متر و 86/0 -41/1 میلی گرم گزارش شده است(Kiselev،1980).تحت شرایط كنترل شده ی دمایی (20-24 درجه سانتی گراد) یك كپور ماده می تواند تا 5 بار در سال تخم ریزی داشته باشد، اما تعداد تخمك های ریخته شده در هر چرخه كاهش می یابد(50 هزار تخم به ازاء هر كیلوگرم وزن بدن، Horvath، 1986). كیفیت تخمك در طول چرخه ی تولیدمثل دستخوش تغییر می گردد.محتوای كالریك تخمك در ماهیان مولد ماده ایی كه ظرف 44 روز در دمای 19-20 درجه سانتی گراد در ماه اكتبر(آبان) نگهداری شده بودند، 1769 كالری و بقای 51 درصد گزارش گردید.حال اینكه محتوای انرژی و بقا تخمك همان ماهیان، كه در دمای 19-20 درجه سانتی گراد تا اواسط فوریه(اسفند) پرورش داده شده بودند،به ترتیب1816 كالری و79 درصد بود(Kamler و Malczewski، 1982). میانگین محتوای انرژی تخمك ماهیان ماده ای كه در محیط طبیعی بسر برده و در بهار تخم ریزی می كنند ، 2100 كالری می باشد (Kamler ، 1976). اپتیمم فاصله ی بین دو تخم ریزی 2000 درجه – روز (حداقل 1600 درجه – روز ) گزارش شده است(Horvath،1978). این فاصله ی زمانی به خاطر تجمع مقدار زیادی مواد انرژی زا در تخمك می باشد. اندازه ی تخمك و پروتئین یا میزان انرژی تخمك به عنوان پارامترهای كیفی تخمك كپور مطرح می باشد(Staova و همكاران، 1982).
1-2- ریخت شناسی و تركیب تخمك
1- هسته:تخمك ماهی كپور معمولی در مرحله ی متافاز میوز دو ، بعد از ائولاسیون (تخمك گذاری داخلی) غیر فعال شده و بعد از قرار گرفتن در آب شیرین یا محلول نمكی فعال می شوند. تقسیم میوز با جدا شدن كروماتید های خواهری در طول مرحله ی انافاز / تلوفاز كامل می شود(Gikey، 1981).
2- زرده: در طول ائوژنز، تخم ماهی كپور با مقدار زیادی زرده و لیپید انباشته می شود. ذرات كوچك زرده در ائوسیت كپور معمولی اساسا در كنار های ائوسیت و ذرات درشت بیشتر در ناحیه ی مركز قرار دارند. محدوده ی قطر ذرات 6-24 میكرون گزارش شده است (szubinska، 1961). تعداد و گسترش قطرات لیپید متغیر بوده و 1-5/1 میكرون قطر دارند. قطرات لیپید در تخمك به عنوان یك ذخیره غذایی بكار می رود و كاربرد هیدروستاتیك دارد.
3- غشاء ویتلین: غشاء ویتلین تخم كپور معمولی 10-2/10 میكرون ضخامت داشته و ساختار پیچیده ی آن از 4 لایه تشكیل یافته است. در كپور ماهیان چینی غشاء ویتلین 8-11 میكرون بوده و آنها نیز چهار لایه دارند. بیرونی ترین لایه از دو بخش متفاوت از لحاظ پارامتر سیتوشیمیایی، تشكیل شده است. دو لایه بیرونی از لحاظ پروتئین غنی بوده و حاوی فعالیت اسید فسفاتاز و موكوپلی ساكارید می باشد. لایه ی بیرونی غشاء لقاح (FE) مسوولیت چسبندگی تخم كپور در هنگام تماس با آب شیرین را بر عهده دارد.ضخامت لایه بیرونی غشا ویتلین در تخمك كپور معمولی 4/0 میكرون و لایه بیرونی غشاء لقاح در حدود 3/2 میكرون گزارش شده است(Kudo،1982). ضخامت لایه چسبنده در ماهی كپور 3/4-5/4 میكرون می باشد(Makeyeva و Mikodina، 1977).این لایه در بین كپور ماهیان مختلف متغیر بوده و از4/4 تا 10 میكرون می باشد. بعد از متورم شدن تخم در آب لایه ی زونارادیاتای غشاء لقاح به 5-6 میكرون می رسد. لایه بیرونی غشاء بعد از متورم شدن در آب (5/0 -1 ساعت) بصورت لایه ی چسبنده ی هموژن ظاهر می شود. لایه ی بیرونی غشاء لقاح بعد از متورم شدن در آب با یك شبكه ی متراكم فیلامنتی پوشیده می شود(با قطر 03/0 -07/0 میكرون).
4- میكروپیل: كپور ماهیان دارای یك میكروپیل در ناحیه ی قطب حیوانی تخم بوده و قطر كانال میكروپیل این ماهیان عریض تر از قطر كانال میكروپیل آزاد ماهیان می باشد.در منفذ داخلی میكروپیل برآمدگی انگشت مانندی از سیتوپلاسم تخم برای اتصال اسپرم به غشاء تخم وجود دارد.
5- ذرات كناری (كورتیكال آلوئل) :ذرات كناری در حدود 2-28 میكرون قطر داشته و فاقد ریبوزوم می باشد و در یك یا دو ردیف قابل مشاهده است. این ذرات در زیر یا در فاصله ی كمی از لایه ی داخلی غشاء ویتلین قرار دارد و حاوی مواد فیلامنتی می باشد. محتویات ذرات كناری به داخل فضای حول زرده ای (پری ویتلین) در زمان لقاح آزاد می شود. در ذرات كناری ائوسیت های رسیده ی كپور معمولی ، ذرات نوع A (یا قطر 4/0 – 2 میكرون) از لحاظ آنزیمی و سیتوشیمیایی از بقیه ی ذرات متمایز است.ذرات نوع B در سیتوپلاسم ناحیه ی كناری ائوسیت بعد از القاء واكنش كورتیكالی دیده می شود كه توسط دستگاه گلژی ساخته می شوند.
6- غشاء لقاح:بعد از فعال شدن تخم، غشاء ویتلین دستخوش تغییرات ریخت شناسی قابل ملاحظه ای می شود. محتوای ارگانل های كناری به داخل فضای حول زرده ای رها شده و چسبندگی غشاء ویتلین كاهش می یابد. فضای حول زرده ای در 10-15 دقیقه بعد از قرار گرفتن در آب شیرین و 25 دقیقه در آب شور تا 5 برابر افزیش می یابد. لایه ی بیرونی غشاء لقاح در طول واكنش كورتیكالی بوسیله ی پر شدن لایه ی بیرونی غشاء ویتلین با مواد حاصل از ذرات كناری كه به داخل فضای حول زرده ای آزاد می شوند، تشكیل می گردد.
7- خصوصیات شیمیایی و بیوشیمیایی مایع تخمدان:
7-1- تركیبات یونی و آلی: مایع تخمدان كپور معمولی حاوی 66/0 درصد مواد معدنی و 4/88 درصد آب می باشد. آمینو اسید موجود در مایع تخمدان (mM25) در كپور معمولی 5 برابر بیشتر از پلاسمای خون است. اطلاعات موجود در ماهی كپور علفخوار نشان می دهد كه در نسبت سدیم به پتاسیم و منیزیم به كلسیم بین مایع تخمدان و تخمك تفاوت وجود دارد. فشار اسمزی مایع تخمدان 306 میلی اسمول برای كپور معمولی و 218 میلی اسمول برای كپور نفره ای گزارش شده است. pH مایع تخمدان كپور علفخوار 1/9 و برای كپور معمولی 5/8 می باشد ( Billardو همكاران، 1986). هیدرولاز و هیدروژناز، گلوكز ، لاكتیك و دیگر اسیدهای آلی در مایع تخمدان كپور شناسایی شده است (Ginsburg، 1986). 24 ساعت بعد از ائولاسیون ، افزایش معنی داری در میزان گلوكز و پروتئین و كاهش در غلظت آمینو اسیدها دیده شده است( Billardو همكاران، 1986).
8- بیوشیمی تخمك
8-1- یون، لیپید، كربوهیدرات، پروتئین و تركیب چربی: تخم كپور معمولی حاوی 9/64 -75 درصد آب، 6/17-7/27 درصد پروتئین، 2/2-3/7 درصد لیپید و 4/1 – 3/2 درصد خاكستر می باشد. 9/93 میلی گرم ایزولوسین و لوسین، 1/42 میلی گرم والین، 3/73 میلی گرم سرین و اسید اسپارتیك و 3/63 میلی گرم ترئونین و اسید گلوتامیك به ازاء هر گرم تخم كپور معمولی گزارش شده است. گلیكوژن به عنوان یك منبع انرژی در تخم كپور معمولی به میزان 2/0 -3 میلی گرم به ازاء هر گرم تخم وجود دارد. میزان گلیكوژن به كیفیت غذا بستگی دارد. لیپید جدا شده از تخم ماهی حاوی مقدار زیادی ید بوده كه نشان دهنده ی درجه ی اشباع نشدگی بالای این لیپیدها می باشد. لیپید این ماهیان از كلسترول و مقدار زیادی لیسیتین تشكیل شده است. اسیدهای چرب موجود در تخم ماهی كپور معمولی حاوی 11 درصد كلسترول و 2/59 درصد دیالئین و لیسیتین می باشد(Linhart و همكاران، 1995).
بعد از ائولاسیون ، تخمك ها در مرحله ی متافاز میوز II تا زمان فعال شدن، متوقف می شوند. تخمك های ائولاسیون یافته ماهی كپور معمولی در داخل تخمدان برای مدت كوتاهی كیفیت خود را حفظ می كنند (50 تا 80 دقیقه (Horvath، 1978) یا 3-4 ساعت (Suzuki، 1980 ) یا 6 ساعت (Macel، 1981).تخمك های برداشت شده از داخل بدن ماهی در صورتی كه محلولی به آن اضافه نشود بصورت تصاعدی قابلیت لقاح خود را ظرف 4-6 ساعت در دمای 15-20 درجه سانتی گراد از دست می دهند. بعد از رقیق شدن در آب شیرین یا آب شور دوره ی لقاح تخمك ها خیلی كوتاه تر می شود.در كپور نقره ای تخمك ها ظرف 30-40 ثانیه در آب شیرین و بعد از 50 -70 ثانیه در محلول نمكی قابلیت لقاح خود را از دست می دهند(Mikodina و Makeyeva، 1980).تخمك های كپور معمولی تنها 3 دقیقه پس از قرار گرفتن در آب شیرین قابل لقاح می باشند چون در این شرایط میكروپیل مسدود خواهد شد.اما اگر در محلول mM40 نمك طعام (NaCl) ، mM 20 تریس (Tris)، mM 5 كلرید پتاسیم (KCl) با pH ، 8 قرار گیرند ، قابلیت لقاح خود را تا 8 دقیقه حفظ خواند نمود(Saad و Billard، 1987).
2- اسپرم
2-1- تولید و ساختار اسپرم
در ماهی نر سالانه اسپرم زیادی تولید می شود: 1012× 2/0 -+ 9/1 اسپرماتوزوآ به ازاء هر كیلوگرم وزن بدن تولید می شود كه حدود 95 درصد آن از طریق تحریك هورمونی قابل استحصال می باشد(Yaron ، 1995). این تولید اسپرم بطور منظم، 9 ماه پس از كامل شدن اسپرماتوژنز در ماه اكتبر(آبان)، ادامه می یابد (Saad و Billard ، 1987). اسپرماتوزوآی ماهی كپور ابتدایی ترین اسپرم در بین ماهیان استخوانی عالی می باشد(Billard، 1986). در طول اسپرماتوژنز ، كه در ماهی كپور خیلی كوتاه است ، تغییرات مورفولوژیكی اسپرماتید خیلی محدود می باشد. اسپرم ماهی كپور بطور ناچیز كشیده بوده و شكل بیضی دارد. كروماتین گرانولار بوده و خیلی متراكم نیست (Billard، 1970). همانند سایر ماهیان استخوانی، آكروزوم در اسپرم این ماهیان وجود ندارد. اندازه ی نهایی نوكلئوس 3×3-5/2 میكرون می باشد.تاژك (2+9) اسپرماتوزوآ به طول 43 میكرون بوده (Erneliyanova و Makeeva، 1985) و در ناحیه ی قدامی دم تعداد زیادی وزیكول دیده می شود. ناحیه ی میانی اسپرم كوچك بوده و با بخش پروكسیمال تاژك محاط می شود.این ناحیه دارای میتوكندری می باشد.
بعد از كامل شدن اسپرماتوژنز اسپرم برای مدتی در بیضه باقی می ماند. در مناطق معتدله اسپرماتوژنز در پایان تابستان كامل شده و اسپرم ریزی در بهار سال بعد انجام می گیرد. همچنین مشخص شده كه تمام اسپرماتوزوآی تولید شده در یك چرخه بطور كامل قبل از چرخه ی اسپرماتوژنیكی جدید ریخته نمی شود.در واقع اسپرم چندین دوره ی تولیدی در بیضه ماهی نر یافت شده است(Billard و همكاران، 1993). این اسپرم ها تا حدودی كیفیت خود را از دست می دهند، بطوریكه میزان بالای اسپرم غیر طبیعی در ماهی كپور به این اسپرم ها نسبت داده می شود (Druea، 1969). همچنین آلودگی ادراری اسپرم بعد از القاء هورمونی در هنگام اسپرم كشی از ماهی نر ، نیز باعث تغییر ساختار و فعال شدن اسپرم می شود(Perchec و همكاران، 1995).
2-2- تركیب شیمیایی اسپرم
اطلاعات محدودی در زمینه ی تركیبات آلی موجود در منی ماهی كپور وجود دارد. برخی از اطلاعات در این زمینه در جدول 1 آمده است. برخی از مواد انرژی زا از قبیل گلوكز و فروكتوز در پلاسمای منی وجود دارد كه در مقایسه با پستانداران تا 10 برابر كمتر می باشد(Billard و همكاران، 1995).میزان پروتئین موجود در پلاسما نیز در سراسر سال متغیر می باشد.
2-2-1- تركیبات یونی پلاسمای منی
یون پتاسیم: برای اولین بار Scheuring (1920) به نقش پتاسیم در غیر فعال كردن اسپرم در ماهی قزل آلای رنگین كمان پی برد(Cosson و همكاران، 1999).
جدول 1- تركیب بیوشیمیایی پلاسمای منی كپور (میلی گرم در لیتر)( Billard و همكاران، 1995)
محققین گلوكز فروكتوز لاكتات كلسترول لیپید فسفو لیپید پروتئین آمینو اسیدها
Kruger و همكاران(1984) 9-100 58-63 39-50 0-40 98-1316 6/5 4/0-8/3 98-136
Belova(1982) 264-26* 2100-400* 554-*122 600-400*
*-اولین و دومین عدد به ترتیب بدون القاء هورونی و با القاء هورمونی می باشد

پتاسیم بطور مستقیم باعث غیر فعال شدن اسپرماتوزوآ در پلاسمای منی می شود. رقیق كردن یا برداشتن پتاسیم از پلاسمای منی باعث تحرك اسپرم در ماهی قزل آلا شده است(Cosson و همكاران، 1999).برخلاف آزاد ماهیان ، اسپرم ماهی كپور حساسیت كمتری به یون پتاسیم دارد. حتی اگر غلظت بالای پتاسیم در پلاسمای منی را مهمترین عامل بازدارنده ی حركت اسپرم در لوله ی اسپرم بر بدانیم، تغییر اسمولالیته بیرونی عامل اصلی القاء تحرك اسپرم كپور ماهیان می باشد.
یون سدیم:
فعال سازی تحرك اسپرم كپور ماهیان از طریق قلیایی كردن محیط درون سلولی انجام می گیرد(Alavi و همكاران، 2006). قلیایی كردن محیط درون سلولی با سرعت زیاد ، احتمالا به خاطر فعال شدن تبادلات Na+/H+ می باشد. مطالعات اخیر نشان می دهد كه عامل ممانعت كننده ی كانال سدیم تاثیری بر تحرك اسپرماتوزوآی كپور ندارد(Krasznai و همكاران، 1995). در یك نمونه ای كه تقریبا تمام اسپرم ها، غیر فعال و بدون تحرك بودند، 90 درصد از آنها بعد از 10 دقیقه انكوباسیون در دمای صفر درجه سانتی گراد در mM12 نمك (NaCl) ، قابلیت تحرك خود را پیدا كردند(Alavi و همكاران، 2006). البته، غلظت بالای نمك نامناسب بوده و افزایش مدت انكوباسیون موجب افزایش درصد تحرك اسپرماتوزوآ نمی شود.
2-2-2- فشار اسمزی
محیط هیپوتونیك سبب تحرك اسپرماتوزوآی ماهیان آب شیرین از جمله كپور معمولی و ماهی طلایی می شود (Morisawa و Suzuki ، 1980). البته نمونه هایی نیز از گونه های آب شیرین را می توان نام برد كه در محیط ایزوتونیك نیز قابلیت تحرك داشته باشند. قرار گرفتن اسپرماتوزوآ ماهی كپور در محیط هیپوتونیك مهم ترین عامل القاء تحرك آنها می باشد. تحرك اسپرم كپور بطور كامل در محیطی با فشار اسمزی زیر 150-200 میلی اسمول در كیلوگرم القاء می گردد. فشار اسمزی پلاسمای منی كپور معمولی از 254 تا 346 میلی اسمول در كیلوگرم گزارش شده است(Alavi و همكاران، 2006). از این رو می توان بیان نمود كه تغییر در اسمولالیته ی محیط بیرونی عامل اصلی القاء تحرك در اسپرماتوزوای كپور می باشد. بر خلاف آزاد ماهیان كه عامل اصلی تحرك آنها تغییر در غلظت یون پتاسیم می باشد.
3- لقاح
3-1- مخروط لقاح: دخول اسپرم به داخل تخم كپور معمولی با تشكیل مخروط لقاح در مكان ورود اسپرم همراه است. در این مرحله واكنش كورتیكالی القاء نمی شود. سر اسپرم با غشاء بصورت یك برآمدگی توپی شكل كوچك تركیب می شود. در 30 ثانیه ی اول بعد از اینكه تخم های لقاح یافته به داخل آب ریخته می شوند، مخروط لقاح اولیه به طول 5-10 میكرون و ضخامت 3-4 میكرون در محل ورود اسپرم شكل می یابد. بعد از 40 ثانیه این مخروط لقاح اولیه رشد یافته و طولی به میزان 10-21 میكرون پیدا می كند .در این هنگام نوك طویلِ توپی شكلِ مخروط به كانال میكروپیل می رسد. در مرحله 60 ثانیه مخروط لقاح كوتاه تر می شود. در این زمان كه مخروط لقاح كوتاه تر می شود، یك برآمدگی سیتوپلاسمی در زیر و اطراف مخروط لقاح ظاهر می شود. در مرحله ی 105 ثانیه، مخروط لقاح اولیه كه در این زمان بطور قابل ملاحظه ایی كوتاه شده است، روی نوك این برآمدگی قرار می گیرد. از این مرحله به بعد، به این برآمدگی مخروط لقاح ثانویه می گویند. در مرحله ی 120 ثانیه ، مخروط لقاح ثانویه مرتفع تر می شود اما دُم اسپرم و مخروط ابتدایی هنوز بر روی نوك این برآمدگی دیده می شود. در مرحله 5/2 دقیقه، مخروط ثانویه در بسیاری از تخم ها بصورت برآمدگی سیتوپلاسمی منقبض شده قابل مشاهده است. در مرحله 3 دقیقه، مخروط ثانویه بصورت یك برآمدگی سیتوپلاسمی كوچك دیده می شود كه اثری از دُم در آن دیده نمی شود. در واقع در این زمان اسپرم به داخل تخم نفوذ پیدا كرده است(Kudo ، 1985).
3-2- واكنش كورتیكالی: واكنش كورتیكالی در تخم ماهیها بوسیله ی قرار دادن تخم های لقاح یافته در داخل آب شیرین القاء می شود. این واكنش بوسیله ی اندازه گیری ضخامت فضای حول زرده ای در ماهی كپور معمولی قابل سنجش است. فضای حول زرده ای از صفر تا 5/0 میلی متر در 12 دقیقه بعد از قرار گرفتن در آب شیرین و بعد از 18 دقیقه در آب شور (150 میلی اسمول به كیلوگرم) افزایش می یابد. واكنش كورتیكالی در تخم های لقاح یافته ی كپور ، در 30 ثانیه ی اول، در آب با دمای 20-22 درجه ، در ناحیه ی اطراف میكروپیل 7/87 درصد پیش روی دارد. 60 ثانیه بعد از قرار گرفتن در آب واكنش كورتیكالی تمام سطح تخم های لقاح یافته از قطب حیوانی تا قطب گیاهی را در بر می گیرد. بعد از این، 3-4 دقیقه ضروریست تا تمام ذرات كناری در ناحیه ی سیتوپلاسم كناری كاملا تخلیه شوند.
3-3- جلوگیری از پلی اسپرمی شدن تخم: جلوگیری از پلی اسپرمی شدن تخم ماهیان از چند طریق حاصل می شود:
1- محدودیت ورود اسپرم به تخم از طریق انتهای باریك میكروپیل ؛ بطوریكه تنها یك اسپرماتوزوآ قادر به ورود به داخل تخم می باشد.
2- وجود ساختار ویژه در محل ورود اسپرم روی سطح تخم در زیر میكروپیل؛
3- تشكیل مخروط اولیه كه اجازه ورود اسپرم اضافی به داخل تخم نمی دهد و آنها را از میكروپیل خارج می كند.
4- ظهور همزمان و تصاعدی فضای حول زرده ای (Kudo، 1991).
البته در ماهی كپور معمولی منفذ داخلی میكروپیل برای ورود دو اسپرم در یك زمان فضا دارد. این منفذ بطور میانگین 5 میكرون می باشد. سر اسپرم كپور 4/2 میكرون می باشد(Kiselev، 1980).
منبع:
سید مرتضی ابراهیم زاده
دانش آموخته ی دانشگاه تربیت مدرس-مقطع كارشناسی ارشد
منابع:
Alavi SMH, Cosson J. Sperm motility in fishes: (I) effects of temperature and pH. Cell Biol Int 2005;29:101-10.
Alavi SMH, Cosson J. Sperm motility in fishes: (II) Effects of ions and osmolality: A review
Billard, R. 1986. Spermatogenesis and spermatology of some teleost fish species. Reprod. Nutr.Develop. 26 (4): 877-920.
Billard, R., Gatty, J.L., Hollebecq, M.G., Marcel, J. and Saad, A., 1986. Biology of gametes, eggs and embryos.In: R. Billard and J. Marcel (Editors), Aquaculture of Cyprinids. INRA, Paris, pp. 151-164.
Billard, R. Cosson, J. Perchec, G. and Linhart. O. 1995. Biology of sperm and artificial reproduction in carp. Aquaculture, 124: 95-112
Cosson, J. Billard, R. Gibert, C. Dreanno, C. and Suquet, M. 1999. Ionic factors regulating the motility of fish sperm. In the male gamete. From basic to clinical application, C. Gagnon,(Ed). Cache Rive Press: 161-186
Cruea DD. Some chemical and physical characteristics of fish sperm. Trans Am Fish Soc 1969;98:785-8.
Gilkey, J.C., 1981. Mechanisms of fertilization in fishes. Am. Zool., 21: 359-375.
Ginsburg, AS., 1968. Fertilization in Fishes and the Problem of Polyspermy. Moscow, 354 pp. (in Russian).
Horvath, L., 1978. Relation between ovulation and water temperature by farmed cyprinids. Aquacult. Hung.(Szarvas), 1: 58-65.
Horvath, L., 1986. Carp oogenesis and the environment. In: R. Billard and J. Marcel (Editors), Aquaculture of Cyprinids. INRA, Paris, pp. 109-137.
Kamler, E. and Malczewski, B., 1982. Quality of carp eggs obtained by induced breeding. Pol. Arch. Hydrobiol., 29: 599-606.
Kamler, E., 1976. Variability of respiration and body composition during early developmental stages of carp. PO].Arch. Hydrobiol., 23: 431-485.
Kiselev, I.V., 1980. The Biological Background of Fertilization and Incubation of Fish Eggs. Naukova Dumka, Kiev, 296 pp. (in Russian).
Krasznai Z, Marian T, Balkay L, Gasper RJ, Tron L. Potassium channels regulate hypo-osmotic shock-induced motility of Common Carp, Cyprinus carpio, sperm. Aquaculture 1995;129:123-8.
Kudo, S., 1982b. Ultrastructural modifications of fertilization envelope in the carp egg. Annot. Zool. Jpn., 55: 224235.
Kudo, S. and Sato, A., 1985. Fertilization cone of carp eggs as revealed by scanning electron microscopy. Dev. Growth Differ., 27: 121-128.
Linhart, O. Slechta, V. and Slavik, T. 1991. Fish sperm composition and biochemistry. Bulletin of Institute of Zoology. Academia Sinica. Monograph. 16: 258-311
Marcel, J., 1981. ContrBle de la reproduction et gestion des gamktes de quelques es@ces de poissons t&ost&ens. Dipl. EPHB Paris, 113 pp.
Mikodina, Y.V. and Makeyeva, A.P., 1980. The structure and some properties of egg membranes in pelagophilous freshwater fishes. J. Ichthyol., 20: 86-93.
Morisawa, M. Suzuki, K. and Morisawa, S. 1983. Effects of potassium and osmolality on spermatozoa motility of salmonid fishes. J. Exp. Biol. 107: 105-113.
Saad, A. and Billard, R., 1987. The composition and use of a sperm diluent in the carp, C.yprinus carpio. Aquaculture, 66: 329-345 (in French).


http://www.articles.ir/article2338.aspx


  • کل صفحات:2  
  • 1
  • 2
  •   


آخرین پست ها


آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :