اثر مكمل های ویتامینه A و E روی مقدار ویتامین E زرده تخم مرغ

             شهلا نعمت الهیان نشریه دنیای كشت و صنعت

مقدمه:
تغذیه مناسب مستلزم استفاده هر چه بیشتر از منابع حیوانی است كه منجر به افزایش تقاضا برای تولیدات دامی می شود. با دستكاری جیره غذایی مرغان تخم گذار مكان تغییر در تركیبات تخم مرغ وجود دارد. با استفاده از ویتامین های محلول در چربی مقدار اسیدهای چرب موجود در تخم مرغ تغییر می كند. ثابت شده است كه ویتامین E از اكسیداسیون مواد در بافت های حیوانی و غذاهای با منشاء حیوانی جلوگیری می كند . از آنجائیكه اكسیداسیون چربی ها روی كیفیت غذا تاثیری منفی دارد، استفاده از این ویتامین به عنوان آنتی اكسیدان در جیره غذایی ضرورت دارد.
مداركی وجود دارد كه همبستگی مستقیمی را بین سطح ویتامین E جیره با غلظت ویتامین E زرده را تایید می كند. اما مقدار این همبستگی و رابطه آن با جیره های مختلف به طور كامل ثابت نشده است. با این وجود Frigg و همكاران (1992) گزارش كردند كه با استفاده از 320 واحد بین المللی ویتامین E در كیلوگرم جیره ، غلظت ویتامین E زرده تخم مرغ به 700 میلی گرم در كیلوگرم زرده می رسد. همچنین Jiang و همكاران (1994) گزارش كردند كه با استفاده از 400 واحد بین المللی (IU) ویتامین E در كیلوگرم جیره، مقدار ویتامینE زرده به 390 میلی رم در كیلوگرم زرده می رسد.
تفاوت های موجود بین این گزارشات می تواند به دلیل تنوع بیولوژیكی، نا مناسب بودن آنالیزها و وجود سینرژیسم یا آنتاگونیسم بین اجزای تشكیل دهنده جیره باشد. به عنوان مثال برخی از تركیبات محلول در چربی موجود در غذا ممكن است مانع جذب و توزیع توكوفرول ها (ویتامین E) در بدن شوند.
در اواخل سال 1940 Daris و Moore وجود تداخل متابولیكی بین ویتامین E و A موجود در جیره را گزارش كردند. غلظت بالای ویتامین A جیره، جذب و ویتامین E را كاهش داده و متعاقباً مقدار آن را در بافت ها نیز كاهش می دهد.
گفته می شود كه آنتاگونیسم بین این دو ویتامین در طول فرایند هضم اتفاق می افتد. همچنین زمانیكه ویتامین E جیره به صورت اصولی كنترل شود، میزان آنتاگونیسم بطور محسوسی كاهش می یابد.
تامین ویتامین E مرغان تخم گذار و سایر حیوانات تولید كننده از علائم كلینیكی مربوط به كمبود این ویتامین جلوگیری می كند. اخیراً گفته شده است كه مقدار ویتامین E مورد استفاده در جیره بایستی به اندازه ای باشد كه علاوه بر جلوگیری از بروز علائم كمبود، از اكسیداسیون مواد موجود در بافت های حیوانی یا غذاهای با منشاء حیوانی نیز پیش گیری كند.
هدف از تحقیق حاضر تعیین اثر مكمل های ویتامینه E و A روی غلظت ویتامین E زرده تخم مرغ و بررسی تاثیر ویتامین E در جلوگیری از اكسیداسیون چربی ها می باشد.
مواد و روش ها
در این آزمایش از 96 قطعه مرغ قهوه ای ISA (مرغان تخمگذار با پوسته تخم مرغ قهوه ای رنگ) در سن 32 هفتگی در قفس هایی با ابعاد 41 * 38 سانتی متر بودند، استفاده شد. تغذیه مرغ ها به صورت آزاد همراه با 15 ساعت روشنایی در روز بود برای تامین احتیاجات غذایی طیور، جیره ای بر پایه ذرت - كنجاله سویا فرموله شد (1994 NRC) و مكمل های ویتامینه و معدنی استفاده شده در جیره غذایی فاقد ویتامین های E و A بودند.
جیره پایه بر اساس غلظت های متفاوتی از ویتامین های E و A به دو نوع تقسیم شده بود. جیره اول شامل 4000 واحد بین المللی ویتامین A (ترانس رنتیل استات كامل) و 8 سطح ویتامین E (جیره Iu/Kg 1280، 640، 160، 80، 40، 20، 0) و جیره دوم شامل 40000 واحد بین المللی ویتامین A و 4 سطح ویتامین E بود. هر دو جیره به طور همزمان استفاده شدند و آزمایش8 هفته به طول انجامید.
نتایج
برای تعیین اثر غلظت های مختلف ویتامین A و E جیره بر روی مقدار ویتامین E زرده تخم مرغ ضخامت پوسته، رنگ زرده، وزن تخم مرغ و تولید روزانه تخم مرغ تجزیه واریانس انجام گردید.
اثرات اصلی و اثرات متقابل ما بین ویتامین های A و E هیچ تاثیری روی عملكرد تولید مرغان تخمگذار نداشت ولی رابطه مستقیمی بین سطح ویتامین E جیره با غلظت ویتامین E زرده تخم مرغ در جیره ای كه سطح ویتامین A آن كمتر بود، وجود داشت.
استفاده از سطوح بالاتر ویتامین E منجر به افزایش واریانس مربوط به مقدار ویتامین E زرده شد. برای همگن كردن واریانس ها از تبدیل لگاریتمی استفاده گدید و یك رابطه خطی بین میزان ویتامین E جیره با مقدار ویتامین E زرده مشاهده گردید. (001/0 " P). با افزایش سطح ویتامین E جیره، مقدار ویتامین E موجود در زرده نیز افزایش یافت ولی این یك رابطه خطی كامل نبود.
تنوع زیادی در درصد جذب ویتامین E توسط مرغانی كه از جیره یكسانی استفاده كرده بودند، مشاهده شد. اثر سطوح ویتامین A جیره (جیره Iu/kg 40000 و 4000) روی غلظت ویتامین E زرده تخم مرغ می باشد.
به دلیل ناهمگنی واریانس ها در ارقام اولیه برای ویتامین A نیز تبدیل لگاریتمی انجام گرفت و اثر ویتامین A معنی دار مشاهده شد، مرغانی كه جیره غذایی آنها حاوی سطح بالای ویتامین A بود. غلظت ویتامین E زرده در تخمم مرغ های آنها پایین بود (001/0 " P) .
هیچگونه اثر متقابلی بین سطح ویتامین A و سطح ویتامین E جیره كه منجر به افزایش غلظت ویتامین E زرده شود، مشاهده نگردید.
همچنین سطوح مختلف ویتامین های A و E و مدت نگهداری تخم مرغ ها روز غلظت مواد غیر فعال (TBA) كه یكی از مهمترین شاخص های اكسیداسیون زرده تخم مرغ است، موثر نبود.