تبلیغات
بزرگترین بانک مقالات علوم دامی

بیوتكنولوژی در تولید دامهای اهلی

 

بیوتكنولوژی در تولید دامهای اهلی
مترجم:ژیلا توپچی خسرو شاهی،كارشناس بخش دامپروری مركز تحقیقات كشاورزی آذر بایجانشرقی


بیوتكنولوژی مزایای جدیدی برای تولید كنندگان روستایی منطقه در سطح كوچك دارد. یكی از مهمترین آنها قیمت كم واكسنها می باشد. استفاده دیگر، توسعه تولیدات جدید شامل مواد مغذی دامی ،غذاوداروهای تهیه شده از تولیدات دامی است.طبق بررسی منطقه ای FFTC اخیرا صورتی از تولیدات وتكنولوژیهای مفید تنظیم شد.
اصلاح نژاد دامهای اهلی
اصلاح نژاد دامهای اهلی از نظر كلاسیك خیلی موفق بوده وروند آهسته ای دارد.چندین دهه نیاز است یك جمعیت دام اهلی با رفتارهای ژنتیكی پیشرفته اصلاح شوند.بیوتكنولوژی راه را برای تولید آسانتر دامها با ویژگیهای ژنتیكی پیشرفته جهت تكثیر سریع این دامها هموار می كند.یك پیشرفت مهم در انتقال جنین در جنینهای بدست آمده از ماده های اصلاح شده ممتاز میباشد كه جهت آبستنی به دامهای دیگر منتقل می شود.این ماده ها شاید تخمهای بیشتری نسبت به نرمال تولید كنند. در نتیجه تزریقات هورمونی كه باعث ایجاد چند تخمك گذاری (superovulation ( میشود، نه تنها جنین بلكه تخمهای لقاح نشده (اووسیت)را میتوان از مادران ممتاز بدست آورد.تلقیح مصنوعی جهت تولید چندین جنین از طریق انتقال به مادران غیر وابسته جهت دوره آبستنی انجام می شود.پیشرفتهای دیگر در استفاده از بیوتكنولوژی در تولید دامها شامل تولید كلون ها (از نظر ژنتیكی ،نتاج یكسان )،تكنیكهای پیشرفته منجمد كردن اسپرم كه برای تلقیح مصنوعی به كار می رود.در تولیدطیور این امكان وجود دارد كه جنینهای جوجه را بارور كرد و آن را داخل یك تخم مصنوعی كشت داد تا آماده تخم گذاری شود.این عمل امكان دستكاری در یك مرحله جدید قبل از تشكیل تخم را می دهد.از لحاظ ژنتیكی دامهای ممتاز هنوز هم مثل همیشه اساس اصلاح نژاد دامی می باشند. بهر حال با بیوتكنوژی از بهترین دامهای ماده به عنوان یك منبع ماده ژنتیكی برتر نسبت به یك منبع مستقیم نتاج استفاده می شود.این بدین معناست كه آنها یك سرعت تولید مثلی بالاتری نسبت به دیگران دارند. گاومیش آبی به عنوان مثال هر دو سال یكبار فقط یك گوساله تولید می كند. superovulation و انتقال جنین بدین معناست كه گاومیش تنها جهت پرورش چندین گوساله هر سال مورد استفاده قرار بگیرد.
سلامتی دام
تست نقصهای ژنتیكی
بیوتكنولوژی شامل تست DNA از نمونه های خون میباشد كه اكنون میتواند برخی ضعفهای ژنتیكی را تشخیص دهد.دامهای حامل ژنها ی ناقص قبل از استفاده برای اصلاح نژاد تشخیص داده می شود.خوكها با این ژن نسبت به استرس آسیب پذیرند.آن علایم به هنگام داد وستد یا انتقال برای فروش زیاد می شود.در شرایط استرس خوكها با این سندرم لرزش ماهیجه یا دم را نشان می دهند.تنفس آنها ضعیف شده ،پوستشان قرمز و پر از لكه و درجه حرارت بدن افزایش می یابد.در نتیجه حیوان شاید ضعیف شده یا بمیرد. از معایب دیگر سندرم اینكه لاشه حیوان كشتار شده اغلب رنگ پریده و دارای گوشت خراب است كه باعث كاهش قیمت آن می شود.این دلیل كاهش اقتصادی سندرم ناقوس مرگ میباشد.رابطه ای بین حساسیت به هالوتان واختلال استرسی مربوط به خوك پیدا شد.با استفاده از ماسك ،گاز هالوتان به خوكچه درطول 3دقیقه داده شد.وقتی به خوكها با سندرم استرس خوكی ،هالوتان داده شداعضای بدن محكم وسفت شد.این علایم در خوكهای نرمال دیده نشد.یك تست جدیدDNA كه میتواند ژن تولید كننده سندرم استرس خوكی را تشخیص دهدكشف شده است.خوكهای حامل این ژن شناسایی شده واز برنامه های اصلاح نژادی خارج شده است.
بیماریهای ژنتیكی گله
چند تست DNA برای كشف بیماریهای ارثی گله در دسترس است كه برای نژادهای اصلاح شده ملی ژاپن استفاده می شود.این تستهادر گاوهای نر گوشتی جوان مورد استفاده در برنامه های تلقیح مصنوعی بكار می روند. موقعیتها ی شناسایی شده با این تستها شامل چسبندگی گویچه های سفید خون كه باعث عفونتها ی مكرر باكتریایی،توقف رشد ومرگ در طول اولین سال زندگی وكمبودفاكتور 13كه از لخته شدن خون به طور نرمال جلوگیری می كندمی شود.تعدادی به دلیل خونروی شدید ازبند ناف و بقیه از خونریزی داخلی خواهند مرد.
واكسنهای جدید برای دامها ی اهلی
یكی از مهیج ترین تولیدات بیوتكنولوژی یكسری واكسنها ی جدید جهت حفاظت دامها از امراض است.برخی از آنها ارزانتر بوده ،موثرتر از واكسنهای موجود می باشد.بقیه ، واكسنهای جدیدی هستند كه عمل حفاظت در مقابل برخی بیماریهای عفونت زا را انجام می دهند.برخی مثالها از واكسنهای جدید شامل واكسنهای تركیبی درخوكها كه در مقابل 3نوع عفونت شش حفظ می كند.در كره ،یك واكسن مؤثرتروجدید دربرابر تب خوكی،یك بیماری بسیار عفونی با نسبت مرگ زیاد وجود دارد.در فیلیپین از بیوتكنولوژی جهت توسعه واكسن پیشرفته ای برای حفاظت گله و گاومیش آبی در برابرعفونی شدن خون ،یك عامل مهم مرگ برای هر دو گونه ، استفاده می شود. دیگر دانشمندان در فیلیپین از بیوتكنولوژی برای گسترش واكسنهای جدید در برابر كلرای ماكیان و بیماری نیوكاسل طیور استفاده می شود.این واكسنهای مهندسی زیستی جدید نه تنها مؤثرتر از واكسنهای قدیمی هستند بلكه سالمتر نیز می باشند. واكسنهای متداول گاهی حالت سمی داشته وباعث بسیاری از بیماریها می شوند كه باید جلوگیری شود. واكسنهای جدید از نظر ژنتیكی برای جلوگیری از این واقعه درست شده اند.آنها همچنین در درجه حرارت اتاق پایدارندو نیاز به نگهداری در یخچال ندارند.این یك مزیت مهم برای نگهداری آنها در كشورهای گرم می باشد.
راههای جدید استفاده از واكسنها
واكسنهای جدید وتوسعه یافته بابیوتكنولوژی برای هدفهای كاملا جدید استفاده می شوند.واكسنهای قدیمی جهت حفاظت در مقابل امراض با تحریك سیستم ایمنی به كار می روند.برخی از عملكردهای واكسنهای جدید شامل توسعه اثر ضریب تبدیل غذایی یاتغییر تولید هورمون برای افزایش سرعت رشد می باشد.اشخاص دیگر میتوانند تولید شیر راتحریك كرده یا لاشه با كیفیت بهتر با گوشت كم چربی تولید كنند.
محصولات حیوانی جدید از بیوتكنولوژی
یكی از مهمترین اهداف بیوتكنولوژی ردیف تازه ای از محصولات دامی با ارزش مكمل تولیدات سنتی از دامهای زنده (پشم ،شیر) ومرده ( گوشت وچرم) می باشد. این پیشرفت هنوز در مراحل اولیه اش می باشد.برخی از این محصولات درزیرآورده شده::
تركیبات غذایی وغذاهای جدید
پپتید های فعال از نظر بیو لوژیكی از خون حیوان در كشتار گاهها استخراج می شود.این می تواند به عنوان یك افزودنی غذایی جهت افزایش سلامت انسان استفاده شود.محصولات جدید دیگری از خون دام استخراج شده وبه عنوان رنگ كننده های مواد غذایی كه میتواند جایگزین نیترات در تولیدات گوشتی شوداستفاده می شود. بیوتكنولوژی همچنین باعث افزایش شیر ومحصولات شیری می شود. لاكتوفرین انسانی یك پروتئین مهم در رژیم بچه ها میتواند توسط گاوهای ترانس ژنیك تولید شود. ژنهایی كه كازئینها را به شیر می افزایند در پنیر سازی استفاده می شوند.اینچنین شیری سریعا لخته بسته ودلمه محكمتری دارد.دانشمندان همچنین اقداماتی در زمینه بر داشتن پروتئینهایی از شیر هستند كه باعث میشود لاكتوز غیر قا بل تحمل شود. این عمل تقاضای تولیدات شیری را در آسیا افزایش می ذهد.چون0 9%مردم آسیا لاكتوز را تحمل نمی كنند.
                               

                           


تلفن همراه و مرگ جنین جوجه ها

تلفن همراه و مرگ جنین جوجه ها

ترجمه :
مهندس آرش جوانمرد- فارغ التحصیل كارشناسی ارشد ژنتیك و اصلاح نژاد دانشگاه تهران


گروه تحقیقاتی ما در گزارشات قبلی خود، تاثیرات ممتد امواج الكتررمغناطیسی ساطع شده از كامپیوتر و تلویزیون را بر روی مرگ و میر جنینهای حاصل از جوجه كشی مصنوعی طیور را ارائه دادند. در این مقاله این بار سعی شده است تا تاثیرات امواج الكترو مغناطیسی ساطع شده از تلفنهای همراه را بر روی توسعه جنینهای جوجه ها، مورد بررسی قرار گیرد. به این منظور دو گروه 60 تایی از تخم مرغهای نطفه دار مورد جوجه كشی مصنوعی قرار گرفتند. تمامی شرایط محیطی مانند دما و رطوبت دستگاه و میزان نور برای هر دو گروه یكسان در نظر گرفته شده بود بطور كه در طی 21 روز جوجه كشی دمای 1±38 و رطوبت 55-45 درصد و تاریكی مطلق برای هر دو گروه تیمار آزمایشی اعمال گردید گروه اول تخمها در معرض امواج ساطع شده از تلفنهای همراه قرار گرفتند .جزئیات بیشتر اینكه هر 24 ساعت به 24 ساعت این گروه در معرض تلفنهای همراه روشنی بودند كه حدود 10 میلی متری روی تخمها و متمایل به سطح فوقانی تخمها قرار گرفتند. گروه دوم تخمها كه گروه شاهد را تشكیل می دادند ، تخمهایی بودند كه دور از امواج ساطع شده از تلفنهای همراه و بصورت معمول جوجه كشی شدند. تك تك تخمهای هر گروه با استفاده از برچسب حروف الفبا نامگذاری شدند و از روز سوم جوجه كشی تا روز سیزدهم با استفاده از كندلینگ(آزمون بررسی رشد جنین با استفاده از تابش نور بر تخم و مشاهده رگهای خونی) میزان مرگ و میر جنینی ثبت می شد. از روز 14 تا 20 بعلت كدر شدن داخل تخم، بررسی مرگ ومیر جنینی با استفاده از كندلینگ ممكن نبود . در عوض در روز 21 با استفاده از شمارش جوجه های از تخم در امده به كل تخم وارد شده به دستگاه ، میزان مرگ و میر كلی محاسبه شد. یادآور می گردد كه مدل تلفن همراه مورد آزمایش برای این تحقیق Bosch,CAATEL SL 2G2 ساخت كشور آلمان بود. نتایج آزمایش به روشنی تشان داد كه تخمهای كه به طور ممتد در معرض تشعشع امواج الكترو مغناطیسی تلفن همراه قرار گرفتند، نسبت به گروه شاهد، حاوی مرگ ومیر فاحشی بودند(6 برابر نسبت به گروه شاهد) بطور كلی از نتیجه حاصل از این تحقیق چنین بر می اید كه تا حد امكان باید از استفاده ممتد و مدام از تلفنهای همراه در طول روز اجتناب ورزید و تنها در موارد ضروری از آن استفاده نمود .

Mortality of chicken embryos exposed to EMFs from mobile phones

Youbicier-Simo BJ, Lebecq JC, Bastide M
Presented at the Twentieth Annual Meeting of the Bioelectromagnetics Society, St. Pete Beach, FL, June 1998.
(Sponsored by R.  Santini, INSA, Laboratoire de Biochimie Pharmacologie, 69621 Lyon, France.)

Conducted by: Laboratoire d'Immunologie et Parasitologie, Faculté de Pharmacie, Université Montpellier I, 34060 Montpellier Cedex 2, France.

Conclusion: Exposure to mobile phone-radiated EMFs during development worsens embryonic mortality in chickens.

Method: We previously reported that continuous exposure of chicken embryos to electromagnetic fields (EMFs) emitted by television and computer worsens embryonic death (Bioelectromagnetics, 1997, 18: 514-523).  The present study was designed to assess the effects of EMFs radiated by mobile phones on the development of chicken embryos.

Two groups of 60 eggs each were incubated (21 days, 38 ± 1°C, 45-55% humidity, permanent darkness) under the following electromagnetic exposure conditions: control group (without the telephone); exposed group (24h/24h exposure with the telephone switched on and placed downwards, 10 mm above the eggs; the letter were distributed on a plateform with locations numbered from 1 to 60; see exposure system in page 2).  The mobile phone used (Bosch, CARTEL SL 2G2, Germany) radiates in the radiofrequency band with 2 W power.  The VLF and ELF values measured at different positions at the level of the eggs are outlined as ratios, adjacent to the exposure system (page 2).  The values over and under the bar correspond to the telephone switched off and on respectively.

Embryonic mortality was evaluated by candling the eggs and numbering dead embryos at two-day intervals from embryonic day 3 (ED3) to embryonic day 13 (ED13): ED3, ED5, ED7, ED9, ED11, ED13. Counting could not be performed from ED14 to hatching (ED21) because the eggs had become so opaque (intense vascularization, increased embryo body size) that the embryos could hardly be mirrored through the shell.  For the latter period, embryonic mortality was assessed by opening the eggs from which the chicks did not hatch at ED21.

Three independent experiments were carried out.  Embryonic mortality was expressed either as cumulative mortality (previous + current counts) or as total death rate (percentage of necropsied embryos from ED3 to ED21).  In the exposed group, EMF exposure was accompanied by increased embryonic loss during the whole embryonic period, while noticeable variations in the control group occurred mainly at the end of incubation (ED21); furthermore mean total death rate (TDR) for the three experiments was 6-fold higher in EMF-exposed group than in their control counterparts (72.3% vs. 11.9%; see Table 1).  Consistently, necropsy distribution in the exposed group was essentially restricted to an area around the source of EMF (mobile phone), which contrast with rather sparse distribution in the control group (see the diagrams of cumulative mortality in page 2).

Together these findings demonstrate that exposure to mobile phones-radiated EMFs during development worsens embryonic mortality

 


اثرات پروتئین و انرژی مصرفی بر تولیدمثل در گاوهای شیری

بهاره طاهری

 كارشناس ارشد دامپروری

مقدمه
تغذیه بعد از زایش، زمانیكه تولید شیر گاوهای شیری افزایش می یابد، می تواند عملكرد تولیدمثلی و به دنبال آن سودبخشی گله را تحت تأثیر قرار دهد. بطور كلی، افزایش نیازهای متابولیكی تولید بالا بهمراه نیاز های تولیدمثلی و سلامت، اثر متقابل بین تغذیه و تولیدمثل ( خصوصاً بعد از زایمان ) را به یك موضوع مهم در صنعت گاو شیری تبدیل كرده است. تحقیقات اخیر، نقش مهم تغذیه را در تولیدمثل تأیید كرده اند، و در بیشتر حالات، كمبودهای غذایی شدید باعث مشكلات و بیماریهای تولیدمثلی شده است. همچنین، مكانیسم تغذیه ای كه بر روی عملكرد تولیدمثلی تأثیرگذار است، بسیار پیچیده بوده و به طور واضح قابل تشخیص نمی باشد. با این وجود، نقش فاكتورهای غذایی مانند پروتئین و یا تعادل انرژی، و مكانیسم عملكردشان بر تولیدمثل، در سالهای اخیر، بیشتر شناخته شده است.
نقش پروتئین در تولیدمثل
به منظور افزایش تولید شیر و افزایش درآمد، تولیدكنندگان شیر سعی می كنند كه مصرف غذا را ، خصوصاً در دوره ابتدای پس از زایمان، حداكثر كنند و از آنجا كه، جیره های حاوی پروتئین بالا، در كل ، طعم بهتری داشته و مصرف غذا را افزایش می دهند، اغلب تولیدكنندگان، بیش از نیاز گاوها در طول این دوره، به دامهایشان پروتئین می خورانند. این جیره های غذایی با میزان پروتئین بالا، می توانند بازده تولیدمثلی را كاهش دهند. در بیشتر مطالعات، افزایش پروتئین خام جیره را، دلیل افزایش زمان تا اولین تخمك گذاری بعد از زایمان و افزایش تعداد سرویس ها به ازاء هر آبستنی و یا تعداد روزهای باز می دانند. به عنوان مثال، تحقیقات انجام شده در دانشگاه اورگان نشان داده است كه گاوهایی كه با پروتئین بیش از حد تغذیه شده اند ( بیشتر از 10-15 درصد نیازهای بالا ) ، تعداد سرویس بیشتری به ازاء هر آبستنی نیاز داشتند و در نتیجه فاصله گوساله زایی طولانی تری را نشان دادند. با این وجود، برخی تحقیقات دیگر، اثرات زیان آور سطوح بالای پروتئین مصرفی را بر تولید مثل نشان نداده اند. تناقض های مشاهده شده در مطالعات و تحقیقات مختلف، می تواند بدلیل منبع پروتئینی جیره مورد استفاده بجای كل پروتئین خام جیره باشد. برخی محقیقین معتقدند كه افزایش پروتئین خام جیره، لزوماً با میزان آبستنی ارتباط نخواهد داشت. علاوه بر آن، كل پروتئین خام جیره، عمل متقابل بین تولیدمثل و پروتئین مصرفی را به میزان كافی شرح نمی دهد. بطوركلی مواد پروتئینی در بخشهای تجزیه پذیر پروتئینهایشان متفاوتند. به عنوان مثال دو جیره حاوی 18 درصد پروتئین ممكن است در میزان پروتئین قابل تجزیه و غیرقابل تجزیه در شكمبه متفاوت باشند. عدم تعادل در منبع و نیاز برای پروتئین قابل تجزیه و غیرقابل تجزیه در شكمبه، هر یك ممكن است تولیدمثل را تحت تأثیر قرار دهند.
به منظور شرح چگونگی اثر منفی مصرف بیش از حد پروتئین بر باروری، 3 فرضیه كلی ارائه شده است:
1
ـ محصولات فرعی سمی متابولیسم نیتروژن از شكمبه (آمونیاك) و كبد (اوره) ممكن است به اسپرم، تخمك و یا ابقای جنین تازه، زیان برسانند.
2
ـ عدم تعادل در انرژی و پروتئین فراهم شده، ممكن است بازده تولیدمثلی را تحت تأثیر قرار دهد.
و 3ـ محصولات فرعی نیتروژن یا مصرف انرژی، ممكن است ترشح گنادوتروپین و یا هورمون پروژسترون را تغییر دهد. ( پروژسترون برای توسعه فولیكولی، عبورجنین در طول لوله رحم تا رسیدن به رحم و بطور كلی در ابقاء آبستنی مهم می باشد). این تأثیرات، ممكن است بطور منحصر بفرد و اختصاصی، همزمان با هم و یا با همكاری هم و بطور سینرژیك اتفاق بیفتند. همچنین، مقدار و منبع پروتئین نیز می تواند پروژسترون را متأثر سازد. امكان دارد كه در مقادیری از پروتئین خام جیره كه نیاز شكمبه را برای پروتئین قابل تجزیه افزایش می دهد، كاهش در غلظت پروژسترون اتفاق بیفتد. با این وجود، اثر مصرف پروتئین بر میزان پروژسترون نیاز به مطالعات بیشتری دارد و عواملی مانند، كل انرژی مصرفی و منبع پروتئین نیز باید مورد آزمایش قرار گیرند.
بدلیل تشابه تغییرات هورمونی در گاوهای تغذیه شده با جیره های حاوی پروتئین خام بالا، با آنچه كه در گاوها در اثر كمبود انرژی اتفاق می افتد، بسیاری از این آثار ممكن است ناشی از اثر متقابل با انرژی بجای اسیدهای امینه یا محصولات فرعی نیتروژنی از متابولیسم شكمبه باشد. جیره های با پروتئین بالا یا جیره های حاوی پروتئین قابل تجزیه بیش از حد، می توانند تعادل منفی انرژی را با افزایش تولید شیر شدت دهند.
بطوركلی اثرات پروتئین غذا بر باروری بسیار پیچیده بنظر می رسد، فاكتورهای مختلفی مانند سن، انرژی، پروتئین غیرقابل تجزیه در شكمبه و سلامتی رحم ممكن است واكنش به تغییرات پروتئین مصرفی را تحت تأثیر قرار دهند. به منظور حداقل كردن زیانهای اقتصادی تغذیه غیرمؤثر پروتئین بیش از حد، بر روی تولید و تولیدمثل، جیره ها باید برای تأمین مقادیر مناسبی از پروتئین قابل تجزیه و غیرقابل تجزیه در شكمبه، تهیه شوند. به عنوان مثال، برای گاوهای پر تولید و گاوهایی كه در ابتدای شیردهی هستند، 35 درصد پروتئین خام باید بصورت پروتئین غیر قابل تجزیه در شكمبه باشد. پس جایگزین كردن برخی منابع پروتئینی عبوری، خصوصاً در جیره هایی كه بر اساس یونجه (زیرا پروتئین یونجه بسیار تجزیه پذیر است) تهیه می شوند، نیاز است.
نقش تعادل انرژی در تولیدمثل :
انرژی مصرفی می تواند یكی از مهمترین عوامل تغذیه ای مؤثر بر تولید گاوهای شیری باشد. انرژی مصرفی ناكافی در تلیسه ها و در گاوها در ابتدای شیردهی، عملكرد تولیدمثلی را كاهش می دهد. مصرف انرژی بیش از حد در اواخر دوره شیردهی و در دوره خشكی نیز می تواند مشكلات چاقی گاو را ایجاد كند كه خود موجب كاهش بازده تولیدمثلی آنها در دوره شیردهی بعدی می شود. زمانیكه تلیسه ها با مقادیر ناكافی انرژی تغذیه شوند، دیرتر به سن بلوغ جنسی می رسند و چنانچه جیره هایی كه دارای كمبود انرژی هستند به تلیسه هایی كه دوره های فحلی طبیعی را شروع كرده اند، خورانده شود، ممكن است موجب توقف دوره فحلی آنها شود. گاوهای شیرده پرتولید نیز، در ابتدای دوره بعد از زایمان، ناتوان از مصرف غذای كافی به منظور تأمین نیازهای انرژی برای تولید شیر هستند. وقتی كه موادغذایی مصرفی نتوانند نیازهای غذایی افزایش یافته برای تولید شیر را مرتفع سازند، تعادل منفی انرژی اتفاق می افتد. در این شرایط، نیازهای انرژی بطور ناقص و از طریق متابولیسم ذخایر بدن، مرتفع می شود كه این امر نیز به نوبه خود منجر به كاهش وزن بدن و شرایط بدنی می گردد. متابولیسم بیش از حد ذخایر بدن با تصفیه چربی كبدی بعد از زایمان و كاهش عملكرد تولیدمثلی در گاوهای شیری پرتولید همراه می باشد. البته میزان و مدت زمان تعادل منفی انرژی در طول ابتدای دوره شیردهی، بیشتر به غذای مصرفی بستگی دارد تا به تولید شیر. مكانیسم هایی كه همراه با غذای مصرفی ناكافی بعد از زایمان و در نتیجه آن تعادل منفی انرژی ، تولیدمثل را متأثر می سازند، هنوز بطور كامل شناخته نشده اند. با این وجود، برخی احتمالات وجود دارد كه رابطه آنتاگونیستی بین متابولیسم بعد از زایمان و عملكرد تولیدمثلی را روشن می سازند.
هورمون لوتئیز كننده ( LH ) ، یك هورمون مهم و حیاتی است كه به منظور دوباره برقرار سازی فعالیت تخمدان، رشد نهایی و بلوغ فولیكولهای تخمدانی، تخمك گذاری و ترشح تخمدانی پروژسترون مورد نیاز می باشد. كمبود انرژی شدید ممكن است ترشح LH را تغییر دهد و در نتیجه، توسعه فولیكولی و تخمك گذاری را به تعویق بیندازد. تعادل منفی انرژی در ابتدای دوره بعد از زایمان، ممكن است كه به باروری پایین همراه با اثرگذاری منفی روی كیفیت فولیكولهای تخمدان، در طول دوره تولیدمثلی، منجر شود. بطور كلی، هر فولیكول، تقریباً 70 روز نیاز دارد تا كامل شود و بصورت تخمك آماده گردد. فولیكولهایی كه با چنین شرایط نامطلوب انرژی روبرو می شوند ( تعادل منفی انرژی شدید در دوره ابتدایی بعد از زایمان)، در این مدت زمان تعیین شده (70روز)، آمادگی انجام وظایف خود را پیدا نمی كنند. گزارش شده است كه فولیكولهای در حال رشد در گاوهایی كه كاهش شدید وزن را در طول 3 تا 5 هفته بعد از زایمان، بخود دیده اند، فولیكولهای معیوبی هستند كه در طول دوره تولیدمثلی ترشح پروژسترون را كاهش داده و باروری پایینی را ایجاد می كنند.
بر اساس مطالب بالا، مشخص می شود كه تولید شیر، كمبود انرژی شدید و از دست دادن شرایط بدنی با فاصله تا اولین تخمك گذاری، همبستگی مثبت و با نسبت آبستنی به اولین سرویس، همبستگی منفی دارد. به این ترتیب كه برای گاوها با تولید بالا، مدت زمان طولانی تری برای اولین تخمك گذاری بعد از زایمان لازم است، همچنین نسبت آبستنی به اولین سرویس و در كل باروری، در گاوهای پرتولید پایینتر است. بنابراین استراتژی های تغذیه ای كه شروع تخمك گذاری بعد از زایمان را تسریع می بخشند، می تواند بر عملكرد تولیدمثلی اثر مثبتی داشته باشد. بطوركلی، برای كاهش شرایط بدنی از دست رفته و همچنین كاهش شدت تعادل منفی انرژی بعد از زایمان، به منظور افزایش باروری، راههای متعددی وجود دارد. دو راه رسیدن به حداكثر تراكم انرژی در جیره غذایی گاوهای شیری در ابتدای شیردهی ، عبارتند از :
1
ـ افزایش میزان كربوهیدرات غیر سلولزی جیره ( مثل ذرت با رطوبت بالا)
و 2ـ اضافه كردن چربی ( به عنوان مثال دانه كتان یا چربی عبوری )
افزایش كربوهیدرات غیر سلولزی جیره می تواند از طریق كاهش نسبت علوفه به كنسانتره و یا بوسیله تغذیه با غلات بیشتر، حاصل شود. هر چند كه، جیره با مقادیر بالای غلات ممكن است منجر به اسیدوز و كاهش چربی شیر شود. از طرفی دیگر، ضمیمه كردن چربی به منظور افزایش تراكم انرژی جیره، می تواند غلظت كلسترول پلاسمای مورد نیاز برای سنتز پروژسترون را افزایش دهد،كه در نتیجه منجر به توسعه باروری می شود. علاوه بر این، جیره گاوهای خشك، در طول اواخر دوره خشكی ( 2-3 هفته آخر )، باید به طور مناسب تنظیم شود تا اینكه گاوهای خشك، شرایط بدنی زیادی را از دست ندهند و دچار تعادل منفی شدید انرژی در هنگام زایمان نگردند.
با توجه به مطالب گفته شده، روشن است كه تغذیه رابطه نزدیكی با تولیدمثل دارد. از طرفی دیگر نیز، به علت پایین بودن وراثت پذیری بیشتر صفات تولیدمثلی، پیشرفت ژنتیكی حاصل از انتخاب برای این صفات به كندی حاصل می شود و می توان گفت كه در كل مدیریت (عوامل محیطی مؤثر ) خصوصاً تغذیه نقش بیشتری را در مقایسه با ژنتیك در بازده تولیدمثلی ایفا می كند. كمبودهای غذایی و فزونی یا نا متعادل بودن غذایی، همگی نشان داده اند كه می توانند منجر به تغییرات تولیدمثلی شوند. و تنها مشكل اصلی نامشخص بودن میزان این افزایش، كمبود یا عدم تعادل می باشد كه تولیدمثل راتحت تأثیر قرار می دهد. مطالعات و تحقیقات بیشتری بر روی گاوهای شیری پرتولید نیاز است تا نقش تك‌تك مواد مغذی و اثرات متقابلشان بر روی عملكرد تولیدمثلی روشن شود. در حال حاضر، بهترین توصیه، تهیه یك برنامه غذایی برای گاوهای شیری است كه برای تمام مواد مغذی، بالانس شده باشد و تمامی نیازهای غذایی دام را برطرف كند. با این وجود، باید خاطر نشان كرد كه تغذیه، تنها یكی از دلایل مشكلات و بیماریهای تولیدمثلی است. شرایط محیطی، تشخیص بموقع فحلی، زمان تلقیح مصنوعی و ذخیره و حمل اسپرم و رعایت اصول بهداشتی به هنگام زایش نیز می توانند عملكرد تولیدمثلی گله را تحت تأثیر قرار دهند. برنامه های تغذیه ای می توانند عملكرد ضعیف تولیدمثلی ایجاد شده با مدیریت ضعیف را اصلاح كنند.

منابع مورد استفاده:


1- Jordan, E.R., Interaction:Genetic and Reproduction, West Virginia University.
2- Smith, R.D. and Chase, E.L., Nutrition and Reproduction, Cornell University,
http://www.wvu.edu/~ exten/infores/pubs/livepoul/dirm14.pdf.
3- Ahmadzade, A., Effects of Nutrition on Reproduction in Dairy cows, Virginia polytechnic Institute and state University, http://www.dase.vt.edu/extension/nutritioncc/9655.html.
4- Shaver, R.D. and Howard, W.T., Feeding Dairy Cows For Effective Performance,
http://cecommerce.uwex.edu/pdfs/NRC366.PDF.


کاربرد دیدگاه انتخاب‌ براساس‌ نشانگرها در برنامه های اصلاح نژاد
آرش جوانمرد
فارغ التحصیل کارشناسی ارشد ژنتیک و اصلاح نژاد دانشگاه تهران

‌‌‌‌متخصصان‌ اصلاح‌ نژاد بیشتر روی‌ تنوع‌ صفات‌ كمی‌ می‌اندیشند و سعی‌ می‌نمایند با توسط روشهای‌ آماری‌ از همهِ اط‌لاعات‌ در برنامه‌های‌ انتخاب‌ استفاده‌ نمایند. این‌ روشها از سال1950 باپایه‌گذاری‌ متدهای‌ بیومتری‌ پیچیده‌تر همراه‌ شد .‌‌‌‌ژنتیك‌ كمی‌ تنها اثر تجمعی‌ ژنهایی‌ را كه‌ باعث‌ ایجاد تفاوت‌ بین‌ افراد می‌شوند مورد توجه قرار می‌دهد و فرض‌ اصلی‌ آن‌ تفكیك‌ همزمان‌ بسیاری‌ از ژنهای‌ كوچك‌ اثر می‌باشد. این‌ موضوع‌مورد تردید است‌ كه‌ همه‌ ژنهای‌ موِثر بر صفات‌ كمی، كوچك‌ اثر باشند و ممكن‌ است‌ بعضی‌ ژنهاسهم‌ عمده‌ای‌ در تنوع‌ ژنتیكی‌ داشته‌ باشند. برای‌ توضیح‌ بیشتر تفاوت‌ عملكرد ژنها بایدخصوصیات‌ ژنها به‌ تنهائی‌ نیز بررسی‌ شود . روشهای‌ آماری‌ مناسب‌ جهت‌ شناسائی‌ حیوانات‌دارای‌ ارزش‌ اصلاحی‌ مطلوب‌ توسعه‌ یافته‌ است‌ كه‌ اساس‌ آن‌ حذف‌ هر چه‌ بیشتر عوامل‌ محیطی‌ واستفاده‌ از اط‌لاعات‌ حاصل‌ از عملكرد خود حیوان‌ و خویشاوندان‌ آن‌ جهت‌ انتخاب‌ و تخمین‌ آثارافزایشی‌ همه‌ جایگاههای‌ موِثر بر صفت‌ است. انتخاب‌ براساس‌ فنوتیپ‌ به‌ دلیل‌ آثاری‌ كه‌ عوامل‌محیطی‌ روی‌ صفت‌ اندازه‌گیری‌ شده‌ دارند و نیز توارث‌ صفات‌ چند ژنی، اثر متقابل‌ بین‌ ژنها دریك‌ لوكوس‌ (غلبه) و بین‌ لوكوسهای‌ مختلف‌ (اپیستازی) با كاهش‌ سودمندی‌ روبروست‌ . درحال‌ حاضر كاربرد تكنیك‌ آماری‌ همچون BLUP ‌(7)، امكان‌ جدا كردن‌ آثار محیطی‌ از ژنتیكی‌ رافراهم‌ و در برنامه‌های‌ اصلاحی‌ بسیار سودمند واقع‌ شده‌اند. ولی‌ این‌ روشها ژنوتیپ‌ یك‌ فردراناشناخته‌ باقی‌ می‌گذارند و به‌ صورت‌ یك‌ جعبهِ سیاه‌ به‌ آن‌ می‌نگرند و مضراتی‌همچون‌ كاهش‌ واریانس‌ ژنتیكی، تثبیت‌ الل‌های‌ كشنده‌ و همخونی‌ را ممكن‌ است‌ بدنبال‌ داشته‌باشد. چرا كه‌ در روشهای‌ ژنتیك‌ كمی‌ اط‌لاعات‌ ژنوتیپی‌ افراد بطور دقیق‌ قابل‌ ارزیابی‌نمی‌باشد بلكه‌ برآوردی‌ از آن‌ از طریق‌ فنوتیپ‌ و خویشاوندان‌ امكانپذیر است.
‌‌‌‌شناخت‌ ملكولی‌ ژنهائی‌ كه‌ بزرگ‌ اثر هستند ممكن‌ است‌ دیدگاه‌ جدیدی‌ برای‌ بهبود ژنتیكی فراهم‌ كند . علم‌ ژنتیك‌ ملكولی‌ در اصلاح‌ نژاد می‌كوشد با پرده‌برداری‌ از سیما و ساختار ژنها،نقش‌ دقیق‌ آنها را در تولید حیوان‌ شناسائی‌ و چگونگی‌ تغییراتشان‌ را در سطح‌ مولكولی‌ بررسی‌ نماید.
‌‌‌‌شناسائی‌ طبیعت‌ كنترل‌ صفات، نه‌ تنها دستاوردهای‌ علمی‌ عمده‌ای‌ را به‌ همراه‌ داشته‌ بلكه برنامه‌های‌ اصلاحی‌ را به‌ یك‌ بازده‌ مناسب‌ هدایت‌ خواهد نمود كه‌ این‌ دیدگاه‌ به‌ عنوان‌ انتخاب‌ به‌كمك‌ نشانگر(8) مشهور است‌. ژنتیك‌ ملكولی‌ و بیوشیمی‌ شكاف‌ و نقایص‌ ژنتیك‌ كمی‌ راپر كرده‌ و درك‌ ما را از علل‌ تغییرات‌ كمی‌ در سطح‌ ژن‌ بالا برده‌ است.
‌‌‌‌در برنامه‌های‌ اصلاح‌ نژاد، ماركر یا نشانگر مولكولی‌ عبارتست‌ از تفاوت‌ در توالی نوكلئوتیدهایDNA ‌ كه‌ این‌ تفاوت‌ دارای‌ توارث‌ مندلی‌ است‌ این‌ قطعه‌ ویژه‌ متعلق‌ به‌ ژن‌ یا ژنهائی‌است‌ كه‌ بطور معنی‌داری‌ در تنوع‌ بین‌ حیوانات‌ سهیم‌ هستند و در نتیجه‌ ممكن‌ است‌ بین‌ قطعه‌ویژه‌ای‌ كه‌ نتاج‌ از والدین‌ دریافت‌ می‌نمایند و عملكرد نتاج‌ یك‌ ارتباط‌ مشاهده‌ شود در نتیجه‌می‌توان‌ نتاج‌ را براساس‌ قطعه‌ كروموزومی‌ كه‌ از والدین‌ دریافت‌ كرده‌اند انتخاب‌ كرد ..
‌‌‌‌بنابراین‌ خود نشانگر معمولا روی‌ عملكرد حیوان‌ بی‌تاءثیر است‌ ولی‌ با یك‌ ژن‌ تاءثیرگذارروی‌ عملكرد حیوان‌ یا توالی‌ مجاور متصل‌ بهQTL ‌آن‌ را ارزشمند می‌كند. ما با استفاده‌ از نشانگرژنتیكی‌ مستقیماإ روی‌ تنوع‌ ژنتیكی‌ نگرش‌ داشته‌ و با شناسائی‌ تنوع‌ در سطحDNA ‌ قادر خواهیم‌ بودتفاوت‌ صحیح‌ ژنتیكی‌ دو فرد را بررسی‌ كنیم.
‌‌‌‌روش‌ مناسب‌ تركیب‌ اط‌لاعات‌ حاصل‌ از نشانگرهای‌ ژنتیكی‌ با روشهای‌ آماری‌ می‌باشد
باعث‌ افزایش‌ دقت‌ و كاهش‌ فاصلهِ نسل‌ و نهایتاإ افزایش‌ پاسخ‌ به‌ انتخاب‌ می‌گردد ‌‌‌‌مزیت‌ انتخاب‌ به‌ كمك‌ نشانگر در یك‌ صفت‌ نسبت‌ به‌ روشهای‌ انتخاب‌ براساس‌ فنوتیپ بستگی‌ به‌ وراثت‌پذیری‌ صفت‌ دارد. انتخاب‌ براساس‌ نشانگر در موارد زیر مفید است:
- وراثت‌ پذیری‌ صفت‌ كم‌ باشد
- صفت‌ محدود به‌ جنس
- صفت‌ در ابتدای‌ زندگی‌ باشد
- اط‌لاعات‌ از والدین‌ جمعیت‌ حاضر وجود نداشته‌ باشد.
- صفات‌ لاشه‌ یا صفاتی‌ كه‌ اندازه‌گیری‌ آن‌ مشكل‌ و پرهزینه‌ است‌
‌‌‌‌عیب‌ انتخاب‌ براساس‌ نشانگر فقط‌ در احتمال‌ نوتركیبی‌ است‌ كه‌ سودمندی‌ آن‌ را كاهش می‌دهد. از سه‌ راه‌ كلی‌ اط‌لاعات‌ مستقیم‌ بدست‌ آمده‌ از سطح‌ ژنها در برنامه‌های‌ اصلاحی‌ موِثراست:
- نشانگرها می‌توانند فاصله‌ نسلی‌ را كاهش‌ دهند و اجازه‌ دهند كه‌ انتخاب‌ در مراحل‌ زودتری‌ اززندگی‌ صورت‌ گیرد
- دقت‌ انتخاب‌ را با فراهم‌ كردن‌ اط‌لاعات‌ بیشتر برای‌ تخمین‌ افزایش‌ می دهد.
- نشانگر شدت‌ انتخاب‌ را افزایش‌ داده‌ و اجازه‌ انتخاب‌ كاندیدهای‌ اصلی‌ را از میان‌ تعداد زیادی‌كاندیدا برای‌ انتخاب‌ فراهم‌ می‌كند.
Denise‌‌‌‌ 1998در یك‌ گزارش‌ از مرور منابع،QTL هائی‌ كه‌ در جمعیتهای‌ گاو مشخص‌ شده بودند را بررسی‌ نمودند. در گاوهای‌ گوشتیQTL ‌هائی‌ برای‌ وزن‌ تولد، رشدشاخ، رشد قبل‌ ازشیرگیری‌ و چربی‌ پیدا شده‌ كه‌ اینQTL ‌ها با ماركرهای‌ ژنتیكی‌ همبستگی‌ نشان‌ داده‌اند.همچنین‌ در گاو برای‌ تشخیص‌ هیپرتروفی‌ ماهیچه و بیماری‌ پومپ(11) از نشانگرهای‌ ژنتیكی‌مستقیم‌ آن‌ استفاده‌ می‌شود. علاوه‌ بر این‌ در گاوهای‌ شیر ده‌ ماركرهای‌ پیوسته‌ای‌ برای‌ شیر وتركیبات‌ آن، تولید پنیر و بیماریBLAD ‌ گزارش شده‌ است‌.
‌‌‌‌در خوكQTL ‌هائی‌ برای‌ باروری، رشد از تولد تا30 كیلوگرمی، چربی‌ پشتی‌ و شكمی گزارش‌ شده‌ است.

كاربرد نشانگرهای‌ ژنتیكی‌ در آزمون‌ نتاج‌
‌‌‌‌در آزمون‌ نتاج‌ نرهای‌ جوانی‌ كه‌ از نرها و ماده‌های‌ با ارزش‌ اصلاحی‌ بالا حاصل‌ شده‌است براساس‌ عملكرد50-100عدد از دخترانشان‌ آزمون‌ می‌گردند. در آزمون‌ نتاج‌ زمان‌ طولانی‌ صرف‌می‌شود بطوری‌ كه‌ 5-6 سال‌ برای‌ تایید(proof) كاندیدا صرف‌ شود. تخمین‌ ارزش‌ اصلاحی‌ نرها ازروی‌ ركورد دختران‌ به‌ هزینه‌ای‌ بالغ‌ بر 45000 دلار به‌ ازای‌ هر نر نیاز دارد و تنها 10% از نرهای‌آزمون‌ شده‌ در یك‌ برنامهِ اصلاحی‌ انتخاب‌ می‌شوند.‌‌‌‌اگر چه‌ این‌ روش‌ به‌ طور موِثر شایستگی‌ ژنتیكی‌ گله‌ را بهبود می‌بخشد ولی‌ روشهائی‌ كه‌ در آن ارزش‌ اصلاحی‌ یك‌ حیوان‌ سریعتر تشخیص‌ داده‌ شود ضروری‌ به‌ نظر می‌رسد .‌‌‌‌امروزهQTL ‌ به‌ عنوان‌ اط‌لاعاتی‌ كه‌ می‌توان‌ برای‌ انتخاب‌ افراد براساس‌ ژنوتیپ‌ استفاده‌ كرد
برای‌ سرعت‌ بخشیدن‌ به‌ برآورد ارزش‌ اصلاحی، مطرح‌ گردیده‌ است.
تاءثیر انتخاب‌ روی‌ ژنهای‌ بزرگ‌ اثر
VAN Arendonk‌‌‌‌ و(1995)Bovenguisگزارش‌ كردند با توجه‌ به‌ اینكه‌ انتخاب‌ براساس نشانگر باعث‌ افزایش‌ فراوانی‌ ژنهای‌ بزرگ‌ اثر می‌شود، فقط‌ در پنج‌ نسل‌ این‌ سودمندی‌ ادامه‌ خواهدداشت‌ و در زمان‌ طولانی، فراوانی‌ اللهای‌ مطلوبQTL ‌ تثبیت‌ می‌شود. لذا در دراز مدت‌ بهتر است‌كه‌ از اط‌لاعاتQTL ‌ كمتر استفاده‌ شود .
‌‌‌‌برآورد ارزش‌ اصلاحی‌ حیوانات‌ با استفاده‌ از روشهای‌ موِثری‌ چونBLUP ‌كه‌ مبنای ركوردهای‌ فنوتیپی‌ افراد می‌باشد باعث‌ افزایش‌ همخونی‌ و همچنین‌ كاهش‌ اندازهِ موِثر جمعیت‌می‌شود.
‌‌‌‌درBLUP ما با تغییر فراوانی‌ ژنهای‌ كوچك‌ اثر، تنوع‌ ژنتیكی‌ را كاهش‌ نخواهیم‌ داد ولی‌ انتخاب‌ براساس‌ نشانگر كه‌ هدف‌ آن‌ افزایش‌ ژنهای‌ بزرگ‌ اثرQTLاست، اعمال‌ شود این‌ استراتژی‌فقط‌ برای‌ انتخاب‌ كوتاه‌ مدت‌ (حداكثر 5 سال) مفید خواهد بود
‌‌‌‌بهرحال‌ در هر دو روش‌ انتخابBLUP ‌ و انتخاب‌ براساس‌ نشانگر آللهای‌ مثبت،QTL جمعیت‌ تثبیت‌ می‌شود و حداكثر پاسخ‌ ممكن‌ برایQTL ‌ بدست‌ می‌آید با این‌ تفاوت‌ كه‌ روشهای‌متداول‌ آماری، تفاوت‌ انتخاب‌ كمتری‌ را برای‌ تثبیت‌ ژنهای‌ بزرگ‌ اثر اختصاص‌ می‌دهند و در نتیجه‌در انتخاب‌ دراز مدت‌ روش‌ مبتنی‌ برBLUP نسبت‌ بهMAS ‌ مفیدتر خواهد بود .

منبع: آرش جوانمرد. بررسی چند شکلی ناحیه پروموتور ژن گیرنده هورمون رشد در گاوهای سیستانی. پایان نامه کارشناسی ارشد- دانشگاه تهران.


بیماری ورم پستان و بهداشت پستان دام

 

بیماری ورم پستان و بهداشت پستان دام
دكتر سید مجتبی جعفری ادارة كل دامپزشكی استان فارس
www.farsvet.org.ir

مقدمه
واژه ورم پستان به التهاب غده پستانی بدون توجه بعلت آن اطلاق میشود كه بوسیله تغییرات فیزیكی شیمیائی ومعمولا میكربی شیر وهمچنین تغییرات حاصل از بیماری در بافت غده پستانی مشخص میشود
مهمترین تغییراتیكه در شیر ایجاد میشود عبارت است از:
تغییر رنگ وجود لخته و پیدایش تعداد زیادی لوكوسیت ( گلبول سفید)با علا ئم تورم گرمی درد وسفت شدن غده پستانی كه بوسیله آزمایش ظاهری شیر میتوان آ نها راتشخیص داد . موارد زیادی از ورم پستانها را بسهولت نمیتوان مشخص كرد بطوریكه دارای نشانیهای درمانگاهی نیستند (ورم پستان مخفی) دراین نوع ورم پستانها به آزمایش غیر مستقیم یعنی شمارش گلبولهای سفید متوسل میشوند
اپیدمیولوژی :
ورم پستان درتمام حیوانات پستاندار ماده بروز میكند ولی در گاوهای شیری دارای اهمیت اقتصادی است وآنهم بعلت خساراتی است كه به صنعت تولید شیر وفرآورده ها ی آن وارد می شود . البته در اثر بیماری ورم پستان تلفات دامی نیز وجود دارد لكن زیا ن اقتصا دی آ ن مربوط به تلفا ت به تنها ئی نیست بلكه كاهش مقدار شیر پستان مبتلا و اختلال در فر آوری شیر عمده ترین خسارات را تشكیل میدهد . از جمله خسارات دیگر آن انتشار ورم پستان در سایر دامها ی گله وبعضا ایجاد گلو درد استرپتوكوكی ویا سل و بروسلور در انسا ن است
شیوع بیماری ورم پستان در اغلب كشورهاحدود 40 در صد است كه در بعضی از كشورها تا 25 در صد آنرا كاهش داده اند .
بطور متوسط ابتلا هر كارتیه (قسمت ) از پستان به بیماری سبب كاهش 8 درصد تولید شیر آن كارتیه میگردد ویطور كلی در یك گاو مبتلا سبب كاهش 15 در صد از تولیدشیر میشود. ازطرفی زیان حاصل از تغییرات تركیب شیر مثل كاهش چربی كاهش كازئین ولاكتوز و افزایش سرم شیر وپروتئین ها وافزایش كلرور ها نیز بایستی در نظر گرفت .
عوامل ایجاد ورم پستان :
میكربها یكی از عوامل ایجاد ورم پستان هستند اما بتنهائی بعنوان عامل اولیه اورام پستان نمیباشند در بعضی موارد از شیر های بظاهر سالم هم میكرب جدا میشود عوامل ایجاد ورم پستان عبارتند از
1-عوامل مستعد كننده 2-عوامل عفونی
عوامل مستعد كننده :
الف-جراهاتیكه در سر پستانها یا پستان ایجاد میشود
ب- روش نگهداری (مدیریت بهداشت جایگاه .مدیریت بهداشت شیر دوشی)
پ-حساسیت مربوط به توارث
ت-روش تغذیه :
2-عوامل عفونی
استرپتوكوك ها مثل استرپتوكوك آگالاكتیه استرپتوكوك اوبریس ودیسگالاكتیه وفكالیس وپنومونیه
استافیلوكوك ها اورئوس
كلی فرمها اشرشیا كلی اسفروفوروس نكروفوروس یا فزی فرمها
كورینه باكتریها پیو ژنس وبویس
سودو مونا س ها
مایكو باكتریومها توبر كولوسیس (سل)
میكو پلاسما آگالاكتیه واریته بویس
قارچها كاندیدا كریپتو كوكوس تریكوسپرون
باستثنا سل كه از طریق خون انتشار مییابد در سایر موارد عفونت پستان اغلب از طریق مجرای پستان انجام میگیرد .

عفونت در ابتدا بصورت التهاب مشخص میشود ولی تا بروز التهاب سه مرحله وجود دارد
1-هجوم 2- عفونت 3- التهاب
هجوم مر حله ایست كه میكرب از خارج سر پستانها به مجاری شیر نفوذ میكند
عفونت مرحله ایست كه میكرب رشد میكند و بافت پستانی را مورد تهاجم قرار میدهد
التهاب نتیجه رشد میكرب و افزایش آ ن وتخریب بافت پستانی و نفوذ گلبولها ی سفید یا لكوسیتها جهت دفع عفونت میباشد

مرحله هجوم
الف- دراین مرحله بستگی به حضور وتعداد باكتریها ی مولد بیماری در محیط شیر دوشی كه معمولا بوسیله مبتلا كردن هر یك از قسمتها ی چهار گانه پستان ومیزان آ لودگی پوست و سرپستانها سنجیده میشود
ب- تعداد دفعا تی كه سر پستانها ی گاو بویژه نوك آ نها با این باكتری ها آ لوده میشوند كه وابسته به میزان رعایت بهداشت در هنگام شیر دوشی میباشد
ج- میزان ضا یعا ت اسفنكتر سر پستانها كه ورود باكتریها را در مجاری آ نها آ سان میكند و بستگی به ماشینها ی شیر دوشی ومیزان كردن نگاهداری ودرست كار كردن ماشین شیر دوشی ومراقبت از سرپستانها دارد
د- وضع اسفنكتر0سر پستانها بویژه در مرحله پس از شیر دوشی كه عضلات اسفنكتر در استراحت میباشند وشل بودن اسفنكترها سبب میشود هجوم میكربها را هم در نتیجه مكیدن و هم بواسطه تكثیر میكربی به داخل آ سا ن سا زد
ذ- حضور مواد ضد میكربی در مجرا ی سر پستانها .
2- مرحله عفونت
الف- نوع میكرب كه قدرت آ نرا در تكثیر در شیر مشخص میكند
ب- حساسیت میكرب عامل در برابر آ نتی بیو تیكها ی مورد استفاده كه ممكن است مربوط به مقاومت طبیعی ویا اكتسابی میكرب در نتیجه مصرف نا مناسب آ نتی بیوتیكها حاصل شده باشد .
ج- وجود مواد حفاظت كننده در شیر (مواد ایمنی زا ) كه ممكن است طبیعی باشند یا در نتیجه عفونت قبلی ویا مایه كوبی تولید گردند .
د- وجود تعداد زیادی لوكوسیت كه در نتیجه تورم پستان قبلی ویا ضربه ها ی فیزیكی باشد.
ذ- مرحله شیر واری كه عفونت در مرحله خشك شدن پستان با سهولت بیشتری صورت می گیرد زیرا در آ ن مرحله عمل فیزیكی سیلا ن وخروج شیر همراه با عفونت وجود ندارد .
3-مرحله التهاب
الف- بیماری زائی وقدرت هجوم میكرب .
ب- میزان حساسیت بافت پستان به میكرب كه ممكن است از مقاومت در نتیجه وجود پادتن ثابت بافت تا حساسیت شدید در اثر عفونت قبلی تغییر كند .
در مرحله هجوم بهتر از مراحل دیگر میتوان با توجه به پرستاری و بویژه بكار بردن روشهای بهداشتی خوب از میزا ن اشاعه تورم پستان كم كرد .
نشانیها ی بیماری ورم پستان
برحسب حدت وشدت میكرب كه به پستان هجوم كرده باشد نشانیها ی بیماری متفاوت است التهاب شدید (حاد) فوق حاد كه با مسمومیت خونی (سپتی سمی ) وبا واكنش عمومی همراه است یا بصورت التهاب نامشخص (تحت حاد ) یا مخفی ویا مزمن كه بتدریج بافت پستان فیبروزی وسفت میشود ظاهر میشوددراین حالات بستگی به نوع میكرب نشانی متفاوت است
ورم پستان محفی (تحت حاد)
در این نوع ورم پستان وضع ظاهری شیر سالم وعادی بنظر میرسد ودر دام هیچگونه علائم بیماری بصورت ظاهری دیده نمیشود لكن در تركیبات شیر تغییرات زیر دیده میشود
-افزایش گلبولها ی سفید و سلولها ی بافت پستان یا سلولهای سوماتیك Somatic cell(sc)
-كاهش چربی شیر
-كاهش كازئین
-كاهش لاكتوز
-افزایش سرم شیر
-افزایش كلرورهادر شیر
-افزایش گلیكوژن
كاهش تولید شیر
در این مرحله بعلت عدم تشخیص وتوجه نداشتن دامدار به بهداشت شیر در اتاق شیر دوشی و توام دوشیدن دامها ی سالم وبیما ر سبب اشاعه بیماری به سایر گاوها میشود بطوریكه ظرف مدت كوتاهی 50 در صد گله به این نوع ورم پستان مبتلا میشوند .
ورم پستان مزمن
این حالت ورم پستان نیز از نظر دامدار تا حدودی نا مشخص است اما اگر دقت شود و آ زما یش ورم پستان استریپ كاپ انجام شود وجود لخته هائی در شیر مشخص كننده بیما ریست و تغییرات تركیبا ت شیر نیز مانند ورم پستان تحت حاد یا مخفی است اما پیشرفته تر در اینجا سرم شیر افزایش یافته و كلرورها افزایش بیشتری دارند . این نوع ورم پستان معمولأ به درما ن جواب نمیدهد در صورت نگهداری گا و در گله سبب پیشرفت بیما ری و سرایت به سایرین میشود و بایستی دام آلو ده حذف وبه كشتارگاه اعزام شود .
ورم پستان حاد :
در این حالت پستان دارای التهاب و تورم است واطراف پستان گرم ودام هم تب دارد. در هنگام دوشش دام پاها را بر زمین می كوبد واحساس ناراحتی میكند شكل ظاهری شیر نیز تغییر میكند دارای مایع سبز رنگ و رگه ها ی خون ولخته ها ی فراوان است در
آزمایش استریپ كاپ براحتی میتوان پی به بیما ری برد .گاو بی اشتها وناراحت است . این گا وها را بایستی بادستگاه شیر دوشی تك واحدی و در پایا ن شیر دوشی بطور جداگانه روزانه حد اقل سه مرتبه دوشید تا عفونت در پستان سبب ضایعه پستانی نشود دام را تحت مراقبت دامپزشك قرار میدهند .شیر دوشیده شده به فاضلأب میریزند وهر دفعه دستگاه را ضد عفونی میكنند .
ورم پستان فوق حاد :
این نوع ورم پستان نیز مانند ورم پستان حاد مشخص ودام تب دار وبیما ر پستان دارا ی التهاب است گاو بعلت درد شدید اغلب موارد اجازه شیر دوشی نمیدهد شیر سبز رنگ ودارای رگه ها ی خون و لخته میباشد . سریعا بایستی گاو تحت مراقبت جداگانه قرار گیرد بعضا بعلت كم توجهی ودر اثر نفوذ عفونت به خون سبب سپتی سمی میشود و دام تلف می گردد .
تشخیص آزمایشگاهی وررم پستان :
به سبب تغییرات شیمیائی كه در شیر ورم پستانی بوجود می آید و تاثیردرسیستم فرآوری و پاستوریزاسیون شیر ها ی ورم پستانی و بدنبا ل آ ن گا وها ی آلو ده بایستی شنا سائی شوند .
از آنجائیكه بر رسی آزمایشگا هی تعداد زیادی از نمونه ها ی شیر گران تمام میشود توجه زیادی به آزما یش های صحرائی بر پایه شناخت تعییرات فیزیكی وشیمیائی شیر میشود البته این آزمایشها غیر مستقیم میباشد وفقط وجود التهاب وتعییرات ظاهری شیر را نشان میدهند و یك آ زمایش هدایت كننده تلقی میشوند . بدنبال آن بایستی آ زمایش ها ی تشخیص میكربی و شمارش میكربی وآ زمایش های حساسیت در مقابل دارو ویا وجود آ نتی بیوتیك وآ زمایش های تشخیص قارچ انجام شود .
آزمایش استریپ كاپ :
چنانكه ملأحظه شد در ورم پستانهای حاد یكی از علأئم بیماری وجود رگه ها ی خون ولخته و دلمه همراه با سرم سبز رنگ در شیر است .قبل ار آنكه دستكاه شیر دوشی را بدام متصل كنیم باید چند مرتبه جریان شیر هر كارتیه را روی صفحه سیاه فنجان بریزیم تا عوامل غیر طبیعی شیر مشخص شود .

آزمایش ورم پستان بروش كالیفر نیائی : California mastitis test - C M T
این آزمایش تشخیص گاوهای مبتلأ به ورم پستان مخفی است . در این نوع ورم پستان چنانكه ملأ حظه شد شیر از نظر ظاهر ی سالم و طبیعی بنظر میرسد و هیچگونه علأ ئم بیماری در گا وممكن است مشخص نباشد ا ما با ریختن مقداری شیر درظرف چهار قسمتی از (هر كارتیه در یك قسمت) ورم پستان را تشخیص میدهیم .
پس از اضافه شدن شیر آنرا بمدت 10 الی 20 ثانیه بطور مورب تكان میدهند تا با معرف مخلوط شود پس از این مدت در صورت وجود ورم پستان شیر لخته و بریده میشود . هر چه مقدار و غلظت لخته بیشتر باشد شدت ورم پستان و وجود مواد بافتی وگلبولها ی سفید بیشتر است .
Brabant Mastitis Test ( B M T ) :
اساس این آ زمایش همان آزمایش تشخیص كالیفرنیائی است لیكن بجای محلول معرف ـ ژل محتوی معرف در هر قسمت تعبییه شده ریخته و پس از آنكه 2 سی سی از شیر اولیه هر كارتیه بر روی آ ن ریخته میشود آنرا 20 ثانیه تكان میدهند كه تشكیل رسوب یا ایجاد لخته یا بریدگی شیر نشان دهنده ورم پستان است .
Mishigan Mastitis Test (M M T ) ,Negretti Field Mastitis Test (N F M T ), Viscansian Mastitis Test (V M T )
نیز بر اساس همان كالیفرنیا تست است تنها روش بكا ر گیری معرف ها متفاوت است .
آزمایش شمارش سلولهای سوماتیك (Somatic Cell Count (SCC روش مناسبی برای اندازه گیری كیفیت شیر میباشد .
در حالت عادی در شیرهای سالم تعدادی سلول كه شامل گلبولها ی سفید وسلولها ی جدا شده از بافت پستان است در شیر وجود دارد و در صورتیكه تعداد آ نها ار حد متعارف( 300000) بیشتر شود نشانه غیر عادی بودن شیر است .
این افزایش سلولها در اثر ضربه و نفوذ باكتری وایجاد التهاب ودر نتیجه ورم پستان بوجود میآید و سبب كاهش كیفیت شیر میشود .
سه روش متفاوت برای اندازه گیری سلولهای سوماتیك وجود دارد :
1--روش مستقیم : در این روش 01/0 میلی لیتر از شیر رادر یك سانتی متر مربع از سطح لام مخصوص شمارش سلولی پخش میكنند و آنرا خشك و رنگ آمیزی میكنند سلولها ی رنگ شده زا با شما رش گر دستی شما رش می كنند.
2-روش كولتر : این روش در اثر عبور سلولها ی سوماتیك از روزنه الكتریكی (الكترود) ایجاد نوسان ولتاژ میكند وبازائ هر نوسان یك شمارش از شمارش گری كه متصل به الكترود است ثبت میشود در این روش ابتدا سلولها توسط فرمالین تثبیت میشوند .
3-شمارش توسط دستگاه فو سوماتیك: مقدار معینی شیر از این دستگاه عبور میكند كه با یك بافر ورنگ فلوئورسنت مخلوط میشود و ‌د. ان. ا هسته سلولها ی سوماتیك را های لایت میكند و یك لأم كه بر روی صفحه دواری قرار دارد دراثر نور ایجاد شده انها را ثبت میكند و یك كنترولر تعداد سلولها را در هر میلی لیتر مشخص میكند .
كشت میكربی :
روش آ زمایش دقیق و وقت گیر است كه بایستی قبل از اتصال دستگاه شیر دوشی به كارتیه ها به وسیله یك لوله آزمایش استریل درب دار از هر كارتیه مقدار 30 تا 100 سی سی شیر بر داشت .
قبل از نمونه گیری باید پستان و نوك كارتیه ها را شستشو داد و با الكل 70 درجه نوك پستان را ضد عفونی كرد ه و مستقیما از هر كا رتیه بطور جدا گانه شیر بر داشت .
پس از نمونه گیری بایستی سریعا نونه را در كنار یخ به آزمایشگاه ارسال نمود تا شیر در آنجا كشت و آنتی بیوگرام گردد .
خسارات ناشی از ورم پستان
1-كم شدن تولید شیر
2- هزینه های درمان
3- دور ریختن شیر حاوی باقی مانده دارو در حین درمان
4- احتما ل از بین رفتن یك یا چند قسمت پستان و یا حذف دام
5- هزینه های كا ر گری و دامپزشكی
مهمترین خسارت از طریق كم شدن شیر تا حدود 15-8 درصد در طول 7 ماه دوره شیر واری است . اگر این بیما ری در 20 در صد گله وجود داشته باشد خسارت وارده به دامدار 70 در صد سایر هزینه هاست .
هزینه ورم پستان حاد شامل 14 در صد مرگ و میر 8 درصد شیر دور ریخته شده 8 در صد درمان است.
هزینه ورم پستان مخفی 70 در صد بعلت نا شناخته بودن و كا هش شیر در طول دوره شیر واری است .
پیشگیری ورم پستان در گاو :
ورم پستان ناشی از یك سلسله نارسائی ها و سوء مدیریت وعوامل محیطی نامطلوب است . عدم موفقیت در ریشه كن كردن ورم پستان نشانه عدم كفایت روش های كنترل وپیشگیری است . كنترل وپیشگیری تنها یك عمل نیست بلكه سیستمی است پیچیده و مخلوطی از كلیه اقدامات بهداشتی ومحیطی كه باید قدم به قدم آنرا انجام داد این اقدامات بایستی اقتصادی ودر شرایط مختلف محیطی و مدیریتی قابل اجرا باشد . نظر باینكه توجیه پیشگیری بیماری ورم پستان فقط با توجه به جنبه های اقتصادی میباشد ، لذا هر برنامه ای كه بدین منظور تنظیم میشودباید متكی برعملی بودن آن در گاوداری معینی باشد بطور كلی پیشگیری در سطح یك منطقه هدف انجام شدنی نیست و برنامه های ملی فقط میتواند بصورت محرك و كمك به گاوداران ویژه ای باشد كه بخواهند در برنامه شركت كنند.
از بین بردن منبع عفونت و همچنین كاهش حساسیت غده پستانی وجلوگیری از سرایت بیماری در یك كارتیه به كارتیه های دیگر با هدف برنامه پیشگیری ورم پستان باشد. اگر از طرق بهداشتی باورم های مخفی مبارزه شود تجربه چنین نشان داده است كه خود بخود ورم پستان حاد نیز تحت تاثیر قرار میگیرند و درصد وقوع آن پائین می آید ولی عكس آن صحیح نیست و مبارزه علیه ورم های حاد هیچگاه نمیتواند گله را از آلودگی ثانوی مصون دارد. آنچه امروز برای پیشگیری و كنترل ورم پستان بكار میگیرند روش های زیر است .
روش اول : پیدا كردن دامهای مبتلا از طریق یك همه گردی در گله ویا از طریق دفاتر ركورد گیری و بیماری یابی جهت مشخص كردن اورام پستان حاد در این روش میتوان تا حدی با بیماری مبارزه نمود اگر چه ممكن است از این طریق به سطح آلودگی گله پی برد ولی منشاء ‌بیماری را نمی توان مشخص كرد این روش در دامداریهای بزرگ بخاطر هزینه زیاد عملی نیست واز معایب آن پنهان ماندن ورم مخفی در گله را میتوان نام برد. اكثر دامداران فكر میكنند كه با این روش میتوان ورم پستانهای موجود درگله را كشف كرد.
روش دوم : در این روش صرف نظر از اینكه بیماری در گله باشد و یا نباشد و یامیزان آلودگی آن درچه سطحی قرار گرفته باشد اقدام به یك سلسله عملیات بهداشتی می كنند . این روش كه دراكثر دامداریها صرفنظر از كوچكی وبزرگی قابل اجرا است و دیگر نیاز به دانستن نوع میكرب منبع آلودگی نیست اساسا” از 5 قدم اولیه تشكیل شده است كه بعنوان زیر بنائی برای از بین بردن آلودگی موجود و آلودگی ثانوی پشنهاد میشوند.
قدم اول :‌ اطلاع دقیق از نحوه كار سیستم شیر دوشی موجود و فراگرفتن راههای صحیح و طرز كار با دستگاه .
هر دستگاه شیردوشی از قسمتهیا زیر تشكیل شده است:
1- پمپ خلاء 2- صافی هوا برای گرفتن بخار موجود در لوله های شیردوشی . 3- مخزن شیر مندرج 4- ضربان یا پولساتور 5- خرچنگی 6- فنجانك شیردوشی
خلاء همواره در قسمت داخلی فنجانك ها وجود دارد وفقط خلاء‌موجود در اطرف لاستیكها ست كه متناوبا” با هوا عوض میشود.
قدم دوم : ضد عفونی هر روز ه دستگاه شیردوشی پس از هر شیردوشی و ضد عفونی كردن سرپستان باتركیبات ید دار پس از هر دوشش عمل ضد عفونی سرپستان ها میتواند توسط دستگاه اتوماتیك و سریع صورت گیرد.
متاسفانه بجز تعداد معدودی از دامداریها توجه خاصی باین امر نمی كنند و كارگر شیردوشی غافل از اینست كه حتی یك قطره شیر باقیمانده در نوك پستان كه از طریق دست خود او ویا دستگاه شیردوشی از دام دیگری منتقل شده است می تواند براحتی از مجرای نوك سرپستان عبور و آن را آلوده كند.
ماده ضد عفونی با مقداری گلسیرین با مواد چربی بر روی پستان سدی را بوجود می آورند كه از نفوذ باكتریها بداخل جلوگیری می كند.
قدم سوم : بمحض مشاهده ورم حاد در گله بلافاصله دام مبتلا را جدا ودر محلی جداگانه (‌ترجیحا”‌ بیمارستان )‌ در روی بستر ی خشك همراه با كلش یابستر ضد عفونی شده توسط آهك منتقل نمائید واز طریق دامپزشك آزمایش های تشخیص نوع میكروب انجام و آنرا مداوا كنید.
قدم چهارم : تزریق بعضی مواد درمانی هنگام خشك كردن كاملا” ‌ضروری است چه اغلب دامها (بیش از 70 درصد ) اگر دراین دوره مداوا نشوند مبتلا به ورم پستان خواهند شد.
قدم پنجم : اگر درمانهای دامپزشك ومداوا ها پاسخ نداد احتمال وجود ورم پستان مزمن میرود و برای جلوگیری از سرایت بیماری به سایر گاوها حتما“ دام مزبور را بایستی حذف یا سرپستان آلوده را توسط یك محلول خشك كننده شیر آنرا خشك كرد در صورتیكه دام ارزش تولید مثل دارد میتوان توسط عمل جراحی پستان را برداشت .منحصر ا"جهت تولید گوساله از آن استفاده كرد.
نكات بهداشتی مهم برای جلوگیری از ابتلاء ‌ورم پستان
چهار سد مهم شامل پوسته مقاوم سر پستان ، ماهیچه های اطراف نوك پستان ماده كراتینی و دفاع طبیعی توسط گلبولهای سفید بطور طبیعی و با رعایت اقدامات سبب پیشگیری ازورم پستان میشود.
مسئله مهمتری كه كارگر شیردوشی از طریق اقدامات بهداشتی بایستی انجام بدهد تا میكرب ها از یك سر پستان به بقیه ویا سایر دامها منتقل نشوند از اهمیت خاص برخورداراست قبل از شیردوشی حتما” دستهای كارگران بایستی شسته و ضد عفونی شود دراغلب آزمایش ها انتقال آلودگی حدود 50 درصد از طریق دست های آلوده كارگر شیردوش قبل از شیردوشی و حدود 100 درصد از طریق همان دست ها حین شیردوشی گزارش شده است . استحمام هر روزه كارگران كمك مهمی علاوه بر رعایت بهداشت شیردوشی در سلامت خود آنهاست استفاده از چكمه و لباس كار مخصوص در شیردوشی از انتقال بیماری به داخل وانتقال بیماری به خارج شیردوشی جلوگیری میكند.
استفاده از دستكش هنگام شیر دوشی وشستشو و ضد عفونی مرتب دستكش ها انتقال بیماری را 20درصد كاهش میدهد.
قبل از شیردوشی پستانها باید دقیقا" شسته و ضد عفونی شوند .شستشوی پستان قبل از شیردوشی برای ازبین بردن فضولات و همچنین برای عمل رگ كردن صورت میگیرد .اگر شستشو خوب صورت نگیرید بجای ازبین بردن عفونت ومیكرب ها به اشاعه و رشد آنها كمك می كند . دریك آزمایش نشان داده شد كه استافیلوكوك ها بعداز اینكه دستمال ماساژ پستان آلوده مدت سه دقیقه در محلول ضد عفونی قرارگرفت باز هم زنده مانده بود . استرپتوكوك آگالاكتیه مدت هفت روز بعد از مصرف از روی یك دستمال كه در گوشه سالن شیردوشی افتاده بود بدست آمده . دستمال مزبور را مدت 5 ساعت در هیپو كلریت 2 درصد قرار دادند كه بعد از مدت مزبور هنوز میكرب فعالیت خود را ازدست نداده بود.
برای كم كردن این قبیل آلودگیها كاربرد دستمالهای یكبار مصرف یا حوله هائی كه پس از یكبار مصرف در حرارت میكربشان كشته شود موثر است .
برای جلوگیری بیشتر از اشاعه میكرب ها گرفتن و خشك كردن آخرین قطره آب قبل از وصل دستگاه شیردوشی مهم است .یك قطره آب حاوی میلیون ها میكر ب است كه می تواند هر لحظه از مجرای سرپستان وارد شده ویا ازطریق دستگاه شیردوشی دیگر دامها را آلوده نماید.
ضدعفونی فنجان های دستگاه شیردوشی
فنجان های دستگاه شیردوشی دائما” از دامی باز شده وبه دامی دیگر بسته می شود این عمل میتواند سریعا” آلودگی را درگله اشاعه دهد . بنابراین ضد عفونی كل دستگاه در موقع تعویض از دامی به دام دیگر اگرچه تمامی شیرآنها سالم باشد در جلوگیری از رشد باكتریها موثرمی باشد برای اینكار یك ظرف پر از آب در كنار شیردوشی قرار میگیرد و پس از هر دوشش و جدا كردن خرچنگی آنها را در ظرف آب محتوی ضد عفونی با آب پاكیزه قرار داده و آنرا شستشو میدهند سپس ظرف آب را تخلیه ومجددا” پر میكنند .روش خودكاری هم وجود دارد كه بمحض قطع خلاء خرچنگیها از یك لوله آب جهت شستشو ی آنها استفاده شود .
ضد عفونی سر پستانها :
ضد عفونی سر پستان ها با یك ماده ضد عفونی ید دار امری ضروری است برای چسبیدن مواد ضدعفونی به سر پستان از كمی گلیسیرین بالا نولین استفاده میشود كه پوست را نیز مرطوب نگاه میدارد واثر ضد عفونی كننده را نیز ازبین نخواهد برد . ارزش این ضد عفونی تا حدی است كه گاهی میتواند ورم پستانهای مخفی را از بین ببرد ویا تا یك سوم از كل عفونت ها بكاهد.
شتشوی سالن شیردوشی :
پس از هر شیردوشی علاوه بر آنكه از طریق سیستم CIP لوله ها و دستگاههای شیردوشی را شستشو و ضد عفونی میكنند بایستی كف و دیواره های سالن شیردوشی و كلیه ظروف را شستشو و ضد عفونی كرد.
تغذیه دام خارج از شیردوشی
از آنجائیكه پس از شیر دوشی سرپستانكها و اسفنكتر وماهیچه های آن دراثر ترشح هورمون اكسی توسین ودوشش شیر شل ومجرای پستان باز است پس از خاتمه شیردوشی نبایستی اجازه داده شود كه گاو بخوابد زیرا در اثر تماس با كف اصطبل وكود سبب نفوذ عوامل عفونی بداخل مجرا وآلوده شدن پستان میشود . برای جلوگیری از خوابیدن گاو ها را با مواد غذائی سیلو شده با كنسانتره پروتئین دار با یونجه ویاموادیكه مورد علاقه گاو باشد تغذیه میكنند تا مدت یكساعت گاو سرپا باشد.
از بین بردن كامل عوامل بیماریزا
1- بستر دام را همیشه بایدخشك نگاه داشت. اگر محیط گاوداری مرطوب است استفاده از خاك اره مضر است و باید ازكلش كه جاذب الرطوبه است استفاده شود.
2- ضد عفونی بعد از شیردوشی لازم و ضرروی است
3- بعد ازدوشیدن دام ها را توسط ریختن غذا درآخور حداقل بمدت یكساعت سرپا نگاه دارید.
4- بیرون بردن دام برای مدت كوتاهی از سالن وانتقال آنها به یك مرتع غیر آلوده جهت هوا و آفتاب خوردن اصطبل وسالن ها در از بین بردن میكرب موثر است
5- گوساله ها را باید در باكس های انفرادی جداگانه پرورش داده وبا سطل وپستانك دستی شیر داد تا از لیسیدن پستانها وتثبیت آلودگی روی بافتهای پستان جلوگیری شود.
اقدامات مهم و لازم برای دفع آلودگی :
1- عوامل غیر بهداشتی در اطراف دام ومحیط را ازبین ببرید.
2- روش دوشیدن و ضدعفونی دستگاه ماشین شیردوشی را تصحیح كنید.
3- گاوهای بیمار را جدا كرده و آنها را درآخر شیردوشی ودر صورت امكان با دستگاه تك واحدی بدوشید و دستگاه را ضد عفونی كنید
4- پس از پایان دوره شیرواری باید با آنتی بیوتیك خشك كننده شیر گاوها را خشك كرد .
5- دامها ی بیمار مزمن وغیر قابل درمان را بایدحذف و به كشتارگاه اعزام كرد.
6- در روش دوشش با دست برای لطمه نزدن به سرپستان باید روش صحیح شیردوشیدن را یاد گرفت.
نتایج حاصل از پیشگیری واقدامات بهداشتی :
1- تعداد دام مبتلا به ورم پستان حاد كمتر میشود.
2- شیربخاطر عفونت دور ریخته نمیشود.
3- هزینه درمان ودارو و دامپزشك كمتر است .
4- شیر بهداشتی و باجایزه بیشتر تامین میشود (‌افزایش درآمد).

منابع :
1- اورام پستان وبیماریهائیكه بوسیله باكتریها تولید میشود . تألیف : بلاد هندرسن ترجمه دكتر احمد شیمی
2- بهبود كیفیت شیر تألیف اف هاردینگ ترجمه دكتر شهریار دبیریان . مهندس لادن ربیعی
3- بهداشت پستان وشیردوشی نوشته مهندس سید محمد عتیقه چی
4- بهداشت گاوهای شیری ترجمه دكتر علیرضا محمود زاده – دكتر مسعود هاشمی
5- بیوسنتز شیردوشی صحیح ورم پستان ترجمه دكتر مسعود هاشمی – دكتر علیرضا محمود زاده
6- شیر و بهداشت همگانی نویسنده دكتر گیتی كریم – دكتر عباس فرخنده.

Dairy research & information
Dairy research and develo pment corporation
Milk quality incentives Richard h. bennett PH.D.,P.A.S
Neb guide: using the callfornia mastitistest G81-556-A
NEB Guide: the somatic cell count and milk quality G93-1151-A
Producing milk with a low bacteria G83-678-A


بیماری های مشترک بین انسان و طیور

بیماری های مشترک بین انسان و طیور

بیماری های مشترک، بیماری هایی هستند که قابل انتقال بین انسان و حیوانات هستند. بچه های جوان و بزرگسالان پیر و افرادی که دچار فقر ایمنی هستند، بیشتر در معرض این گونه بیماری ها هستند. افرادی که فقر ایمنی دارند مانند کسانی که به بیماری های سرکوبگر ایمنی دچار هستند (ایدز) و یا کسانی که از دارو هایی که باعث ایجاد فقر ایمنی می شود (کورتون ها)، بیماری سرطان و یا کسانی که جنین سقط کرده اند، می باشد.

هر چند لیست تعداد بیماری هایی که مشترک است زیاد می باشد ولی به چند تا از آنهایی که اهمییت بیشتری دارند اکتفا می کنیم:

کلامیدیوز Chlamydiosis، سالمونلا Salmonellosis، کمپیلو باکتر Campylobacteriosis، نیوکاسل New castles، آلوئولیت آلرژیک Allergic Alveolitis ، مایکوباکتریوم Mycobacteriosis (Avian Tuberculosis) ، آنفولانزا Influenza، ژیاردیا Giardia و کریپتوسپوریدیوز Cryptosporidiosis.

 

کلامیدیوز:

 عامل این بیماری کلامیدیا پسیتا است و یک باکتری داخل سلولی می باشد. این بیماری در خانواده طوطیان و انسانها سیتاکوزیس نامیده می شود. این بیماری در طوطی سانان تب پاروت هم نامیده می شود.

این بیماری علاوه بر انسانها و پرندگان، در گاوها، گوسفندان و خوک ها هم مشاهده می شود. اکثر انسان های که به این بیماری دچار می شوند، طوطی و یا کبوتر ویا بوقلمون در خانه نگه داری می کنند. این بیماری همچنین از انسانی به انسان دیگر هم منتقل می شود.

بزرگترین گونه ای که توانایی ایجاد بیماری را دارند از انسان و پرنده ها ایجاد شده است. گونه های که در موجوادات دیگر یافت شده است اغلب موجب بیماری نمی شوند.

عفونت از طریق مدفوع، ادرار، بزاق، ترشحات چشم و بینی و گرد و غبار پر ها منتقل می شود. این عفونت از طریق تنفس و یا خوردن دگر پرنده ها و یا انسان منتقل می شود. از طریق تخم نیز ثابت شده است که در مرغابی ها و غاز ها و بوقلمون ها منتقل می شود. دوره کومون این بیماری در پرندگان بین چندین ماه تا چندین سال متغیر است.

در پرندگان این بیماری با التهاب چشم ها و سختی در تنفس و ادرار سبز همراه است. ولی این بیماری همیشه در پرندگان همراه نشانی های خاصی نیست، این گونه پرندگان ناقل این بیماری هستند. هرگونه استرس وارد شده به پرندگان از قبیل استرس حمل  و نقل، تغذیه ضعیف، بیماری های دیگر، ضعیف بودن عملکرد تهویه ها ویا تخم گذاری موجب بیدار شدن این باکتری وایجاد بیماری همراه است.

معمولا انسان ها در اثر ذرات عفونی معلق در هوا دچار التهاب می شوند. دوره کومون این بیماری در انسان بین 5 تا 14 روز است. علائم عمومی این بیماری در انسان تب آنفولانزایی، اسهال، لرزش، کونژکتیویت و زخم شدن گلو می باشد.

تست های تشخیصی متعددی وجود دارد ولی بهترین تست برای ردیابی این بیماری P.C.R است و حساسیت زیادی دارد.

داروهای مناسب این بیماری  تتراسایکلین و داکسی سایکلین است. در انسان به مدت 3 هفته و در پرنده ها 45 روز تحت درمان قرار می گیرند.

 

سالمونلا:

سالونلا یک باکتری گرم منفی است که در انسان و پرنده ها و سایر حیوانات ایجاد بیماری می کند. این باکتری می تواند در خاک و آب مدت های زیادی زنده بماند.

تعداد زیادی از سروتایپ های سالمونلا که توانایی بیماری زایی دارند،  شناخته شده است. تمامی سروتایپ ها قادرند در غذا ایجاد سم کرده و غذا را مسموم نمایند. وجود خود سالمونلا و سم تولید شده آنها، هر دو می تواند ایجاد بیماری کند.

بیماری سالمونلا در پرنده ها می تواند از طرق، خوردن غذا های آلوده ، آب و تخم مرغ های حاوی سالمونلا و یا از طریق پوسته تخم مرغ روی دهد. این باکتری ممکن است در مرغ ها و یا کبوتر ها باشد ولی آنها در ظار سالم هستند. عفونت در پرنده ها همراه با سستی، از دست دادن اشتها، نخوردن آب و گسترش آرتریت همراه است. در طوطی ها ممکن است که اسهال خونی ، افسردگی شدید ، افزایش سلول های سفید خون و سرانجام مرگ  را در پی داشته باشد.

اغلب انسان هایی که به این بیماری دچار می شوند به دلیل آلودگی غذا به این باکتری و مخصوصا غذا هایی که از پرندگان خانگی و محصولات آنها تهیه شده است، می باشد. برای مردم دوره کومون این بیماری 6 تا 72 ساعت است. استفراغ، اسهال خونی، تب و کم آبی بدن از عوارض این بیماری است. بازگشت سلامتی در این بیماری 2 تا 4 روز است. سالمونلا از طریق انسان به انسان نیز می تواند منتقل شود. انسانهای آلوده به سالمونلا نیز می توانند سبب بیماری در پرنگان شوند.

تشخیص این بیماری در پرنده زنده مشکل است چون که پرنده ها به صورت متناوب دچار می شوند. آزمایشهای کشت میکروبی از کلواک و مدفوع در تشخص بیماری بسیار کمک کننده است.

درمان پرندگان آلوده به این بیماری توسط آنتی بیوتیک های قوی که در آزمایشهای کشت میکروبی حساسیت آنها تعیین شده است برای 3 تا 5 هفته صورت می گیرد. پرنده هایی که خوب می شوند ممکن است ناقل و حامل سالمونلا شوند.

آنتی بیوتیک ها معمولا در انسانها مصرف نمی شوند مگر در مواردی که تب و سپتی سمی وجود دارد.


کنترل کوکسیدیوز

 

کنترل کوکسیدیوز

کوکسیدیوز در طیور یک بیماری روده ای است که با انگل کوکسیدیال ایجاد می شود. کوکسیدیوز یک بیماری مجاری گوارشی است که در بیشتر موارد روده را درگیر می کند به استثنای کوکسیدیوز سکوم که با انگل tenella Eimeria  ایجاد می شود.

درکوکسیدیوز روده ای کارایی روده ها درجذب غذا تخریب می شود که این امر منجر به کاهش رشد می شود که درموارد شدیدتر باعث توقف رشد می شود.

پرندگان مختلف در یک گله می توانند با درجات مختلف تحت تأثیر قرار گیرند که می تواند از کاهش یکنواختی گله ( که این نشانه در اغلب موارد دیده می شود) تا آسیب روده ای با شدت زیاد که باعث مرگ شود ( که این نشانه کمتر دیده می شود) ملاحظه شود.

درکوکسیدیوز سکومی، آسیب وارده به رگ های خونی در دیواره ی سکوم باعث خونریزی شدید می شود. در کوکسیدیوز سکومی ، مایل هستیم ببینیم که آیا همه عوامل باعث مرگ می شود یا نه ؟

سکوم در پدیده جذب غذا در بدن نقش دخالتی ندارد و بنابراین اثر معکوس و مضری بر توانمندی دیده نمی شود. در کوکسیدیوز سکومی تعداد کمی پرنده ممکن است که بمیرند ولی در کوکسیدیوز روده ای تقریبا" همه پرنده ها درگله می توانند از نظر کارایی تحت تأثیر قرار بگیرند و اثرمعکوس و مخرب کوکسیدیوز را دریافت کنند.

اگر شما به قدرکافی شجاع باشید،  کوکسیدیوز سکومی را درمان نخواهید کرد چون آنهایی که درگیر هستند متأسفانه می میرند هر چند درمان خوب باشد.

به هرحال در کوکسیدیوز روده ای، صرفه اقتصادی، در درمان سریع بیماری می باشد.

کوکسیدیوز یک درد  توانمندی است ( توانمندی پرنده را کاهش می دهد) و از آنجایی که این انگل در تمام دنیا هست. طی چندین سال روش های پیشگیری و اقدامات احتیاطی زیادی انجام شده است. این امر خدمت بزرگی به دنیای طیور کرده است و البته محدودیتهایی هم دارد که قابل درمان است.

بعضی از آنتی کوکسیدیال های مدرن به حدی مؤثر هستند که هیچ انگلی را باقی نمی گذارند و باعث تحریک سیستم ایمنی نمی شود. این می تواند در مورد پرندگان با طول عمر طولانی بخصوص در تخمگذارها یا مادرها بسیار مهم باشد. چون داروهای آنتی کوکسیدیال در این طیور فقط در دوره ی قبل از تخمگذاری داده می شود و اگر کوکسیدیاها زنده نمانند، سیستم ایمنی پرنده تحریک نخواهد شد که یک چتر حمایتی برای جوجه های متولد شده باشد. از طرفی برخی از مرغداران عادت ندارند که به مرغان آنتی کوکسیدیوز بدهند. بنابراین منتظر می مانند تا مرغ ها اولین علایم بالینی را بروز دهند تا بعد ازآن به درمان دارویی اقدام کنند.

چنین گله هایی در سرتاسر عمر از ایمنی بالایی برخوردار خواهند بود و خسارت کمتری از کوکسیدیوز خواهند دید. بنابراین گله هایی که قرار است مدت طولانی زنده بمانند استراتژی کنترل کوکسیدیوز مطرح می شود که از طریق واکسن های کوکسیدیوزی اعمال می شود و جهانی شده است.

به هر حال واکسن های کوکسیدیوزی محدودیت های خاص خود را دارند ویکی از این محدودیت ها مصرف همزمان و تصادفی داروی آنتی کوکسیدیوز در جیره توام با تجویز واکسن است. این مشکلاتی را ایجاد می کند چون واکسن های رایج زنده هستند و حاوی انگل کوکسیدیا هستند و داروی آنتی کوکسیدیوز بر آنها اثر خواهد کرد و آنها را خواهد کشت. پس این نکته مهم است که وقتی یک واکسن کوکسیدیوز تجویز می شود نباید که هیچ آنتی کوکسیدیوزی در جیره به طور عمدی یا تصادفی استفاده شود.

واکسن های کوکسیدیوزی در پرندگان واجد طول عمر طولانی مانند تخمگذاری و مرغ های مادر رایج شده است. درمرغ های گوشتی با طول عمر کوتاه حمایت ایمنی با مصرف آن در 7- 5 روزگی اعمال می شود؟

این نکته ممکن است در ذهن خطور کند که با تجویز واکسن در جفت یا از طریق تخم در هچری می توان مشکل را حل کرد. ولی این امر متحمل نیست.

همچنین تراکم زیاد جوجه و سالن های قدیمی واجد شرایط ضعیف بهداشتی باعث ایجاد و افزایش خطر کوکسیدیوز در گله های جوان می شود.

کنترل سالمونلا انتریتیدیس در جوجه های گوشتی جوان می تواند با عبور آنتی بادی ها از یک مادر واکسینه شده به بچه هایش اعمال شود، حال چرا این اصل نباید در جوجههای گوشتی و مبتلا به کوکسیدیوز اعمال شود.

چنین روشی یعنی تجویز به گله های مادر برای حمایت و حفاظت جوجه های متولد شده از آنها در اسراییل مطرح و موفقیت آمیز بوده است و توسعه یافته است. آن در اوایل کار است ولی نتایج آزمایشات فارمی بسیار امیدبخش به نظر می رسد.

منفعت بزرگ این روش این است که تعداد مرغ های مادر کمتراز جوجه ها بوده و می توانند به طرز درست واکسینه شوند به علاوه هزینه واکسیناسیون برای هر پرنده در مادرها قابل قبول است.

مساله ای که باید خاطرنشان کرد این است که همه ی عوامل متوقف کننده ی رشد، کوکسیدیوز آب وهوایی بد با شرایط بد مدیریت اشاره کرد. این می تواند مضر و خطرناک باشد ، چرا که هر گله ضعیف کوکسیدیوزدارد سایر عوامل که می توانیم آنها را درمان کنیم در این بین گم شوند.

در پایان در کوکسیدیوز همیشه همه ی اقدام خود را در واکسیناسیون یا داروهای آنتی کوکسیدیوز نگذارید. این روش ها باید همیشه در کنار اصلاح روش های مدیریتی باشد. ایجاد وقفه در بین دوره های تولید یک روش مناسب است ( که البته در همه جای دنیا انجام نمی شود) چرا که این میکروارگانیسم ها از یک گله به گله ی بعدی منتقل می شوند.

ضمنا" در مکانی که به پرورش طیور می پردازند باید بدانید که آیا سالن در دوره ی قبل سالمونلا انتریتیدیس داشته یا نه و آیا گله در اثر سالمونلوز مرده است یا نه ؟

هرچند که باید به خاطر داشت بستر مرطوب محیط مناسب برای رشد اووسیت کوکسیدیا است و باید هرجا بسترمرطوب وجود داشت سریعا" برداشته شود.

درنهایت همکاری با دکتر دامپزشک برای ارزیابی کوکسیدیوز درگله شما ضروری است و اینکه استراتژی به کار رفته کار آمد بوده است یا نه ؟

نشریه دنیای کشت و صنعت ، سال4،  شماره 26 - 1384


استفاده از یک برنامه نوری برای جوجه های گوشتی

 
این برنامه نوردهی اولین بار توسط دکتر کلاسن در کانادا اجرا و به طور اختصاصی برای جوجه های گوشتی ISA  طراحی شد و آزمایش های اولیه نتایج بسیار خوبی را به همراه داشت در طی دوسال گذشته این برنامه با موفقیت در سطح مزرعه به مورد اجرا گذاشته شد و در حال حاضر نیز برای استفاده در سالنهای باز و بسته کامل شده است نتایجی که این روش به همراه دارد عبارتند از : بهتر شدن ضریب تبدیل غذایی ، افزایش سرزندگی ، افزایش مختصری در رشد ، کاهش تلفات ناشی از مشکلات قلبی ، کاهش تلفات آخر دوره پرورش و افزایش اشتها که می تواند به جلوگیری از کاهش  وزن ناشی از محدودیتهای کمی کمک نماید برنامه نوردهی مذکور در تمام انواع سالنها و حتی در سالنهای باز قابل استفاده می باشد این برنامه باعث می شود که در ابتدا با یک رشد اولیه آهسته مواجه شویم که متعاقب آن با رشد جبران کننده مرحله بعدی ، پیشرفت رشد خواهیم داشت روش ذکر شده باید بر اساس وزن مورد نیاز لاشه در زمان کشتار تنظیم گردد .

                                         

1- رفتارهای تغذیه ای

الگوی غذا دهی در این روش برمبنای میزان آب مصرفی در ساعت ، توسط کامپیوتر طراحی گردید و مشخص شد که با اعمال این برنامه ، نسبت غذا به آب به میزان اندکی تحت تاثیر قرار می گیرد .

                     

2- رفتارها در چند روز اول

وقتی که برنامه نوردهی با دادن  6  ساعت تاریکی در روز چهارم شروع شد ، معلوم گردید که مصرف آب در دو ساعت اول پس از برقراری روشنایی  40% بیشتر از متوسط آن در کل باقی مانده دوره روشنایی می باشد پس از روز هفتم ، متوجه افزایش مصرف در  3-2  ساعت قبل از خاموشی شدیم . در همان اوایل روز هفتم ، جوجه ها خیلی زود زمان قطع روشنایی را متوجه می شوند و در نتیجه میزان مصرف آب خود را در دو الی سه ساعت قبل از قطع روشنایی افزایش می دهند .

 

3- رفتارهای تغذیه ای در طی هفته های دوم  و سوم

این الگوی تغذیه ای در طی هفته های دوم و سوم ، مورد تاکید قرار میگیرد در دو ساعت اول پس از شروع روشنایی ، میزان دریافت آب وغذا از میانگین مجموع آن در طی کل دوره روشنایی  50% بیشتر است .علی رغم چنین وضعیت تغذیه ای قابل توجهی ، مقدار کل غذای دریافتی طی هفته دوم در مقایسه با پرندگانی که در معرض نور دائم قرار داشتند حدود  13  تا  15% کاهش می یابد .

 

4- رشد دستگاه گوارش

افزایش زیاد مزان غذای در یافتی در ساعت اولیه متعاقب روشنایی ، این حدس را بوجود می اورد که برنامه مذکور باعث تحریک رشد دستگاه گوارش به ویژه چینه دان در سنین اولیه می شود کارهای Pinsa-Chov  بروری پرندگانی که هر دو روز یک بار تغذیه می شدند نیز افزایش چشمگیری را در اندازه چینه دان آنها نشان میداد که درستی حدس فوق را تایید می کند در ازمایش انجام شده مقدار دریافت غذا در هر ساعت در مقایسه با پرندگانی که در معرض نور دائم قرار داشتند به میزان  50% افزایش یافت به علاوه پرندگان مجبور بودند که  85  تا  88% غذایی را که در مدت  24  ساعت می خوردند در مدت  14  ساعت مصرف کنند در طی مدت دو ساعت پس از شروع روشنایی مقدار دریافت غذا تقریبا دو برابر پرندگانی بود که در معرض نور دائم قرار داشتند این موضوع به خصوص وقتی واضحتر است که رفتارهای غذایی در طی یک ساعت پس از شروع روشنایی بررسی می گردند .

 

5- دریافت آب در ساعت اول پس از نوردهی

در دوره ای که زمان تاریکی  12  ساعت است بیست درصد آب مصرفی روزانه در ساعت اول پس از شروع روشنایی مصرف می گردد بعد از سنین  10  تا  20  روزگی دریافت غذا در ساعت اول متعاقب آغاز روشنایی ممکن است سه تا چهار برابر بیشتر از پرندگانی باشد که در معرض نور دائم قرار دارند .

 

6- رفتارهای غذایی پس از سه هفته

افزایش نور پس از  21  روز به ما  این امکان را می دهد که فرصت بیشتری برا برای دریافت غذا فراهم نماییم تاجایی که میتوانیم با زمان بیشتری که برای این منظور در اختیار جوجه قرار می دهیم رفتارهای تغذیه ای را طی دو هفته اول توسعه داده و سود بیشتری ببریم . برای حفظ این روند افزایش دریافت غذا ، رعایت دو نکته یعنی از یک طرف داشتن یک دوره تاریکی روزانه و از طرف دیگر کاهش دادن این دوره به منظور تحریک اشتها و فراهم نمودن زمان بیشتر برای تغذیه مهم می باشد . به همین علت برنامه نوردهی باید براساس سن مورد نظر برای کشتاگله تنظیم گردد .

 

7- نتایج

رشد: از نظر وزنی کاهش مشاهده می شود که در حد فاصل روزهای  18  و  21  به حداکثر خود می رسد این مقدار حدود  50  گرم است تاخیر رشد ایجاد شد در حدود سن  32  روزگی جبران می شود . نتایج بدست آمده از مزارع مختلف نشان دهنده افزایش رشد در پرندگانی است که پس از  35  روزگی کشتار گاه فرستاده شده اند .

 

ضریب تبدیل غذایی : این مورد نیز تا حدودی بهبود می یابد که ناشی از کاهش احتیاجات مربوط به نگهدای کاهش تلفات و کم شدن جوجه های مازاد و نیز بهتر شدن روند رشد در اواخر دوره پرورش می باشد

 

رفتارهای پرنده : پرندگانی که با استفاده از این برنامه نوردهی پرورش می یابند بسیار فعالتر از انهایی هستند که به صورت طبیعی پرورش می یابند نسبت به حضور انسان حساستر می باشند و برای صعود به بلندیها مستعدتر هستند تغییرات رفتاری ، قابل توجه و مشابه تغییراتی است که در گله های مادر دیده می شوند




آخرین پست ها


آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :