تبلیغات
بزرگترین بانک مقالات علوم دامی - مطالب آذر 1384

 

فاکتورهای موثر بر تولید تخم مرغ درگله های تخمگذار

 

 

سته به نژاد وفصل شروع تولید تخم مرغ در طیور تخمگذار از 18-22 هفتگی آغاز می گردد وسیکل تخمگذاری 12 ماه طول می کشد 6-8 هفته بعداز شروع تولید گله به پیک 90 درصدی می رسد تولید گله بعد از 12 ماه به 65 درصد خواهد رسید در طول تغییرات مرحله تولید و کاهش تدریجی تغییراتی دروزن تخم مرغ نیر حاصل میگردد هرآنچه که بتواند برتولیدگله تاثیربگذارد بایستی موردبررسی قرار گیرد مطالعه سابقه گله نیز در این امر مهم است مصرف غذا کیفیت وکمیت مصرف آب شدت و مدت روشنایی ، آلودگی های انگلی ، بیماری ها ، مدیریت و فاکتورهای محیطی ، همگی بر تولید یک گله موثر می باشند .

 

الف – دلایل غیر عفونی موثر در تولید

1- سن مرغ :

طیور می توانند سال ها زنده مانده و به تولید خود ادامه دهند به طور کلی بعد از 2 یا 3 سال بسیاری از مرغ ها به طور معنی داری تولیدخود را کاهش می دهند و این کاهش از پرنده ای که به پرنده دیگر متفاوت خواهد بود پس از گذارندن یک دوره تولک و استراحت مرغ های خوب می توانند 50 تا 60 هفته به تولیدخودادامه دهند مرغ هایی که تولید کمتری دارند و نیز سن آنها بیشتر باشد برای تولید و تولک مناسب نمی باشند .

 

2- تغذیه نامناسب :

مرغ ها برای تولید مطلوب به یک جیره بالانس شده و کامل نیاز دارند زیرا که تغذیه ناکافی سبب افت تولید می شود که این حساسیت در خصوص انرژی ، پروتئین و کلسیم بیشتر است بدین سبب تامین دائمی نیازهای مرغان تخمگذار ضروری است استفاده از دانه کامل ، ضایعات و ... به تنهایی باعث عدم تعادل جیره خواهند شد .بالانس نبودن جیره و تغذیه آن در مدت طولانی سبب پرولاپس مجرای عبور تخم می شود بروز پرولاپس در پرندگان چاق و نیز به هنگام تولیدتخم مرغهای خیلی بزرگ بیشتر است پرولاپس سبب آسیب دائمی مرغ شده و در بسیاری از مواقع کشنده می باشد.

 

3- کمبود یا نقص مواد مغذی

1-3 – نمک :

حیوانات به طور ذاتی تمایل به مصرف نمک دارند و تغذیه جیره ای که از نظر نمک کمبود داشته باشد منجر به پرخوری ، نوک زدن به پر و در نتیجه کاهش تولید تخم مرغ می شود. به اکثر غذاهای طیورنمک اضافه می شود ید به ندرت به جیره مرغ ها اضافه می شودبا این وجود نمک های یددار به طور عادی برای مرغان استفاده می شود نمک های حاوی کبات درخوک و نشخوارکنندگان استفاده شده و در طیور می توان بدون مشکل آنها را استفاده کرد رنگ این نمک آبی می باشد . نگهداری حجم مایعات ، بدن ، PH خون و حفظ فشاراسمزی ازنقش های سدیم است مصرف مداوم ولی کم نمک می تواند بر روی کاهش اشتها موثر باشد کمبود سدیم بر روی استفاده از پروتئین ، انرژی جیره وعملکرد تولیدمثلی موثر است کلر نیز ازعناصر ضروری است کلرید هیدروژن از معده حقیقی طیورترشح شده ودرهضم غذا ذخیل می باشد کمبود در طیور عوارض عصبی داشته و به سر وصدای ناگهانی حساسیت بیشتری دارند .

 

2-3- کلسیم :

پوسته تخم مرغ ازکربنات کلسیم تشکیل شده است در مرحله رشد احتیاج پوستها به کلسیم نسبتا کم بوده که با شروع تولید بایستی به حداقل 4 برابر میزان کلسیم افزایش یابد کلسیم ناکافی سبب کاهش تولیدوکم شدن کیفیت پوسته تخم مرغ می شود کلسیم درمدولای استخوان نگهداری می شود باکاهش ذخایر کلسیم ، شکنندگی استخوان ها بیشتر می گردد که حتی درموارد حاد مرغ توانایی ایستادن و راه رفتن را از دست می دهد این مساله درمرغان تخمگذاری که درقفس نگهداری می شوند بیشتر است سندرم خستگی قفس درمرغانی که روی بستر پرورش می یابند مشاهده نمی شود کلسیم را می توان از سنگ اهک یا پوسته صدف تامین نمود اندازه ذرات بر روی قابلیت استفاده از کلسیم موثر است زیراهرچه ذرات بزرگتر باشدمدت بیشتری در دستگاه گوارش باقی ماند و ازاد شدن آنها اهسته تر است این مساله سبب می شود که در طول تاریکی شب که پرندگان غذایی مصرف نمی کنند سبب پیوستگی و یکنواختی پوسته شود پیشنهاد می شود که به صورت دوره ای از سنگ اهک دولومیت در صنعت خوراک استفاده شود این منبع حاوی حداقل 10 درصدمنگنز بوده وبرای جذب در روده با کلسیم رقابت می کند در نتیجه سبب کمبود کلسیم می شود از این سنگ اهک در صنعت فولاد نبایداستفاده گردد بالابودن میزان کلسیم سبب برهم زدن نسبت کلسیم به فسفر شده و به دنبال آن تلفات افزایش می یابد .

 

3-3 – ویتامین D  :

برای جذب طبیعی کلسیم به آن نیاز می باشد و در صورت ناکافی بودن ویتامین ، کمبود کلسیم ظاهر می شود و سبب کاهش تولید تخم مرغ می شود ویتامین D به دو شکل D2 و D3 بود که توانایی جذب و فعالیت هردو در حیوانات یکسان است ولی در طیور فرم D3 فعالتر و کارایی بهتری دارد .

 

4-3-پروتئین

مصرف پروتئین در واقع برای تامین اسیدهای امینه است 22 اسید آمینه وجود دارد که طیور قادر به ساختن برخی از آنها نمی باشند اسیدهای امینه ضروری بایستی برای طیور تامین شوند که میزان آن بسته به مرحله تولید ، پرورش ، سن ، تیپ ، نژآد و سویه فرق می کند دراغلب جیره های مرغان تخمگذار کمبود متیونین وجود دارد به هنگام شروع تولید نیاز به پروتئین ، ویتامین و موادمعدنی افزایش می یابد در صورت کمبود پروتئین یاعدم تامین اسیدهای آمینه تولید و جوجه آوری افت می کند .

 

5-3- چربی :

چربی منبع انرژی و سرشار از اسید لینولئیک است کمبود آن بر روی تولید تخم مرغ تاثیر منفی میگذارد چربی های جیره به عنوان حمل کننده ویتامین های محلول درچربی و جذب کننده ویتامینی ها هستند دراثر کمبود چربی جیره ، جذب ویتامینهای محلول درچربی مختل می شود

 

4- مسمومیت ها :

1-4 – نمک :

اگر چه پرندگان به سطوح کمی از نمک احتیاج دارند ولی وجود آن ضروری است مقادیر زیادنمک سبب مسمومیت و کاهش تولید تخم مرغ می شود به عبارت دیگر بین سطوح مورد نیاز وسطوح مسمومیت بایستی تعادل برقرار شود بالابودن نمک درجیره سبب مرطوب شدن بستر می گردد سطح سدیم درغذاهایی همانند پودرماهی ، کنجاله گلوتن ذرت ، پودر گوشت ، آب پنیر و کنجاله آفتابگردان بالا می باشد به طوری که در صورت استفاده از غذاهای ذکر شده سطوح نمک جیره باید کاهش یابد .

 

2-4 – فسفر :

فسفر و کلسیم از عناصر اصلی استخوان بوده و نسبت کلسیم به فسفر بر روی جذب هر یک از آنها موثر می باشد که به دنبال ان عدم بالانس این دوعنصر سبب کاهش تولید وکیفیت پوسته و جوجه دراوری میگردد نقش دیگر فسفر درمتابولیسم کربوهیدارتها ، متابولیسم چربی و کمک به تعادل اسید – بازبدن می باشد.

 

3-4-ویتامین D :

بالابودن ویتامین D سبب جذب بیشتر کلسیم شده که ممکن است تولید تخم مرغ را کاهش دهد دراغلب گونه ها تحمل مصرف ویتامین D تا 10 برابرحد مجاز ذکر شده است در حالی که در مدت کوتاه طیور می توانند تا 100 برابر حد نیازشان را تحمل کنند با این وجود زیاد بودن ویتامین D3 در جیره هنوز ناشناخته است .

 

4-4 – مایکوتوکسین ها :

قارچ ها با تولید سم بر روی سلامت طیور وکاهش تولیدتخم مرغ اثر می گذارند همچنین بسته به نوع سم تولیدی جذب غذاها را نیزتحت تاثیر قرار می دهد در اثر سموم قارچی ، کمبود کلسیم و ویتامین D3 درمرغان تخمگذار ظاهر شده و نیز دراثر اختلالات هورمونی ف کاهش تولید تخم مرغ ظاهر می شود .سم آفلاتوکسین دردانه های ذرت انبار شده و در مزارع توسط قارچی به نام مایکوتوکسین های دیگری در ذرت وغلات دیگر دیده می شود که از آن جمله می توان به زیر النون اکراتوکسین 2-T توکسین ، وومی توکسین ، سیترینین اشاره نمود تاکنون بیش از 300 نوع مایکوتوکسین شناسایی شده است

 

5-4 – بوتولیسم :

بوتولیسم توسط سموم نروتوکسین ایجاد شده که ان هم به وسیله باکتری کلستریدیوم بوتولینوم تولید می شود در اثر مصرف غذاهای فاسدولاشه ها این حالت رخ می دهد تالاب هاو مانداب ها اغلب دارای آب هایی هستند که مواد معدنی آنها و میزان باکتری و قارچ آنها زیاد وحاوی این توکسین است .

 

6-4- سموم دیگر:

درجه سمیت یک گیاه یا دانه متفاوت بوده ولی در اغلب موارد برتولید جوجه درآوری ، رشد وزنده ماندن تاثیر منفی می گذارد از این گیاهان می توان به موارد زیر اشاره نمود :

1- گلسنک ها

همچنین آفت کش ها ، علف کش ها ، ضد عفونی کننده ها ، کود ، داروها ، آنتی بیوتیک ها ، روغن و ضد یخ می توانند برای طیور سمی باشند .

 

ب – آنتی کوکسیدیال

در گله های جوان ، پولت های جایگزین و پرندگان گوشتی از داروهایی استفاده می شود که از شیوع یا بروز کوکسیدیوز جلوگیری می کند از انتی کوکسیدیال ها در مرغان تخمگذار تجاری استفاده نمی شود .

نیاکاربازین داروی ضد وکسیدیوز بوده که باعث افت عملکرد مرغان می شود حتی اگر درجیره مرغان تخمگذار یا مادر در سطح طبیعی استفاده گردد از عوارض دیگر استفاده ازاین داروی ضعیف شدن غشاهای زرده لکه لکه شدن زرده می باشد در تخم مرغهای قهوه ای پوسته کمرنگ شده ودر 48 ساعت بعد از متمایل به سفید می شود حتی سطوح اندک نیکاربازین می تواند هچ رنگ پوسته و لکه لکه شدن زرده را تحت تاثیر قرار دهد موننسین آنتی کوکسیدیال موفقی بوده ولی در صورت پایین بودن پروتئین جیره اثر منفی برروی تولید تخم مرغ خواهند داشت آنتی کوکسیدیال های یونوفره دیگر چنین اثری دارند .

 

ج- اشتباهات مدیریتی

ج1-قطع غذا :

قطع غذا به مدت چندین ساعت سبب کاهش تولید تخم مرغ می شود و جود مکمل های مناسب و کافی درجیره ها ضروری است  در صورتی که غذا به مدت بیش از 2 هفته در مزرعه ذخیره شود ممکن است دچار کپک زدگی شود بخصوص انکه رطوبت غذاها بالا باشد در طول ذخیره سازی توان ویتامین های موجود در خوراک کاهش می یابد .

 

ج2- قطع آب :

آب یکی از مهمترین مواد مغذی اصلی است که حدود 70 دصد از وزن بدن را تشکیل می دهد عدم دسترسی به آب به مدت چندین ساعت باعث کاهش تولید تخم مرغ می شود مرغها به فقدان اب نسبت به فقدان غذا حساسیت بیشتری نشان می دهد .آب مورد نیاز بسته به درجه حرارت و رطوبت نسبی ترکیب غذا  و میزان تولید تخم مرغ متفاوت است مصرف آب به وزن بدن مرغ بستگی دارد ولی گرمای هوا تاثیر بسیار زیادی در مصرف آن دارد .

 

ج3- کاهش طول روز :

طیور برای تولید تخم مرغ به حداقل 14 ساعت روشنایی نیاز دارند شدت روشنایی بایستی به میزانی باشد که بتواند از روشنایی طبیعی باعث می شود که با کاهش طول روز در پاییز و زمستان تولید تخم مرغ متوقف و پرریزی آغاز شود مرغانی که تنها از نور طبیعی استفاده میکنند شروع مجدد تولید آنها در فصل بهار خواهد بود .

 

ج4- درجه حرارت بالای آشیانه ها :

درجه حرارت بالای محیطی مشکلات زیادی برای تمام طیور ایجاد میکند در استرس شدید گرمایی ، مصرف غذا ، تولید تخم مرغ و اندازه تخم مرغ ، جوجه درآوری تحت تاثیر قرار میگیرد سایه ، تهویه مناسب ، تامین آب سرد کافی به کاهش اثرات نامطلوب استرس گرمایی کمک می کند .

 

د- انگل خارجی

انگل های خارجی منبع تغذیه شان خارج از بدن میزبان می باشد و به آنها اکتوپارازیت گویند .

 

د1- مایت مرغان شمالی

مایت مرغان شمالی ازانگل های خارجی بدن پرندگان است مایت ها به دلیل مکیدن خون طیور سبب سوزش ، خارش و کم خونی شدید پرندگان می شود و به دنبال آن کاهش بازده غذایی ، تولید تخم مرغ وکم شدن مقاومت به بیماری ها مشاهده می شود .

 

د2- شپش ها :گونه های متعددی از شپش های جونده در گله های کوچک مشاهده میشود شپش ها از زخم های پوستی ، دلمه ها تغذیه کرده و محل زندگی انها لابلای پرهاست شپش ها به کمک قسمت های دهانی و چنگال های خود در روی پوست حرکت میکنند سوزش و خارش دائمی پرندگان باعث ایجاد رفتار عصبی و غیر عادی شده و پرهای پرندگان ژولیده می گردد درگله هایی که مورد تهاجم قرار گیرند افت تولید تا 10% می رسد اگرچه دربرخی موارد کاهش تولید تا بیش از 20 درصد نیز می رسد .

 

د3- کک :

درمرغان خانگی یکی از مشکلات بوده و بایستی ریشه کن شوند جنس های ماده در روی پوست نواحی سر، صورت سکنی گزیده وسبب سوزش ، خارش شدید ودر برخی موارد سبب کوری می شوند .

 

ه – انگل های داخلی

این دسته ازانگل ها درداخل بدن حیوان زندگی و تغذیه میکنند هجوم انگل ها سبب کاهش بازده غذایی ، رشد ضعیف ، کاهش تولید تخم مرغ و مرگ و میر می شود پرندگان آلوده به بیماری های ویروسی و نیز استرسها بسیار حساس خواهند شد .

 

ه1- نماتدها :

نماتدها یاکرمهای گرد درناحیه خاصی از دستگاه گوارش یا روده زندگی می کنند .

 

ه 2- کرم کدو (سستودها ) :

دارای رنگ سفید یا مایل به زرد بوده و این کرمهای نواری شکل با قطعات پهن می باشند اندازه آنها از 17/0 تا 12 اینچ متفاوت می باشند کرمهای کدو خسارت چندانی به روده ها وارد نمی کنند ولی رقیب غذای طیور هستند ستودها غذای خود را هضم نکرده بلکه از غذای هضم شده طیور قبل از جذب آنها استفاده می کنند برخی از داروهای ضد انگلی هردو واریته نماتد و سستودها را نابود می کنند .

 

و- بیماری ها

و1- آبله طیور :

یک بیماری ویروس درجوجه ها بوده که با علامت جراحات دلمه مانند ، روی پوست و قسمتهای بدون پر و یا روی حنجره ومجاری دهان یا درمجاری تنفسی ظاهر می شوند آلودگی طیور به ویروس آبله سبب کاهش رشد ، ضعف جوجه ها ، ضریب تبدیل نامطلوب وافت سریع تولید تخم مرغ می شوند ویروس آبله درهر سنی می تواند ظاهر شود ابله به صورت مستقیم یا غیر مستقیم منتقل می شود .

 

و2- کوکسیدیوزیس :

کوکسیدیوز یک بیماری پروتوزآیی است که با تورم روده واسهال در طیور مشخص می شود شدت بروز آن از خفیف تا حاد متغیر می باشد سویه های مختلفی از آن وجود دارند که علائم متفاوتی دارندکمخونی ، تلفات شدید ، لاغری ، کاهش مصرف غذا ، اسهال و کاهش تولید تخم مرغ از نشانه های آن است به طور معمول از کوکسیدیواستات ها در جیره جوجه های گوشتی استفاده می شود ولی اخیرا از واکسنهای زنده استفاده می گردد .

 

و3- برونشیت عفونی :

برونشیت عفونی یک بیماری تنفسی واگیردار است ویروس عامل برونشیت از نظر مقاوم بودن درحد متوسطی قرار دارد ولی توسط مواد ضد عفونی کننده معمولی درغالب موارد از بین می روند جوجه ها در تمام سنین به این بیماری حساس می باشند . علائم این بیماری به صورت نفس نفس زدن ، عطسه ، سرفه وکاهش تولید تخم مرغ ظاهر می شود برونشیت عفونی جوجه ها متفاوت از برونشیت بلدرچین است این بیماری برروی کیفیت پوسته تخم مرغ تاثیرمنفی می گذارد همچنین نازک شدن پوسته و افزایش تخم مرغهای نافرم به مدت طولانی بعد از بروز بیماری دیده می شود اگر جوجه ای درهفته اول به برونشیت مبتلا گردد هرگز به یک مرغ تخمگذار خوب تبدیل نخواهد شد درمان موثری برای این بیماری وجود ندارد اگرچه طیف وسیعی از آنتی بیوتیک ها به مدت 3 تا 5 روز برای کنترل عوارض ثانویه به کار می رود برای پیشگیری ازواکسن ها استفاده می شود واکسن زمانی موثر است که سویه موجود درواکسن باسویه شایع درمنطقه مطابقت داشته باشد امروزه ترکیبی ازواکسن برونشیت با نیوکاسل دریک ویال عرضه می شود

 

و4- بیماری نیوکاسل :

این بیماری توسط ویروس ایجاد می شود برمبنای قدرت بیماری زایی به سه دسته لنتوژنیک ، مزوژنیک و لووژنیک تقسیم میشوند لنتوژنیک سویه بدون حدت بوده ولی ولووژنیک سویه بدون حدت بوده ولی ولووژنیک سویه ای است که می تواند بیماری را درحالت فوق حاد ایجاد کند . بیماری نیوکاسل به یکباره و به صورت ناگهانی ظاهر ودر سراسر گله شبوع پیدامیکند درمرغان تخمگذار علائم کلینیکی شامل افسردگی ، از دست دادن اشتها ، کاهش مصرف آب و کاهش تولید تخم مرغ مشاهده می شود به طور که حتی ممکن است تولید به صفر برسد دوره بیماری 14-10 روز بوده ولی مرغان تخمگذار تا 6-5 هفته بعد از تولیدکامل برنمی گردند .در اثر واکسیناسیون ، جوجه ها و بوقلمون می توانند علیه بیماری نیوکاسل مصون گردند درمان 5-3 روزه آنتی بیوتیک برای جلوگیری ازعفونت های ثانویه میکروبی است .

 

و5- آنفلوانزای مرغی :

یک بیماری ویروسی است که بر روی سیستم تنفسی ، گوارش وعصبی طیور اثر میگذارد ویروس های آنفلوانزا می توانند بیماری را به صورت خفیف یا حاد ظاهرسازند در فرم حاد تورم صورت ، سیانوز ، دهیدارته شدن همراه با اختلالات تنفسی دیده می شود همچنین بر روی پاها وتاج سیانوز دیده می شود تلفات از حداقل تا نزدیک 100 درصد مشاهده شده است کاهش تولید تخم مرغ به شدت بیماری بستگی دارد .آنفلوانزامرغی درمان مشخصی نداشته و به صورت خودبه خود بهبودی حاصل می شود پرندگانی که 7 روز بعداز ابتلا کشتار شوند علائم بیماری را نشان نمیدهند در صورتی که گله ای الوده شود قرنطینه به صورت کشوری بایستی اجرا شود حتی پرندگانی که بهبود می یابند درمدفوع خود 4-3 هفته بعد ویروس را خارج می کنند تخم مرغهای مرغان تخمگذار از نظر خوارکی بی خطر بوده ولی باید شسته شوند کود طیور قبل از استفاده درزمین های کشاورزی بایستی کمپوست شود .

 

و6- آنسفالومیلیت مرغی

یک بیماری ویروسی است که بر روی پرندگان جوان موثر می باشد در این بیماری لرزش بدن و بخصوص لرزش سر وگردن زیاد بوده و همراه با تلفات بالایی است جوجه هایی که بهبود یابند سپس دچار بیماری آب مروارید می شوند کاهش تولید و جوجه درآوری از  علائم دیگر است وقتی که آلودگی در کل گله پیشرفت می کند به ندرت علائم کلینیکی درمرغان تخمگذار ظاهر می شود افت 20-5 درصدی تولید به مدت 2 هفته بوده وتداوم چندانی نخواهد داشت ولی درگله های مادر افت قابل توجهی در در صد جوجه درآوری ظاهر می شود درمان موثری برای این بیماری وجودندارد وتمام پولت های تخمگذار و جایگزین بایستی در برابر بیماری ایمن شوند .

 

و7- آلودگی با مایکوپلاسماگالی سپتیکوم :

این بیماری با اسامی دیگر همانند MG ، تورم کیسه های هوایی بیماری مزمن تنفسی ، عفونت شناخته می شود دراین بیماری ، سرفه ، عطسه ، خس خس ، ترشحات چشم و بینی کاهش مصرف غذا و تولید تخم مرغ وجود دارد ولی میزان تلفات پایین است در برخی موارد ممکن است علیرغم آلوده شدن گله ، عوارض بیماری ظاهر نشود مگر آنکه محرکی وجود داشته باشد عوامل تحریک شامل استرس ها ، مدیریت ، تغذیه ، تغییرات آب و هوا ، جابجایی و ... می باشد . طیف وسیعی از آنتی بیوتیک ها برای درمان استفاده می شود که پس از قطع دارو و درمانی تلفات کاهش می یابد اغلب آنتی بیوتیک ها به همراه دان یا آب به مصرف گله وسیعی استفاده می شود کم بودن یا کوچک بودن گله و تزریق انفرادی به طور چشم گیری درکنترل بیماری موثر است به علت ماندن بقایای دارو در گوشت و تخم مرغ ، از مصرف فرآورده های طیور تا طی شدن دوره عدم مصرف محصول اجتناب شودبرای کاهش اثرات زیان بار بیماری از واکنش های کشته و غیر فعال استفاده می کنند .

 

و8-مربای مرغی

مربای مرغی یک بیماری باکتریایی در طیور است این بیماری به صورت ناگهانی ظاهر شده ودرحالت حاد موجب تلفات زیاد می شود بی اشتهایی ، افسردگی ، سیانوز ، خس خس کردن ، ریزش آب از چشم و بینی ، اسهال سفید آبکی و یا موکوسی سبز وکاهش تولیدتخم مرغ از علائم دیگر بیماری است در وبای مزمن مرغی درجوجه ها آبسه وتورم مفاصل وپا دیده می شود همچنین در سینوس های زیرچشم ممکن است چرک پنیری مانند جمع شود گله ها می توانند توسط داروی درمان شوند داروی مورد نظر جهت استفاده در پولت های بیشتر از 14 هفتگی یا در مرغای تخمگذار تجاری مورد تایید نمی باشد سولفات ها و بقایای آن درگوشت وتخم مرغ باقی می مانند استفاده طولانی مدت از این داروها سمی بوده و سبب کاهش تولید در مرغان تخمگذار می شود در این خصوص میتوان از آنتی بیوتیک ها استفاه کرد در حالی که برای توقف یا جلوگیری از بروز بیماری می توان از دز بالا وبه مدت طولانی مدت استفاده کرد درمکان هایی که وبای مرغی به صورت اپیدمی بوده توصیه می شود که از واکسن های کشته یازنده استفاده شود تا زمانی که مشکلی درمزرعه ای ایجاد نشود یا مورد تایید در یک منطقه ای واقع نشود توصیه می شود که واکسیناسیون علیه بیماری وبای مرغی شروع نشود .

 

و9- کوریزای عفونی :

دراین بیماری تنفسی ، تورم صورت و تاج و ریش مشاهده می شود ترشحات خارج شده از بینی به صورت تیره و چسبناک با بوی بد می باشد و تنفس به سختی صورت گرفته و خس خس مشاهده می شود کاهش مصرف غذا و آب باعث کاهش تولید تخممرغ می شود استفاده از سولفادی متوکسیندردرمان کوریزای عفونی ارجحیت دارد در صورت در دسترس نبودن این دارو میتوان از سولفامتازین ،  سولفامرازین یا ارتیرمایسین استفاده نمود واکسن مورد استفاده در زیر پوست در قسمت خلفی گردن تزریق می شود جوجه ها در 4 مرحله واکسینه میشوند که مرحله اول آن در5 هفتگی و مراحل دیگر در 15 و 19 هفتگی بوده و به طوری که بین تزریقات حداقل 4 هفته بایستی فاصله باشد واکسن مجدد در 10 ماهگی صورت می گیرد .

 

ز – رسیدگی به مشکلات دیگر :

برای جلوگیری ازکاهش بارز درتولید تخم مرغ به موارد زیر دقت کنید :

-         خوردن تخم مرغ به وسیله مرغان دیگر .

-         شکستگی بیش از حد تخم مرغ

-         برخی مرغان به جای تخمگذاری در لانه ها در نقاط مرتفع اقدام به تخمگذاری می کنند .

 

خلاصه :

فاکتورهای بسیار زیادی بر تولید تخم مرغ موثر می باشند در صورت کاهش تولیدبه دنبال پاسخ سوالاتی باشیدکه در زیر می آید .

 

1- سن پرنده ؟

2- میزان مصرف روزانه غذا ؟

3- تغییر مصرف غذا در روزهای اخیر ؟

4- تغییر در نوع غذای مصرفی

5- کپک زده بودن غذا

6- نوردریافتی طیور و تغییرات احتمالی آن

7- منبع نور

8- شرایط لانه های طیور

9- آیا پرندگان آب تمیز و کافی در اختیار شان هست ؟

10 – وضعیت ظاهری پرندگان چگونه است ؟

11- تحرک و فعالیت طیور چگونه است ؟

12- کیفیت پوسته تخم مرغ چگونه است ؟

13- کیفیت درونی تخم


علوفه كلزا در تغدیه دام

 

علوفه كلزا در تغدیه دام

  

چكیده

با افزایش روز افزون جمعیت ،توسعه دامداری ها وبهبود وضعیت تغذیه مردم نیاز به منابع جدید غذایی خصوصاً چربی ها و پروتئین های گیاهی بیشتر احساس میشود در همین راستا جهت تغذیه علوفه دام ، تحقیقات گسترده ای در زمینه زراعت كلزا شروع شده ،و كشورهای چین، فرانسه، انگلستان، هندو كانادا پیشگامان كشت و توسعه كلزا می باشند . ارقام اولیه كلزا به علت داشتن "اسید اوراسیك" در روغن و گلوكزینولیتهای سمی در كنجاله كمتر مورد استفاده قرار می گرفت . اما هم اكنون ارقام یك صفردو صفر كه در ارقام سه صفر اسید اوراسیك كمتر از دو درصد و گلو كزینولیتهای سمی كنجاله به 18 تا 30 میكرو مول در هر گرم كنجاله رسیده است ، برای تهیه علوفه دام مناسب می باشند . استان گلستان با سطح زیر كشت حدود 35 هزار هكتار ، یكی از قطبهای تولید محصول كلزا در كل دانه های روغنی كشور می باشد و با كاهش سطح زیركشت پنبه ، امید است با تولید علوفه كلزا به صورت علوفه كنجاله سبز یا سیلویی تا حدودی مشكلات دامداران برطرف شود . علاوه براین در مصرف علوفه كلزا باید احتیاط هایی صورت گیرد كه از آن جمله زمان مناسب برداشت علوفه می باشد كه باید در اوایل غلاف بندی گیاه قطع و به مصرف دام برسد .زیرا بعد از تشكیل غلاف (محل اصلی سنتز گلو كزینولیتها ) درصد مواد سمی علوفه بالا میرود . همچنین بعد از خشك شدن علوفه ، ودر موقع جمع آوری ساقه های خشك ، باید از خشك بودن علوفه اطمینان حاصل نمود ، زیرا چنانچه علوفه مرطوب برداشت شود ، قارچ ها در علوفه رشد كرده و باعث كپك زدگی می شود . علوفه كلزا در رژیم غذایی دامها منبع پروتئینی خوبی است كه دامداران برای جلوگیری از تاثیرات سو ء"گلوكزینولیت ها " مجازند كه تنها 50تا 60 در جیره غذایی دامها از آن استفاده كنند . زیرا بیشتر از آن برای دامها مشكلاتی ایجاد مینمایند . به طور كلی باید پذیرفت كه تغذیه انحصاری نشخواركنندگان از علوفه سبز و تازه كلزا به خاطر بالا بودن مقدار پروتئین خام و كم بودن فیبر صحیح نیست .

مقدمه:

بسیاری از گونه های جنس براسیكا و سایر جنسهای خانواده ی كروسیفر دارای ارقام علوفه ای هستند كه به صورت علوفه كم و تازه سیلو شده مصرف می گردد . همچنین گاه ارقام اصلاح شده این گونه از جمله كلزا در تعلیف دامها استفاده میشود . از مزایای این ارقام زمان تولید علوفه در تیپ های پاییزه آنهاست كه مصادف با كمبود شدید علوفه مخصوصاً در شرایط آب و هوای ایرا ن می باشد . گذشته از ارزش و اهمیت غذایی ، بالا بودن مقدار روغن و پروتئین در دانه كلزا این امكان را فراهم می سازد تا با كشت این گیاه مقدار قابل توجهی روغن و پروتئین های گیاهی از هر هكتار زمین استحصال نمود . برداشت 3 تن دانه از یك هكتار زمین معادل تولید 1200 كیلوگرم روغن نباتی 1650 كیلوگرم كنجاله در هر هكتار می باشد . در حالی كه برداشت این مقدار روغن و پروتئین از سایر دانه های روغنی مقدور نخواهد بود .كنجاله كلزا در ارقام جدید از نظر كیفی نزدیك به كنجاله سویا و حدود 40 درصد پروتئین دارد از این رو یكی از منابع بسیار غنی پروتئین گیاهی در تغذیه دام و طیور می باشد .همچنین كنجاله كلزا حاوی 13در صد فیبر می باشد . وجود مقدار نسبتاً زیاد فیبر در كنجاله یك عامل محدودكننده در استفاده از آن به عنوان خوراك دام محسوب میشود چرا كه توان تولید انرژی را در جیره غذایی كاهش میدهد . جدود58_50 درصد وزن خشك دانه كلزا را كنجاله تشكیل می دهد . پروتئین موجود در كنجاله حاوی تركیب مناسب از اسیدهای آمینه است و قابل مقایسه ورقابت با كنجاله سایر دانه های روغنی می باشد . یكی از مشكلات جدید دامداران استان در تامین علوفه ، كاهش سطح زیر كشت پنبه است كه باعث كم شدن كنجاله پنبه در استان شده و در نتیجه با ورود تفاله چغندر قند و ملاس در جیره غذایی دامها ی استان در صد چربی شیر كاهش یافته و دامداران منطقه از نظر فروش شیر به كارخانه های شیر پاستوریزه به خاطر افت درصد چربی شیر متضرر می شوند . امید است با تولید كنجاله كلزا ، تا حدودی مشكلات دامداران استان برطرف شود .

علوفه كلزا:

كلزا و خردل قهوه ای یا زرد آسیایی می توانند در برنامه تغذیه دام ها وارد شوند اما در زمینه مصرف آنها باید احتیاط هایی صورت گیرد این گیاهان می توانند غذای خوش طعمی برای دامها مخصوصاً گاوها باشند و بهتر است چند روز به مقدار كم به دام خورانده شود تا با طعم و مزه ی آن سازگار شوند . میانگین پروتئین خام بر پایه ماده خشك آن 10 تا 12 درصد است كه تا 16 درصد می تواند افزایش یابد . میانگین كل مواد معدنی قابل هضم ، 50 تا 55 درصد یا بالاتر است .جهت تعیین ارزشهای واقعی مواد معدنی در علوفه ،تجزیه علوفه توصیه میشود .

برای بدست آوردن حداكثر ماده خشك و همچنین حفظ پروتئین خوب با سطح انرژی بالاتر ، بهتر است گیاهان در مرحله ابتدای غلاف بندی درست قبل از آنكه گلها ریزش كنند ، از محل ریزش برگها بریده شوند . اكثر تولید كنندگان علوفه كلزا اظهار می دارند كه عدل بندی این گیاهان در رطوبت مناسب مشكل است و پیشنهاد می كنند كه عدل هایی ساخته شود كه مشكلات ضا یعات علوفه را كاهش دهد و همچنین خرد كردن علوفه خشك، تضمین مناسبی برای خشك شدن یكنواخت است . كلزاوخردل همچنین میتوانند به عنوان علوفه قصیلی (سیلویی)مطرح شوند . در این گیاهان میزان رطوبت در زمان برداشت بالا است (80-75درصد ) پلاسیده شدن علوفه سبز در زیر65 در صد رطوبت مشكل است و اگر رطوبت در هنگام سیلو كردن بالای 70 درصد باشد ، مشكلاتی در علوفه سیلوشده بوجود می آید . خرد كردن فرآیند (خشك شدن )علوفه را تسریع خواهد نمود . بعضی از تولید كنندگان علوفه سیلویی نتایج خوبی بدست آوردند زمانی که سیلو علوفه كلزا یا خردل با لایه های متناوب از كلزا و غلات كه بصورت قصیلی (تر) برداشت شدند ،پر شده بود . و در هنگام تغذیه دام ها لایه ها یا یكدیگر اختلاط یافتند . همچنین تجمع باكتری های تلقیح كننده در علوفه سیلو شده ممكن است برای گیاهانی كه كربوهیدرات محلول كمی دارند ،مفید باشد .بعضی از تولید كنندگان علوفه معتقدند كه دامها فقط از یك نوع علوفه كلزا تغذیه شوند واگر علوفه خشك باشد بهتر است . در اینجا ذكر این نكته ضروری است كه فقط 50 تا 60 درصد از كل تغذیه روزانه دامها از علوفه خشك كلزا یا خردل مجاز می باشد و بیشتراز این درصد توصیه نمی شود زیرا در اثر رژیم غذایی طولانی مدت دامها از این منبع غذایی ، ممكن است شرایطی كه كم خونی همو لیتیك نامیده میشود ،توسعه یابد . تغذیه نزدیك به 50 درصد یا كمتر از علوفه كلزا یا خردل در رژیم غذایی روزانه دامها از كم خونی همولیتیك جلوگیری می كند . تغذیه گاوها از علو فه های خانواده براسیكا در دوره های طولانی مدت ممكن است به مقدار ناچیز مانع از جذب مواد معدنی مخصوصاً مس و سلنیوم شود بنابراین اطمینان از وجود مقادیر توصیه شده مواد معدنی مخصوصاً مس و سلنیوم در جیره غذایی گاوها،ضروری می باشد . همچنین به مقادیر ناچیز باعث معدنی شدن نمك و مكمل های معدنی مانند مس و سلنیوم میشود .این ماده (مس و سلنیوم) باید به نسبت های لازم به محتویات علوفه خانواده براسیكا اضافه شود . اطلاعات نشان میدهد كه كلزا می تواند منبع غذایی خوبی برای دامها باشد . هوپ 2001 اظهار میدارد كه بریدن و قطع به موقع ومناسب علوفه برای جلوگیری از كاهش كیفیت علوفه ضروری می باشد . حداكثر تولید ماده خشك در علوفه خشك شده زمانی بدست می آید كه كلزا در ابتدای مرحله غلاف بندی بریده شود .(زیرا بعد از تشكیل غلاف ،میزان گلوكز ینولیتها در علوفه بالا می رود چون غلافها محل اصلی سنتز گلوكز ینولیتها هستند ) جهت برداشت كلزا در مرحله ی ابتدای غلاف بندی آب و هوا باید چند روز مساعد باشد زیرا خشك شدن علوفه كلزا وقت زیادی میگیرد . در موقع جمع آوری ساقه های خشك شده ،باید از خشك بودن علوفه اطمینان حاصل نمائید زیرا در اثر مرطوب بودن ،قارچ ها در علوفه رشد كرده وباعث كپك زدگی علوفه می شوند و اگر خشك شدن علوفه مناسب نبود باید در مزرعه چند روز دیگر باقی مانده تا در اثر هوادهی كاملاً خشك شود .متاسفانه برگهای خشك شده كانول مستعد (خرد شدن )می باشند. و به طور ایده آل اگر علوفه خشك شده بعد از شبنم عدل بندی شود از ریزش و خرد شدن برگ ها تا حدودی جلوگیری می شود . همچنین هوپ 2001 اظهار می دارد كه كلزا منبع پروتئینی خوبی در رژیم های تغذیه حیوانات می باشد . در نمونه های (علوفه خشك كلزا ) كه از شمال (داكوتا) برداشت شده بود حاوی 16 درصد رطوبت و TDN آن 92/106 بر اساس ماده خشك بود .همچنین اگر علوفه كلزا سیلو شود از نظر ارزش غذایی رقیبی برای (علوفه خشك یونجه ) می باشد . علوفه خشك شده همچنین برای دامها خیلی خوش طعم می باشد اما برای این كه دامها با مزه و بوی آن سازگار شوند در ابتدا باید مصرف آن كم باشد وایده خوب این است كه در طی اولین روزهایی كه دامها از علوفه خشك كلزا استفاده می كنند ، علوفه خشك كلزا باید 10 تا 15 درصد جیره غذایی روزانه دامها را تشكیل دهد .

ورن ركز(2001) از دانشگاه مركزی( ساسكا چوان كانادا) اظهار می دارد كه كیفیت تغذیه كلزا وابسته به زمان بلوغ است . كلزا در زمان گل دهی در حدود 14 درصد پروتئین بر اساس بر ماده خشك دارد كه حجم انرژی آن با علوفه سبز غلات مشابه است .با آنكه پروتئین به عنوان مثال كلزا كاهش اما هنوز عمدتاً كیفیت غذایی در حد موثر می باشد . همچنین ورن ركز (2001) پیشنهاد میكند كه در اثر سرما و بالا بودن رطوبت هوا ، چون خشك كردن علوفه مقدور نمی باشد ، سیلوكردن علوفه به طور واضح دارای برتری می باشد . علوفه سبز كلزا جهت سیلوكردن ، به علت این كه "قند" محلول زیادی ندارد ،نیاز به سطوح كربوهیدرات برای باكتریهای تخمیر كننده دارد. سیلوكلزا را مانند هر علوفه دیگر می توان به صورت لایه لایه پر كرد واگر به صورت لایه های متناوب با علوفه سبز غلات در سیلو قرار گیرد ،باعث كمك به فرآیند تخمیر سیلو میشود . در بعضی از مزارع ،كلزا به همراه یولاف وحشی برداشت شده و بعد از خرد كردن به صورت توام سیلو میشوند . فایده این عمل داشتن سطح بالاتر از قندهای محلول در گیاه (یولاف وحشی )می باشد . همچنین ممكن است از تولید كنندگان علوفه سیلویی از اسپری ماده تلقیحی خشك برای كمك به عمل تخمیر سیلو استفاده كنند . كه در نهایت باید محل سیلو كاملاً پوشیده شود تا هوا به داخل سیلو نفوذ نكند . همچنین بر اساس نظر ركز (2201) تنها 40 درصد جیره غذایی روزانه دامها باید از علوفه كلزا تامین شود . در استان گلستان یكی از علفهای هرز مزارع كلزا ،(یولاف وحشی ) می باشد كه در صورت عدم مبارزه شیمیایی مشكلاتی در زمان برداشت به وجود می آید . پس بهتر است اگر مزرعه كلزایی برای برداشت علوفه ای در نظر گرفته شد . با علف های هرز آن مخصوصاً یولاف وحشی مبارزه نشود .

بریان دویگ (2002) اظهار می دارد كه زمان برداشت علوفه كلزا هنگامی است كه برگها كاملاً خشك باشد و برای تغذیه از علوفه كلزا عدل بندی شده بهتر است ابتدا توسط یك خرد كننده ، ساقه ها شكسته شود تا دامها تشویق شوند كه بطور خیلی كامل علوفه را مصرف كنند .به نظر دویگ (2002) در كلزا مقدار سولفور بالا می باشد كه این مقدار با مس وسلنیوم رابطه دارد . و باید از معدنی شدن مكها و مكملهای معدنی که محتوی مس و سلنیوم هستند اجتناب شود . همچنین به نظر دویگ 50 تا 60 درصد از چیره غذایی دامها باید از علوفه كلزا تامین شود و بیشتر از این مقدار مشكلاتی برای دامها ایجاد می كند . در یكی از مطالعاتی كه در خصوص انواع مقادیر مواد معدنی در زراعت كلزا در كشور فرانسه به عمل آمده است ، مواد مهم غذایی استخراج شده از خاك در یك هكتار زراعت كلزا با تولید 5/3 تن محصول به شرح زیر بوده است .

مواد معدنی

مقادیر مصرفی(كیلوگرم در هكتار)

ممقداری كه با محصول برداشت شده (كیلوگرم)

مقدار برگشتی به زمین با بقایای گیاه (كیلوگرم)

ازت

210

95

115

فسفر

75

40

35

پتاس

300

30

270

آهك

150

15

135

منیزیم

75

12

63

گوگرد

185

62

123

به طوری كه ملاحظه می شود اگر در تناوب زراعی ،به سطوح بالای ازت نیاز باشد . كلزا به عنوان یك محصول مناسب در تناوب نمی باشد .زیرا (كاه و كلش) آن محتوی مقادیر نسبتاً زیادی ازت می باشد كه پس از برداشت در مزرعه باقی مانده و متعاقباً معدنی می شود . بالا بودن مقدار ازت در كاه و كلش كلزا تا حدودی نگران كننده است و احتمال بالا بودن نیترات سمی در علوفه وجود دارد . در كلزا نیترات مثل بعضی از گیاهان علوفه ای تجمع نمی یابد . اما پتانسیل آن مخصوصاً زمانی كه گیاه تحت تنش خشكی ، گرما و آب گرفتگی پای بوته های یا آب و هوای سرد قرار می گیرد ،وجود دارد . بقایای كلزا در طی زمان اثر سمیت خود را از دست می دهند (نیترات سمی ) ولی دما های پایین در طی زمستان ،باعث به تعویق افتادن فرآیند(تجزیه میكروبی) و (سمیت زدایی) می شود . ركز(2001) اظهار می دارد كه ممكن است جهت تغدیه علوفه كلزا توسط دامها به آنالیز علوفه جهت تعیین نیترات نیاز باشد و اگر علوفه كلزا بعد از سرمازدگی برداشت شود نیتراتها تا حدودی محدود میشوند . قطع علوفه سریعاً بعد از سرمازدگی دارای اهمیت می باشد زیرا در این زمان نیتراتها در ریشه تجمع می یابند . انتظار مساعد شدن هوا بعد از بارندگی برای برداشت علوفه كلزا به گیاه اجازه فتوسنتز مجدد را داده و گیاه میتواند از مقادیر بالای نیتراتها در خاك استفاده نموده و سطح نیترات علوفه بالا می رود . به طور كلی باید پذیرفت كه تغذیه انحصاری (نشخواركنندگان ) با علوفه سبز و تازه كلزا صحیح نیست . زیرا از تركیب غذایی نامناسبی برخوردار است :مقادیر بسیار زیاد (پروتئین) و مقادیر كم (الیاف) علت این موضوع می باشد .

تركیبات شیمیایی و مسمومیت های ناشی از مصرف علوفه خانواده براسیكا:Brassica napus

در ایستگاه تحقیقاتی schothoest "هلند" ،مشاهده شد كه تغذیه حیوانات با b.n یخ زده موجب مسمومیت با علایم زیر شده :

ناراحتی،ازدیاد حركات تنفسی، حركات غیر ارادی، سیانوز مخاطات،سقط جنین به خصوص در خوك علایم فوق مشخصه مسمومیت با نیتریت است و می توان چنین نتیجه گرفت كه در نتیجه یخ زدگی b.n و سپس آب شدن آن مقداری از مواد قندی ریشه ها از بین رفته ، موجب ازدیاد مقدار نیترات در ریشه ها شده است و این تغییرات مخصوصا ً در مزارعی كه میزان ازت نیتریك خاك زیاد باشد ، بیشتر مشاهده میشود .در نشخوار كنندگان نیترات درشكمبه حیوان تبدیل به نیتریت دو سود و سپس تبدیل به آمونیاك می شود . اما ممكن است نیتریت وارد خون شده موجب تغییر هموگلوبین شود، چنانچه مقدار آن زیاد باشد . موجب مسمومیت حیوان می گردد . در حقیقت در این نوع مسمومیت خون نمی توان اكسیژن را به بافت ها و سلولها برساند . دانه در خانواده براسیكا حاوی ماده ضد تیروئیدی به مقدار تقریبی 8 گرم در هر كیلو دانه می باشد . كه این ماده مانع رشد حیوان شده و ایجاد گواتر می نماید . برای درمان مسمومیت باید بلافاصله رژیم غذایی حیوان را عوض نموده و مواد قندی بیشتری به حیوان خورانده شود . اضافه كردن دانه غلات به جیره غذایی به مدت طولانی بسیار مفید است .

Brassica rapa:

دانه در این گونه حاوی گلوكزید allylique و میروزین است . جراحات باعث می شود كه معده و قسمتی از روده باریك متورم شود . در پاره ای اوقات در كبد طحال لكه های بزرگی نكروزی و احتقان وجود دارد . علایم مسمومیت با خستگی و افسردگی و جاری شدن ترشحات مخاطی از بینی و دهان شروع میگردد ،سپس قولنج حاد روده و معده ظاهر می گردد . در موقع ظهور مسمومیت می توان از مسهلات روغنی ، مواد لعاب دار ، مقویات عمومی و قلبی برای درمان دامهای مسموم استفاده به عمل آورد .

منابع:

1- دهشیری ، ع 1378. زراعت كلزا . دفتر تولید برنامه های ترویجی و انتشارات فنی 

2- شماع ، م وه ،ساعدی . 1370 . گیاهان سمی و تاثیر مسمومیت آنها در حیوانات . انتشارات دانشگاه تهران .

3- عزیزی م و ا . سلطانی و س خاوری ، 1378 . كلزا، فیزیولوژی ، زراعت ، به نژادی ، تكنولوژی زیستی . انتشارات جهاد دانشگاهی مشهد .

4- Berayan doig 2002 . brassica crops for hay and silage ( canola and mustard)

5- D Arce Mcmillam .2002. canola gets new life as feed silage .google search .

6- Hoppe .2001 . voluntree camola a good forage google search .

مجله دامدار شماره 161


انگلهای خارجی دام

انگلهای خارجی دام                                                             

انگلهای خارجی در تمام گونه های جانوری وجود داشته و خسارات فراوانی به دامها وارد می نمایند . این انگلها عمدتا به سه صورت به صنعت دامپروری خسارت وارد می كنند :‌
-  كاهش بازدهی دامها به علت ایجاد بیماریهای پوستی ، كم خونی ،‌لاغری و كاهش رشد دامها .
- انتقال عوامل بیماریزا مانند بابزیوز در گوسفند ، تیلریوز در گاو ، بیماری ویروسی تب خونریزی دهنده كریمه ـ كنگو و انسفالیت ناشی از كنه .
- ایجاد خسارت به پوست و چرم و فرآورده های دامی و كاهش تولید گوشت .

انگلهای خارجی عمدتا شامل انواع كنه ، جرب ، شپش و انواع مگسها و لارو آنها هستند .
كنه :
(Tick)كنه از شاخه بند پایان و زیر شاخه شلیسراتها هستند . كنه ها دارای انواع یك میزبانه ،‌دو میزبانه و سه میزبانه هستند .كنه های ایكسودس ، هیالوما و بوافیلوس از خانواده كنه های ایكسودیده ( كنه های سخت ) بوده و عمدتا در نشخوار كنندگان ایجاد بیماری می كنند .كنه های ارگاس پریسكوس ( كنه مرغی ) از خانواده كنه های آرگاسیده ( كنه های سخت بوده و عمدتا در نسخوار كنندگان ایجاد بیماری می كنند .كنه های ارگاس پرسیكوس ( كنه مرغی ) از خانواده های كنه های آرگاسیده ( كنه های نرم ) هستند .كنه ها در انتقال بیماریهای تك یاخته های خونی مانند بابزیوز و تلیریوز در گوسفند و گاو و بیماریهای ویروسی مانند تب خونریزی دهنده كریمه ، كنگو و نیز بیماری اسپیروكتوز در دامها اهمیت خاصی دارند .

كنترل : استفاده از انواع سموم حشره كش مانند كومافوس ، فن والریت ، پرمترین و فلومترین در مبارزه با این انگلها موثر می باشند .

جرب : (Mite)جربها به 4 دسته پسوروپتیك ، ساركوپتیك و دمودكتیك تقسیم می شوند جربها در داخل پوست یا روی پوست میزبان خود به صورت دائمی زندگی می كنند و فرم بالغ آنها دارای هشت پا بوده ، تخم مرغی شكل و سفید رنگ است و قطر آنها حدود 5/0 میلیمتر می باشد .جربها در حیوانات اهلی ایجاد انواع بیماریهای پوستی مانند درماتیت ، ریزش پشم پشم و مو ، خارش ، چروكیدگی و زخمهای پوستی می كنند .

روش مبارزه :‌حمام دادن دامها با سمومی مانند كومافوس . فوسمات و توكسافن و نیز حشره كشهای تزریقی سیستمیك ماند آیورمكتین موثر می باشد .

شپش : (
Lice)شپشها دو دو گروه عمده شپشهای خونخوار و شپشهای گزنده تقسیم می شوند . شپشهای خونخوار باعث بروز كم خونی در میزبانی شده و بیماریهای عفونی را منتقل می نمایند . این شپشها عمدتا در دامها دیده می شوند . شپشهای گزنده باعث بروز خارشهای پوستی و اذیت و آزار میزبان شده ، تحریك پوستی ، موریختگی ، ایجاد دلمه را سبب می شوند . این انگلها عمدتا در پرندگان دیده می شوند .

روش مبارزه :‌در درمان شپشها عمدتا از تركیبات ارگانوفسفره استفاده یم شود . استفاده از از سم به صورت پودر و یا پور ـ آن ( ریختن مستقیم ) موثرتر است .

سایر انگلهای خارجی دامها :‌انواع میاز  ، هیپودرما ، انواع كك ، انواع درماتومیتها ، انگلهای خارجی زنبور عسل مانند كنه واروا و غیره .


صنعت شیر در امریکا و نژادهای گاو شیری

                   صنعت شیر در امریکا و نژادهای گاو شیری

توسعه صنعت شیر

پایگذاری صنعت شیر در هر کشوری به سه عامل بستگی دارد

1-  بازار مناسب برای شیر و فراورده ها ی شیر

2-  وسایل و نیروی انسانی ماهر برای جمع آوری  عمل آوری و توزیع شیر

3- تامین مداوم شیر با کیفیت مطلوب

برخی از تغییرات اصلی صنعت شیر به وضعیت کنونی :

- گسترش علم باکتری شناسی باعث ابداع روشهایی برای مهار بیماریها و باکتریهای مضر شد.

- کارخانه های پنیرسازی: اولین کارخانه پنیرسازی درایالات متحده در سال 1851 درآیندا نیویورک تاسیس شد

- انجمن گاوداران نژاد اصیل که در حدودسال1860 شروع به کار کرد.

- تاسیس ترویج به فرمان اسمیت- لور در سال 1914 باعث شد که اطلاعاتی که در آژمایشگاههای علمی جمع آوری می شود مستقیماً به گاودارها، عمل آورندگان شیر و مشتری ها برسد.

- مهار بیماریهای گاو بخصوص بیماریهای مشترک بین انسان و دام.

- علاوه بر اینها میتوان به ساخت یخچال ، ماشینهای شیر دوشی و وسایل الحاقی همچون همزن ها ، ظروف کره سازی ، صافی ، یخچال بستنی ، ظروف شیشه ای و کاغذی جهت نگهداری و حمل شیر، وسایل بطری پر کنی خودکار و تانک های بزرگ و کامیون های حمل شیر را بر شمرد.

   تولید شیر

صنعت شیر در امریکا در نواحی اطراف دریاچه های بزرگ و بخش شمال شرقی و همچنین ایالت کالیفرنیا ، ایالت های اصلی تولید کننده شیر هستنند.

صنعت شیر در این مناطق بر اساس چندین عامل پایه گذلری شده است

1- این مناطق دارای بیشترین جمعیت انسانی هستنند.

2- مناطق مرکزی و شمال شرقی به کمربند علوفه و مرتع معروف اند.

3- آب و هوای دریاچه های بزرگ و ایالت های شمال شرقی شبیه به شمال اروپاست.

    طبقه بندی بر اساس استفاده و اصالت

نژادهای گاو را می توان بر اساس استفاده های که از آنها میشود به شیری ، گوشتی و دو منظوره تقسیم کرد.

گاوها را می توان بر اساس اصالت نیز طبقه بندی کرد . گاوی که انساب آن را میتوان تا گاوهای پایه ردیابی نمود به عنوان گاو نژاد اصیل می شناسند .

یک گاو تقریبا خالص شده به عنوان گاوی غیر اصیل که مشخصات اصلی یک نژاد را دارد تعریف می شود.

و در اغلب موارد ، به گاوی اطلاق می شود که زائیده یکی از گاوهای اصیل باشد و توسط اتحادیه نژاد ثبت نام نشده است. یک گاو دو رگه گاوی است که بر اثر آمیزش دو نژاد کاملا متفاوت حاصل می شود. به گاوی که دو رگ نیست ولی مشخصات اصلی یک نژاد را نیز ندارد " اسکراب " می گویند.

هلیشتاین- فریزین: هلیشتاین فریزین اسم رسمی نژاد است. در اروپا معمولا فریزین به گاوی که اجداد اروپایی دارند و هلیشتاین به گاوهای که اجداد آنها از امریکای شمالی است اطلاق می شود. وزن مطلوب گاوهای هلیشتاین نر و ماده بالغ به ترتیب 1000 و 680 کیلو گرم می باشد. گاوهای هلیشتاین به بیشترین تو لید کننده شیر با کمترین درصد چربی شهرت یافته اند.

گوساله هابی این نژاد در میان سایر نژادهای شیری در هنگام تولد بالاترین وزن را دارند. واین ویژگی همرته با رنگ سفید چربی بدن ، آنها را برای تولید گوشت سفید گوساله مناسب می سازد. هلیشتاین دیرتر از جرسی ، گرنزی ، و ایر شایر بالغ می شود.

جرسی: کوچکترین نژاد گاوهای شیری جرسی است که به دلیل چربی زرد برای تولید گوشت قرمز و گوشت سفید گوساله ارزش چندانی ندارد. شیر جرسی ها در مقایسه با سایر نژادها بیشترین درصد چربی و همچنین مواد جامد بدون چربی را دارد. جرسی ها نسبت به تمامی نژادهای دیگرزودتر بالغ می شوند و سریعتر به اوج تولید شیر می رسند. شیر نژاد جرسی به علت کاروتن زیاد زرد رنگ می باشد. گاوهای جرسی به خلوص نژادی شهرت دارند.

گرنزی: گرنزی تا حدی از جرسی بزرگتر است. درصد چربی و همچنین درصد کل مواد جامد بدون چربی در شیر این نژاد اندکی کمتر از جرسی است اما رنگ شیر آن به علت وجود مقدار بیشتر کاروتن زردتر است. وزن گوساله های گرنزی هنگام تولد کمی بیش از گوساله های جرسی است. اندازه کوچکتر ورنگ زرد چربی لاشه موجب می شود که اینها نیز برای تولید گوشت قرمزو گوشت سفید گوساله مناسب نباشد. گرنزی ها دیرتر از جرسی ها بالغ می شوند و قدرت چرای آنها به خوبی جرسی ها نیست. گاوهای گرنزی تا حد بسیار بالایی مطیع و رام می باشند.

براون سوئیس: قدیمی ترین نژاد شیری براون سوئیس است. براون سوئیس از نظر وزن بعد از هلیشتاین حایز مقام دوم است. رنگ قهوه ای براون سوئیس از خیلی روشن تا خیلی تیره متفاوت است. براون سوئیس حیوانی رام ولی کمی لجباز است. این نژاد به سبب اندازه نسبتا بزرگ ، وزن زیاد گوساله ها ، چربی سفید بدن برای پرواربندی و گوشت سفید گوساله تا حد هلیشتاین مقبولیت یافته است. براون سوئیس دیر بالغ می شود و نسبت به نژادهای دیگر دیرتر به اوج تولید می رسند. چرای روی دامنه کوهها منجر به قدرت چرای برتر در این نژاد شده است.

ایرشایر: ایرشایر آخرین نژاد اصلاح شده است. آب وهوا در منطقه ایر در زمان زیادی از سال سرد و نمناک است. گاوهای ایرشایر در طی روند اصلاح نژاد خود به دلیل عدم حاصلخیزی زمینهای منطقه ، مقدار نسبتا اندکی علوفه در دسترس داشته اند این وضعیت بقای حیوانات قوی بنیه و دارای قدرت چرای خوب را به وجود آورده است . گاوهای ایرشایر بزرگتراز گاوهای گرنزی و جرسی است و رنگ آنها از قرمز تا قهواه ای مایل به قرمز و سفید متغیر دارند . گوساله های این نژاد به دلیل وزن و تولید نسبتا پایین برای تولید گوشت گوساله ارزش متوسطی دارند. گاوهای حذفی و گاوهای مازاد نیز برای تولید گوشت دارای ارزش متوسطی می باشند. زیرا خیلی سریع چاق می شوند و دارای چربی سفید هستند. چربی شیر این نژاد 4 درصد و مواد جامد بدون چربی شیر آنها کمتر از گرنزی و جرسی است. شکل پستان این نژاد در مقایسه با اغلب نژادهای دیگر بهترین می باشد.

شورت هورن شیری: نژاد شورت هورن شیری به عنوان نژادی دو منظوره برای تولید شیر و گوشت معروف است. اندازه نسبتا بزرگ آنها امتیازی مثبت برای تولید گوشت و پرداخت قیممت بالا برای گاوهای حذفی است. گوساله های این نژاد به دلیل وزن پایین در هنگام تولد ( 24 تا 36 کیلوگرم ) در مقایسه با گوساله های هلیشتاین و براون سوئیس برای تولید گوشت سفید برتری کمتری دارند. شیر آنها برای مصرف مستقیم و تهیه پنیر کاملا مناسب است. رنگ حیوان از تقریبا سفید تا قرمز متغیر است. ولی بیشتر داری ترکیبی از هر دو رنگ می باشند که به رنگ سرخ تیره معروف است.

انجمن های ثبت نژاد: وظیفه اصلی انجمن های نژاد حفظ اصالت گاوها از طریق ثبت مشخصات آنها می باشد. انجمن های نژادی همچنین انتقال مالکیت گاوها را ثبت می کنند علاوه بر این انجمن های فوق وظیفه ثبت مشخصات مربوط به ارزیابی نوع و تولیدات گاوها نژاد مورد نظر خود را نیز بر عهده داشتند. هدف اصلی انجمن های نژادی توسعه نژاد است . به این منظور دو برنامه اساسی انجام می شود ، یکی نگهداری از رکوردهای تولید است و دومین هدف بهبود تیپ است. یکی دیگر از اهداف اصلی هر انجمن نژادی ، ترفیع نژاد است.

انجمن گاوهای اصیل شیری: هدف این انجمن تلاش همسو و هماهنگ ، برای پیشرفت گاوهای شیری بوده است.

از برنامه های تدارک دیده این انجمن:

1- کارت های شماره گذاری هماهنگ برای گاوهای شیری و گاو نر

2- مجوعه قوانین هماهنگ برای آزمونهای رسمی

3- مجموعه قوانین و مقررات هماهنگ برای ثبت گاوهای که با استفاده از تلقیع مصنوعی جفت گیری شده اند.

4- فهرست گروههای گاوهای شیری برای نمایش های منطقه ای ، ایالتی وملی

5- فهرست مجموعه مسائل اخلاقی برای فروش های عمومی و خصوصی

انتخاب یک نژاد:

1- انتخاب نژادی است که بتواند شرایط بازار فعلی و آینده را برآورده سازد.

2- تمایلات شخصی برای بعضی از گاوداران مهم است.

3- انتخاب نژاد رایج در منطقه در خرید و فروش دام مازاد نکته مثبت دیگری است.

4- آب و هوا در بعضی از مناطق به خصوص مناطق گرم جنوبی مهم است.

5- قدرت چرا باید مورد نظر باشد.

6- قوی بودن گوساله ها مسئله مهم دیگری است که به وزن گوساله ها در موقع زایمان بستگی دارد.

      

 

 

 

 

 


نکاتی پیرامون آنفلوانزای طیور

نکاتی پیرامون آنفلوانزای طیور


بیماری آنفلوانزا طیور بوسیله تیپ A ویروس آنفلوانزا ایجاد می شود. علائم این بیماری متنوع بوده و بر اساس نوع ویروس، مقاومت میزبان و شرایط محیطی می تواند از یك بیماری خفیف با تلفات كم و یا بدون مرگ و میر تا بیماری بسیار كشنده و واگیردار متغیر باشد.

میزبان ها: انواع ویروس های این بیماری از اردك بیشتر از سایر پرندگان جدا شده است. پرندگان آبزی نسبت به طیور اهلی در برابر بیماری مقاومتر هستند. ویروسهایی كه هیچ نوع علایم آشكاری در پرندگان آبزی ایجاد نمی نمایند می توانند  برای طیور اهلی بسیار كشنده باشند. در میان طیور اهلی نیز بوقلمون سریعتر از مرغ به بیماری مبتلا می شود.

انتقال: پرندگان آبزی به عنوان مخزن ویروس عمل نموده وعامل بیماری را در دستگاه گوارش خود حمل و از طریق مدفوع محیط را آلوده می كنند. عامل بیماری از طریق تنفس ذرات حاوی ویروس به پرندگان حساس منتقل می شود. این ویروس به وسیله ترشحات بینی و دستگاه گوارش و همچنین از طریق مدفوع پرندگان مبتلا در محیط گسترش می یابند.

نشانی های بیماری: علایم بروز بیماری آنفلوانزای طیور بسیار متغییر است. در برخی گله ها تنها دلیل عفونت افزایش میزان تیتر پادتن در سرم خون است. این بیماری همچنین می تواند دستگاه تنفسی، گوارشی، تولید مثل و سیستم عصبی را مبتلا سازد. كاهش مصرف خوراك و افت تولید تخم مرغ از علایم اولیه و قابل پیش بینی بیماری هستند.

پیشگیری و كنترل: پرندگان وحشی و مدفوع آنها را باید بعنوان اصلی ترین منبع ویروس در نظر گرفت و ممانعت از تماس مستقیم طیور اهلی با این پرندگان و مدفوع مهم ترین را ه پیشگیری است. بازارهای فروش پرندگان زنده منبع مهم آنفلوانزای پرندگان هستند. ممانعت از برگزاری چنین بازارهایی و آموزش كاركنان مرغداری از خطر وارد شدن به این اماكن و نیز ممانعت از نفوذ بیماری به گله های پرورشی از طریق محدود كردن هر نوع تماس، امری بسیار حائز اهمیت در بحث پیشگیری از ببیماری هستند. پرندگان آلوده طی دو هفته اول آلودگی از طریق بزاق، ترشحات بینی و مدفوع ویروس را دفع می كنند. چهار هفته پس از عفونت دیگر نمی توان ویروس را شناسایی نمود. بنابراین بهترین شیوه پیشگیری ممانعت از تماس پرندگان حساس و پرندگانی است كه به تازگی مبتلا شده اند.  

رعایت معیارهای امنیت زیستی( شامل قرنطینه كامل، انتخاب جوجه سالم با حمل و نقل اصولی، پوشیدن لباس كار و چكمه، استفاده از حوضچه های ضدعفونی، پاكسازی و انجام ضد عفونی كامل مرغداری، واكسیناسیون صحیح بر علیه سایر بیماریها و غیره) در امر پیشگیری از بیماری بسیار حائز اهمیت است. ویروس بیماری از طریق مدفوع پرندگان مبتلا موجب آلوده شدن وسایل و لباس های كار در نتیجه گسترش بیماری می شود. نظارت بر رفت و آمد بین گله های سالم و مبتلا در پیشگیری از بیماری ضروری می باشد.

پاكسازی و ضدعفونی: ویروس آنفلوانزا نسبت به اغلب مواد پاك كننده و عوامل ضدعفونی حساس است. همچنین این ویروس به سهولت در اثر حرارت و خشكی غیر فعال می شود. قابل ذكر است كه ویروس بیماری بخوبی توسط مواد آلی (مدفوع، خون، ترشحات، خوراك، ‌پر، بستر و ..) محافظت می شود و می توان پس از 105 روز ویروس را از كود مرغی جدا ساخت. توجه نمایید كه خارج نمودن كامل مواد آلی قسمت اصلی یك ضدعفونی موثر می باشد. سالن های آلوده می باید برای چندین روز حرارت داده شوند تا ویروسها غیر فعال شوند. مواد آلی باید از سالن ها خارج و سپس پاكسازی كامل و ضد عفونی تمام سطوح انجام پذیرد. بستر و كود آلوده از عوامل عمده مشكل ساز هستند و به منظور اطمینان از عدم گسترش آلودگی باید این مواد را به كمپوست تبدیل یا دفع كامل معدوم نمود.

 

 

 

گردآوری: دکتر محسن قهار





آخرین پست ها


آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :