تاثیر گاز آمونیاک بر گوساله ها.
 

• گاز آمونیاك بویژه برای عملكرد سیستم دفاعی گوساله در برابر پنومونی مضر است.
در یك منبع برای گوساله های شیری با عنوان "جایگاه تازه متولدین برای گوساله های شیری " كارت گوچ نیازهای محیطی برای گوساله ها پیش از از شیر گیری را به صورت زیر خلاصه كرده است:
1) محیط استراحت تمیز، خشك و راحت
2) تهویه كافی
3) دسترسی مناسب به غذا و آب
این مقاله با پیگیری چگونگی مدیریت در جایگاه گوساله برای رسیدن به این احتیاجات در معرض آمونیاك قرار گرفتن گوساله ها را بررسی می كند. اما قبل از بررسی این موضوع، اجازه دهید به این سئوال جواب دهیم كه " چرا آمونیاك برای گوساله ها مضر است؟"

چرا گاز آمونیاك مضر است؟

چرا آمونیاك برای گوساله ها بد است؟ابتدا باید بدانیم گاز آمونیاك بخصوص برای سیستم دفاعی گوساله در نای خطرناك است. مژكها (انگشتان مویی) نای را می پوشانند. كار آنها هل دادن و خارج كردن مواد خارجی است كه گوساله در زمان استنشاق به داخل نای برده است. راهی كه توسط آن، در نهایت آشغالهایی كه شامل پاتوژنها می باشند باعث عفونت در شش نمی شوند.
سیستم انتقالی مژكی، شامل بسیاری از این مژكهاست. هر كدام در یك الگوی زنشی ( ضربه ای) بالا آمده و به عقب بر می گردند. این الگوهای زنشی با هم هماهنگ می شوند و بصورت یك فعالیت موجی مشاهده می شود. بنابراین مژه ها از طریق فعالیت موجی خود هم مایعات و هم مواد جامد را بالا برده و از نای خارج می كنند. این روش می تواند یك راه دفاعی موثر در برابر عفونتهای تنفسی باشد.
اما اگر مهاركننده های مضر ظاهر شوند، سیستم می تواند شكست بخورد.
بعضی ویروسها بویژه، PI3 و BRSV مژه ها را نابود می كنند.حتی در غیاب این ویروسها، سطوح پایین گاز آمونیاك بطور مزمن، سیستم دفاعی را ضعیف می كند. این مسئله به پاتوژنها اجازه می دهد به بافتهای تنفسی داخلی وارد شوند. در حالتی كه هم الگوی زنشی مژه ها بصورت انفرادی و هم فعالیت موجی موزون آنها ضعیف شده، سیستم انتقال مژه ای نمی تواند پاتوژنها را به اندازه كافی بالا برده و از نای خارج كند.

 چرا آمونیاك برای گوساله ها بد است؟

 برای قسمت دوم جواب، ابتدا باید به این سئوال پاسخ دهیم كه "خطرات ایجاد كننده عفونت تنفسی برای گوساله ها چیست؟" دو فاكتور محیطی به طور حتم گوساله ها را در معرض باكتری های ایجاد كننده پنومونی قرار می دهند. فاكتور اول این است كه گوساله در كنار مادر خود قرار بگیرد. گاوهای بالغ ذاتاً حامل فاكتورهای بیماریزا هستند. وقتی مادر گوساله خود را لیس می زند، از این طریق یك كار موثر برای تلقیح ویروسها، باكتریها و پارازیتها را انجام می دهد.
فاكتور محیطی دیگر این است كه گوساله از طریق تراكم بالای گاوهای مجاور و یا از طریق وسایل گوساله زایی در معرض باكتریهای ایجاد كننده پنومونی قرار بگیرند. بنابراین، بعید است كه حتی گوساله های تازه متولد شده باكتریهای ایجاد كننده پنومونی را نداشته باشند. این باكتریها بسیار رایج هستند كه اغلب تصور می شود كه آنها بعنوان ساكنین معمول قسمت بالایی دستگاه تنفسی گوساله بشمار می روند. به این دلایل، هر زمان كه سیستم انتقال مژكی ضعیف باشد، گوساله ها در معرض ریسك بالایی از ابتلا به بیماریهای تنفسی قرار خواهند داشت.

چطور می توان در معرض آمونیاك بودن را كاهش داد؟

راه موثر برای كاهش در معرض آمونیاك قرار گرفتن، تولید نشدن این گاز است. اما در جایگاه گوساله، شرایط مثبت و مفیدی برای فعالیت میكروبها وجود دارد. اوره هم رطوبت و هم مواد مغذی را فراهم می‌كند. گوساله ها بستر را گرم نگه می دارند. و مواد بستر اغلب یك pH مطلوب را در محیط فراهم می‌سازند.
بنابراین چطور می توان پوسیدگی كود را كاهش دهیم؟ 1- شرایط خشك تر، میزان كمتر رشد باكتریایی و آزاد سازی آمونیاك را با عث می شود. 2- فراهم كردن مقدار كمتر اكسیژن برای باكتریها، میزان كمتر آزاد سازی گاز آمونیاك را باعث می شود. 3- كود ( مخلوط ادرار و مدفوع) روی پوست یك حیوان گرم، سریعتر آمونیاك تولید می كند، تمیز تر نگهداشتن گوساله، باعث كمتر شدن آزاد سازی آمونیاك می شود.

تمام این فاكتورها به بستر خشك تمیز اضافه می شوند. خشك به چه معنی است؟

زانوی خود را روی بستر بگذارید. اگر زانوی شما خیس شد، بستر به اندازه كافی برای كاهش تولید آمونیاك خشك نیست. مقدار كافی بستر، شرایط را خشك نگه می دارد. بر خورد اول علیه آمونیاك! مقدار كافی بستر شرایط بی‌هوازی (اكسیژن پایین) نامساعد برای رشد میكروبی فراهم می كند. برخورد دوم! مقدار كافی بستر گوساله های تمیز را بیشتر می كند. برخورد سوم! پاك كردن باكتریهای ایجاد كننده آمونیاك. همچنین، فراهم كردن گردش كافی هوا از طریق تهویه خوب به انتقال هوای پر از آمونیاك كمك خواهد كرد