جدیدترین مطالعه محققان هلندی برروی تغذیه جوجه های گوشتی
هضم نشاسته با سرعت كند

نوشته eter Best
منبع :Feed International-March 2003-PP12-14
ترجمه
مهندس محمد رضا اسدپور-مهندس آرش جوانمرد
مركز تحقیقات كشاورزی ،منابع طبیعی و اموردام آذربایجانشرقی

شاید متخصصان تغذیه طیور، در جیره نویسی برای جوجه های گوشتی ، نیازمند بازنگری مجددی در رابطه با نحوه و چگونگی ارزیابی منابع اصلی تامین كننده انرژی جیره های غذایی باشند. هر چند متخصصان تغذیه طیور برای دستیابی به منافع اقتصادی مورد انتظار ، استفاده از مواد مغذی با قابلیت هضم سریع را همواره توصیه می نمایند واین مطلب به صورت یك عقیده متدوال برای بسیاری از مرغداران پذیرفته شده است .اما آزمایشات انجام شده در هلند پیشنهاد كرده است كه احتمالا بین سرعت تجزیه پذیری پایین نشاسته در دستگاه گوارش و بهبود عملكرد جوجه های گوشتی ارتباط نزدیكی وجود دارد.
برای اولین بار نتایج بدست آمده در این آ زمایشات در سال 2003 توسط دكتر Piet Vander Aarرئیس انستیتو تغذیه حیوانی DeSchothorst هلند در كنفرانس علوم تغذیه دانشگاه ناتینگهام انگلستان ارائه شد. وی سخنرانی خود را با یادآوری اینكه نشاسته ، به طور معمول تامین كننده 50 الی 70 درصد جیره های غذایی طیور گوشتی می باشد، آغاز نمود و سپس بیان نمود كه بیشتر متخصصان تغذیه فرض می كنند ،نشاسته موجود در مواد غذایی در تغذیه جوجه های گوشتی بطورتقریبا كامل یا كامل در داخل روده كوچك هضم می شود.اما او اظهار داشت این فرض همیشه صحیح نمی باشد و هضم نشاسته بویژه در طیور جوان،اغلب كمتر از 100 درصد اتفاق می افتد. یكی از دلایل این پیامد را می توان بوجود تفاوتهای عمده بین مواد خام حاوی انواع مختلفی از نشاسته مرتبط دانست. بهر حال بنظر می رسد یكی از فاكتورهای ایجاد كننده تفاوت در عملكرد رشدطیور منابع مختلف تامین كننده نشاسته و همجنین اختلافات موجود در فرایند هضم این ماده مغذی باشد.پس به این دلیل در هنگام فرمولاسیون جیره باید مقدار انرژی تامین شده به وسیله تك تك اجزاء تشكیل دهنده مواد غذایی ، مدنظر قرار گرفته شود.
تنوع نشاسته در منابع حاوی نشاسته:
بطور كلی تفاوتهای مشاهده شده در انواع نشاسته به اندازه دانه های آنها مربوط میشود بعنوان مثال انواع نشاسته ممكن است از نظر نوع آمیلوز و همچنین طول زنجیره آمیلوپكتین متفاوت باشند . دكتر Vander Aar در ادامه افزود مدارك مبتنی برمقالات منتشر شده در ده سال اخیر ثابت كرده است كه از عوامل دیگری كه برروی عملكرد رشد طیور و همچنین بر هضم نشاسته موثر می باشد، مدت زمانی توقف مختلف نشاسته برای طی فرایند هضم در محل روده كوچك ، می باشد. چرا كه بیشترین مقدار هضم نشاسته در این محل صورت می پذیرد.
بیشترین اطلاعات علمی موجود در رابطه با محل اصلی هضم نشاسته در جوجه های گوشتی از تحقیق انجام شده در انستیتو تغذیه حیوانی De Schahrost بدست آمده است.در این پروژه 12 ماده خام در یك دوره طولانی مدت برروی جوجه های گوشتی 28 روزه بر اساس تفاوتهای عمده در قابلیت هضم در ایلئوم(I leal) یا قابلیت هضم مدفوع با یكدیگر مقایسه شده اند. در طول ده سال اول انجام این پروژه قابلیت هضم در روده كوچك یا قابلیت هضم مدفوع در جوجه های گوشتی 28 روزه هیچ تفاوت معنی داری را نشان نداد.
با وجود تنوع منابع تامین كننده نشاسته ، نشاسته های تامین شده از مواد غذایی مانند كاساوا ،ریشه كاساوا ،مقدار جزئی گندم و ذرت و یا ذرت زرد همه در قسمت میانی روده كوچك هضم شدند در حالی كه بطور قابل توجهی هضم نشاسته تامین شده از لگومهایی مانند نخود و لوبیاها در نیمه دوم دستگاه گوارش(روده باریك) مشاهده گردید.
چه پیچیدگیهایی در نتیجه این پیامد ،در عملكرد رشدی حاصل ازجوجه های گوشتی قابل انتظار است؟
پس از طراحی یك آزمایش با فرمولاسیون و طراحی دو جیره غذایی با محتوای قابلیت هضم یكسان ولی با سرعتهای هضم متفاوت(سریع،كند) نشاسته ، برروی جوجه های گوشتی 38 روزه جواب سوال فوق ارائه داده شد.
در این آزمایش جیره ای كه منابع نشاسته آن از كاساوا و ذرت تامین شده بود و دارای نشاسته باسرعت هضم سریع بودند بامنابع حاوی نشاسته مانند سورگوم و نخود كه سرعت هضم پایینی داشتند مقایسه شده بود.تنها در 14 روز اول شروع ازمایبش گروه حاوی جیره غذائی با نشاسته با سرعت هضم كند،25 گرم وزن بیشتری را از گروه حاوی جیره غذایی با نشاسته سریع الهضم داشتند همچنین در تیمارهای نشاسته با قابلیت هضم كند ضریب تبدیل خوراكی مصرفی بهتری از تیمار بعدی بود.در نهایت در پایان 38 روزه آزمایش تفاوت در وزن زنده بین دو گروه آزمایشی، بطور معنی داری مشاهده گردید.
سرعت هضم كند نشاسته بهتر است:
ما نتیجه گرفتیم كه نشاسته با قابلیت هضم آهسته بهتر است دكتر Vandar Aar گفت: بنظر می رسد هضم نشاسته در نیمه دوم روده كوچك تاثیرات مثبتی را داشته باشد.بررسی نتایج آزمایش عملكرد جوجه های گوشتی به سطوح مختلف نشاسته در سرعتهای هضم متفاوت نشان می دهد كه ضریب تبدیل غذایی از یك منحنی سیگموئیدی تبعیت می كند.علاوه بر سطوح معین نشاسته، میزان سرعت پایین نشاسته در بروز اثرات مثبت مورد انتظار نیز دخالت دارد.اما پایین بودن سرعت هضم نشاسته از یك حد آستانه ای ،نه تنها در هضم نشاسته بهبودی حاصل نمی گردد بلكه باعث پیچیدگیهای در هضم نشاسته در ایلئوم میشود.
تاثیر فرآیند كردن غذا برروی سرعت هضم نشاسته
از پروژه ای كه در انستیتو De Schothrest انجام شده می توان نتیجه گرفت منابع نشاسته ای پلت شده بیشترین تغییرات را برروی سرعت هضم نشاسته دارند و به دنبال آن عملكرد رشدی را در صورت استفاده از فرمولاسیون ویژه تغییر می دهند.در این آزمایش پلتهایی از نخود و ذرت یا كاساوا و گندم كه تامین كننده نشاسته جیره های غذایی بودند.تهیه گردید.بعضی از پلتها تحت بخار آب قرا گرفتند و منبسط شدند
پلتهای تحت بخار در مقایسه با پلتهای حرارت داده نشده دارای بیشترین سرعت هضم نشاسته بودندبالاترین سرعت نشاسته مربوط به تیمار با اعمال حرارت بالا در كوتاهترین زمان بود.در مقایسه دیگری كه بین تیمارهای حرارت ندیده صورت گرفت،جیره هایی كه نشاسته آنها از ذرت و كاساوا تامین شده بود نسبت به گروههای دیگر تعییر جزئی در هضم غذا و عملكرد رشدی جوجه های گوشتی ایجاد كرده بودند.
دكتر vander Aar نتیجه گرفت اگر چه سرعت پایین تجزیه شدن نشاسته باعث بهبود در عملكرد و رشد جوجه های گوشتی می شود ولی این بهبودی شاید نتیجه عدم توجه به نحوه فرایند كردن اقلام خوراكی از دست برود بطورئیكه سرعت پایین هضم نشاسته نتیجه مورد انتظار را ندهد.بعنوان یك قانون كلی.روشهای فرایندهای كر دن تنها باعث افزایش تجریه پذیری نشاسته می شود ولی قادر به كاهش سرعت هضم نشاسته نمی باشد.
پیش بینی نتایج حاصل از فرایندهای كردن:
در حقیقت حالا امكان دارد پیش بینی كرد كه آسیاب و پلت كردن با فشار بخار در سرعت هضم نشاسته موجود در منابع تامین كننده نشاسته جیره ها تاثیر دارد.در پروژه ای كه در آزمایشگاه انستیتو De Schothrost بر روی قابلیت تجزیه پذیری نشاسته انجام شد و در كنفرانس ناتینگهام ارائه گردید گزارش گردید كه نشاسته تامین شده از منابع مختلف در دو ساعت اول تغذیه شده اكثرا مورد تجزیه قرار می گیرد اما در مواردی كه جیره مخلوطی از منابع تامین كننده نشاسته ای همانند سورگوم و گندم باشد،سرعت تجزیه پذیری آن آهسته می باشد و مخصوصا در سنین 9 ال 30 روزگی بیشترین تاثیر را بر بازده ضریب تبدیل غذایی خواهد داشت.
انسولین و سوالات پروتئین:
نهایتا علت اینكه سرعت تجزیه شدن چگونه برروی رشد جوجه های گوشتی تاثیرگذار می بشد به عنوان یك رویدا قابل پیش بینی می باشد بهر حال محققان هلندی پیشنهاد كردند كه وقتی همه نشاسته در نیمه ابتدائی روده كوچك جوجه های گوشتی هضم شود، پاسخ به هورمون انسولین كوتاهتر خواهد بود در حالی كه استفاده از جیره ای حاوی نشاسته با هضم انتهایی روده ای باعث دسترسی كامل جوجه به مواد مغذی هضم شده می شود و میزان جذب بیشتری صورت خواهد گرفت.
دكتر Vander Aar خاطر نشان كرد كه سرعت پایین در تجزیه پذیری نشاسته می تواند یك مزیت قابل توجه بواسطه صرفه جویی در مصرف پروتئین داشته باشد.
در یك نظریه ارائه شده مكانیزم احتمالی هضم در انتهای روده كوچك براین مبناست كه در این قسمت سلولهای دیواره روده كوچك قادر به ساختن مقدار بیشتری گلوگز می باشند در نتیجه این عمل دیگر نیازی به اكسیداسیون اسید آمینه برای تامین انرژی بیشتر نمی باشد.
در مطالعه مقالات به نظر می رسد كه افزودن اسید امینه به جیره تنها در زمانی باعث بهبود در بازده مصرف خوراك خواهد گردید كه نشاسته موجود در جیره سریعا قابل هضم باشد. بنابراین به خوبی می توان به این نتیجه كلی رسد كه بازده مناسب در جذب پروتئین به طور قابل ملاحضه ای به وجود همزمان منابع نشاسته با سرعت هضم پایین بستگی دارد
و این پیامد به ویژه هنگام استفاده از جیره هایی با سطوح پایین اسید آمینه به طور قابل ملاحضه ای دیده می شود.
احتیاجات اسید امینه ای پایین تر نتایج آزمایشات مختلف نشان می دهد كه در جیره های حاوی نشاسته باسرعت هضم پلیین ،نیازمندیهای اسیدامینهای جیره ای به میزان 5 ال 7 درصد كاهش می یابد.یكی دیگر از مزایای كه بیان آن از عناوین ذكر شده در سخنرانی دكترVandar Aar فراموش گردید این بو د كه در حال حاضر مرغداران پرورش دهنده جوجه های گوشتی تمایلی به استفاده از داروهای آنتی كوكسیدیوز را ندارند.برای اطلاع این مرغداران باید این نكته را بیان كرد كه در جیره های خاوی نشاسته با سرعت هضم بالا ، سكوم جوجه ها جمعیت بالایی را ار میكروبهای راClostridi را از خود نشان داددر حالی كه در جیره های حاوی نشاسته با سرعت هضم كند تعداد باكتریهای مضر كمتر می باشد كه می توان نتیجه گرفت كه جیره ای حاوی نشاسته با سرعت هضم كند باعث تغییر جمعیت میكروبی انتهای روده و متعاقبا باعث سلامتی دستگاه گوارش می گردد.