بررسی وضعیت تغذیه پروتئین در گاوهای شیرده با استفاده از شاخص نیتروژن اوره ای شیر

باشتنی مسلم*,فرهنگ فر همایون,نعیمی پوریونسی حسین,اصغری محمدرضا

* گروه علوم دامی، دانشگاه بیرجند

به منظور مطالعه وضعیت تغذیه پروتئین در گاوهای شیرده با استفاده از شاخص نیتروژن اوره ای شیر 5 (MUN) گله گاو شیری نژاد هلشتاین انتخاب شدند. از هر گله 5 راس گاو شیرده به صورت تصادفی انتخاب گردید. گاوهای انتخاب شده چند بار زایش و در اوایل شیردهی بودند، به صورتی که به طور متوسط 45±7 روز از شروع شیردهی آنها گذشته بود. نمونه گیری از شیر و خوراک به مدت 6 ماه از تیر تا آذر ماه 1385 از توده شیر و از 5 گاو انتخاب شده انجام گرفت. در طول 6 ماه ضمن نمونه گیری ماهیانه از خوراک گله ها، هرگونه تغییر در جیره یا سایر اعمال مدیریتی ثبت شد. تجزیه آزمایشگاهی نمونه های خوراک و محاسبه ترکیبات مواد مغذی تامین شده از آنها نشان داد که جیره های استفاده شده در گله های مختلف جوابگوی تامین نیاز گاوها در هر گله طبق توصیه های احتیاجات مواد مغذی گاوهای شیری (2001, NRC) بود. نتایج MUN توده شیر در بین گله ها نشان داد که تفاوت معنی داری بین آنها وجود ندارد، ولی وقتی بین ماه های مختلف بررسی شد تفاوت معنی دار بود (p<0.05). سایر ترکیبات شیر (درصد مواد جامد کل، چربی، پروتئین کل، نیتروژن غیرپروتئینی و لاکتوز) مربوط به نمونه های توده شیر بین گله ها و ماه ها معنی دار نبود. نتایج MUN گاوهای انفرادی بین گله ها و ماه ها نشان داد که تفاوت معنی داری (P<0.05) بین آنها وجود دارد. ضریب همبستگی بین غلظت MUN در نمونه های توده شیر و گاوهای انفرادی مثبت، معنی دار و برابر 75/0 بود. مقایسه نتایج MUN توده شیر و گاوهای انفرادی در سطح گله و ماه های مختلف نشان داد که به علت تنوع کمتر بین غلظت MUN توده شیر در سطح گله، از آن بهتر می توان به عنوان شاخص وضعیت تغذیه پروتئین در گاوهای شیرده استفاده کرد.

كلید واژه: نیتروژن اوره ای شیر، گاوهای هلشتاین، تغذیه پروتئین