نکاتی پیرامون آنفلوانزای طیور


بیماری آنفلوانزا طیور بوسیله تیپ A ویروس آنفلوانزا ایجاد می شود. علائم این بیماری متنوع بوده و بر اساس نوع ویروس، مقاومت میزبان و شرایط محیطی می تواند از یك بیماری خفیف با تلفات كم و یا بدون مرگ و میر تا بیماری بسیار كشنده و واگیردار متغیر باشد.

میزبان ها: انواع ویروس های این بیماری از اردك بیشتر از سایر پرندگان جدا شده است. پرندگان آبزی نسبت به طیور اهلی در برابر بیماری مقاومتر هستند. ویروسهایی كه هیچ نوع علایم آشكاری در پرندگان آبزی ایجاد نمی نمایند می توانند  برای طیور اهلی بسیار كشنده باشند. در میان طیور اهلی نیز بوقلمون سریعتر از مرغ به بیماری مبتلا می شود.

انتقال: پرندگان آبزی به عنوان مخزن ویروس عمل نموده وعامل بیماری را در دستگاه گوارش خود حمل و از طریق مدفوع محیط را آلوده می كنند. عامل بیماری از طریق تنفس ذرات حاوی ویروس به پرندگان حساس منتقل می شود. این ویروس به وسیله ترشحات بینی و دستگاه گوارش و همچنین از طریق مدفوع پرندگان مبتلا در محیط گسترش می یابند.

نشانی های بیماری: علایم بروز بیماری آنفلوانزای طیور بسیار متغییر است. در برخی گله ها تنها دلیل عفونت افزایش میزان تیتر پادتن در سرم خون است. این بیماری همچنین می تواند دستگاه تنفسی، گوارشی، تولید مثل و سیستم عصبی را مبتلا سازد. كاهش مصرف خوراك و افت تولید تخم مرغ از علایم اولیه و قابل پیش بینی بیماری هستند.

پیشگیری و كنترل: پرندگان وحشی و مدفوع آنها را باید بعنوان اصلی ترین منبع ویروس در نظر گرفت و ممانعت از تماس مستقیم طیور اهلی با این پرندگان و مدفوع مهم ترین را ه پیشگیری است. بازارهای فروش پرندگان زنده منبع مهم آنفلوانزای پرندگان هستند. ممانعت از برگزاری چنین بازارهایی و آموزش كاركنان مرغداری از خطر وارد شدن به این اماكن و نیز ممانعت از نفوذ بیماری به گله های پرورشی از طریق محدود كردن هر نوع تماس، امری بسیار حائز اهمیت در بحث پیشگیری از ببیماری هستند. پرندگان آلوده طی دو هفته اول آلودگی از طریق بزاق، ترشحات بینی و مدفوع ویروس را دفع می كنند. چهار هفته پس از عفونت دیگر نمی توان ویروس را شناسایی نمود. بنابراین بهترین شیوه پیشگیری ممانعت از تماس پرندگان حساس و پرندگانی است كه به تازگی مبتلا شده اند.  

رعایت معیارهای امنیت زیستی( شامل قرنطینه كامل، انتخاب جوجه سالم با حمل و نقل اصولی، پوشیدن لباس كار و چكمه، استفاده از حوضچه های ضدعفونی، پاكسازی و انجام ضد عفونی كامل مرغداری، واكسیناسیون صحیح بر علیه سایر بیماریها و غیره) در امر پیشگیری از بیماری بسیار حائز اهمیت است. ویروس بیماری از طریق مدفوع پرندگان مبتلا موجب آلوده شدن وسایل و لباس های كار در نتیجه گسترش بیماری می شود. نظارت بر رفت و آمد بین گله های سالم و مبتلا در پیشگیری از بیماری ضروری می باشد.

پاكسازی و ضدعفونی: ویروس آنفلوانزا نسبت به اغلب مواد پاك كننده و عوامل ضدعفونی حساس است. همچنین این ویروس به سهولت در اثر حرارت و خشكی غیر فعال می شود. قابل ذكر است كه ویروس بیماری بخوبی توسط مواد آلی (مدفوع، خون، ترشحات، خوراك، ‌پر، بستر و ..) محافظت می شود و می توان پس از 105 روز ویروس را از كود مرغی جدا ساخت. توجه نمایید كه خارج نمودن كامل مواد آلی قسمت اصلی یك ضدعفونی موثر می باشد. سالن های آلوده می باید برای چندین روز حرارت داده شوند تا ویروسها غیر فعال شوند. مواد آلی باید از سالن ها خارج و سپس پاكسازی كامل و ضد عفونی تمام سطوح انجام پذیرد. بستر و كود آلوده از عوامل عمده مشكل ساز هستند و به منظور اطمینان از عدم گسترش آلودگی باید این مواد را به كمپوست تبدیل یا دفع كامل معدوم نمود.

 

 

 

گردآوری: دکتر محسن قهار